Σε μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση για τον Αμερικανικό Φιλελληνισμό με αφορμή τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση περιηγηθήκαμε και ξεναγηθήκαμε από την επιμελήτριά της και διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Μαρία Γεωργοπούλου.
Για τη Γεννάδειο, μια ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη με αντικείμενο την Ελληνική ιστορία που ανήκει σε ένα σπουδαίο αμερικανικό ίδρυμα που έχει διακριθεί στη μελέτη της Ελλάδας από το 1881, η διακοσιετηρίδα είναι μια μοναδική ευκαιρία να εξερευνήσει τις σχέσεις και διασυνδέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια του αιώνα των επαναστάσεων.
Η έκθεση παρουσιάζει τη δράση μεμονωμένων ατόμων για να αναδείξει το εύρος της αμερικανικής υποστήριξης του αγώνα των Ελλήνων αλλά και τις εκτενείς επιπτώσεις του κινήματος του Φιλελληνισμού στο νέο Ελληνικό κράτος.
Συγκινημένοι από την εξέγερση των Ελλήνων ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, οι Αμερικανοί φιλέλληνες πυροδότησαν το δημόσιο αίσθημα και τη συμπάθεια υπέρ της Ελλάδας, συγκέντρωσαν χρήματα και προμήθειες για να βοηθήσουν τον αγώνα και πίεσαν τους πολιτικούς τους εκπροσώπους να αναγνωρίσουν την ελληνική ανεξαρτησία.
Οι Αμερικανοί Φιλέλληνες προσπάθησαν να πείσουν το αμερικανικό κοινό ότι η Ελλάδα, ως γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού, άξιζε να αναστηθεί ως ελεύθερο και δημοκρατικό κράτος. Λόγω της κυβερνητικής πολιτικής ουδετερότητας που καθιερώθηκε από το δόγμα Monroe (Δεκέμβριος 1823), η βοήθεια προς την Ελλάδα δεν ήρθε από το κράτος αλλά από ιδιώτες που στήριξαν την Ελληνική Επανάσταση ιδρύοντας Φιλελληνικά Κομιτάτα σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ζέση με την οποία οι Αμερικανοί έσπευσαν να συγκεντρώσουν χρήματα, ρουχισμό και τρόφιμα για τον άμαχο Ελληνικό πληθυσμό ονομάστηκε «ελληνικός πυρετός» και προσέφερε ανακούφιση σε μεγάλο μέρος του άμαχου πληθυσμού στην Ελλάδα.
Η έκθεση επικεντρώνεται στη δράση μεμονωμένων ατόμων για να αναδείξει το εύρος της αμερικανικής υποστήριξης του αγώνα των Ελλήνων αλλά και τις εκτενείς επιπτώσεις του κινήματος του Φιλελληνισμού στο νέο Ελληνικό κράτος.
Αυτό που μαγνήτισε ωστόσο την προσοχή μας ήταν η Ελληνίδα Σκλάβα, έργο του Αμερικανού γλύπτη Hiram Power που ζούσε στη Φλωρεντία, ένα από τα πιο διάσημα γλυπτά στην Αμερική του 19ου αιώνα.
Η έκθεση διερευνά τον ρόλο που έπαιξε το δουλεμπόριο, όπως το βίωσαν οι Αμερικανοί Φιλέλληνες στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής, στη διαμόρφωση της συζήτησης για την χειραφέτηση των σκλάβων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αναδεικνύοντας τον αντίκτυπο ενός διάσημου γλυπτού, της Ελληνίδας σκλάβας του Αμερικανού γλύπτη Hiram Power, στο διάλογο μεταξύ Βορείων και Νοτίων σχετικά με τη δουλεία, η έκθεση επιδιώκει να διαφωτίσει τον τρόπο με τον οποίο η ενσυναίσθηση μεταξύ των Ελλήνων θυμάτων της οθωμανικής καταπίεσης και των Αφρικανών σκλάβων στην Αμερική βοήθησε στην αποκρυστάλλωση των ιδεών που οδήγησαν στην κατάργηση της δουλείας.
