Ιστορική δικαίωση μετά από 51 χρόνια: Το Ευρωκοινοβούλιο αναγνώρισε τους βιασμούς γυναικών στην Κύπρο ως έγκλημα της τουρκικής εισβολής

Περισσότερα από πενήντα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προχώρησε σε μια απόφαση με βαρύνουσα ιστορική, πολιτική και ηθική σημασία: αναγνώρισε επίσημα τις γυναίκες που βιάστηκαν κατά τη διάρκεια της εισβολής του 1974 ως θύματα εγκλημάτων πολέμου, φέρνοντας στο προσκήνιο μια από τις πιο σκοτεινές και σιωπηλές σελίδες της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας.

Με συντριπτική πλειοψηφία –575 ψήφους υπέρ και μόλις 33 κατά– εγκρίθηκε το ψήφισμα της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM), με εισηγήτρια την ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Ελεονώρα Μελέτη.

Έσπασε μια σιωπή δεκαετιών

Η απόφαση δεν αποτελεί μόνο μια πολιτική πράξη. Είναι μια ιστορική αναγνώριση για εκατοντάδες γυναίκες