Το ολόσωμο γυναικείο γυμνό που χρονολογείται μεταξύ 1841 και 1843, αναπαριστά μια νεαρή Ελληνίδα απογυμνωμένη και αλυσοδεμένη σε ένα σκλαβοπάζαρο, μια αναφορά στις φρικαλεότητες που διέπραξαν οι Οθωμανοί κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Κατά συνέπεια σύντομα συνδέθηκε με τη μακρόχρονη διαμάχη για τη δουλειά στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ως το πρώτο γυμνό Αμερικανού γλύπτη που εκτέθηκε δημόσια, το γλυπτό προσέλκυσε ιδιαίτερη προσοχή. Η προκλητική στάση της γυναικείας φιγούρας θεωρήθηκε τοσο άσεμνη που καθιερώθηκαν ξεχωριστές ώρες επίσκεψης για άνδρες και γυναίκες! Ένα συνοδευτικό φυλλάδιο τόνιζε την «υψηλή ηθική και πνευματική ομορφιά» της φιγούρας, υποδηλώνοντας ότι -αν και γυμνή- ήταν «ντυμένη» με χριστιανική ευσέβεια. Η «Ελληνίδα Σκλάβα» έκανε περιοδεία σε πολλές αμερικανικές πόλεις από τη Βοστόνη μέχρι τη Νέα Ορλεάνη μεταξύ 1847 και 1849 και πάλι στη δεκαετία του 1850, όπου προσέλκυσε τεράστια πλήθη και προκάλεσε ξεσπάσματα διαμαρτυρίας και επαίνους.
Η «Ελληνίδα Σκλάβα» ήταν, επίσης, το κεντρικό έκθεμα στο περιπτερο των ΗΠΑ στη Μεγάλη Έκθεση του 1851. Η φήμη του έργου αυξήθηκε περαιτέρω από τις πολλές φθηνές αναπαραγωγές, από αγαλματίδια παριανής πορσελάνης μέχρι φωτογραφίες.
Διαβάστε περισσότερα για την έκθεση εδώ…
Η έκθεση είναι διαθέσιμη και στο διαδίκτυο, βασίζεται σε σπάνιο αρχειακό υλικό από τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, καθώς και σε πίνακες ζωγραφικής και φιλελληνικά αντικείμενα, από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα.
Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσση έκδοση (ελληνικά, αγγλικά), που ετοίμασε η επιμελήτρια της έκθεσης Μαρία Γεωργοπούλου, με κείμενα των Περικλή Βαλλιάνου, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Curtis Runnels, Φωτεινή Τομαή και Peter Wirzbicki.
Πληροφορίες επίσκεψης:
Διάρκεια έκθεσης: 25 Μαΐου – 12 Δεκεμβρίου 2021
Ώρες Λειτουργίας: Πέμπτη-Κυριακή 12.00-18.00
Είσοδος Ελεύθερη
Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα
Γεννάδειος Βιβλιοθήκη – Πτέρυγα Ι. Μακρυγιάννης
Σουηδίας 54, 106 76, Αθήνα | Tηλ.: 210-72.10.536 | email: msmali.genn@ascsa.edu.gr
www.gennadius.gr
Τον τελευταίο καιρό, έχει γίνει πραγματικός χαμός με το τραγούδι «Το Βαλς των Ονείρων» που…
Προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 11 Ιουνίου 2026 σε αρκετές περιοχές της Αττικής,…
Συναγερμός έχει σημάνει στην Πυροσβεστική μετά από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης 10…
Την απογοήτευσή της για την εμπειρία που είχε στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης εξέφρασε δημόσια η…
Αν αναζητάτε μια διαφορετική πρόταση για να συνοδεύσετε το κρέας ή το ψάρι σας, αυτή…
Νέα ευρωπαϊκή ειδοποίηση για καλλυντικό προϊόν που κρίθηκε μη ασφαλές δημοσιεύτηκε μέσω του συστήματος Safety…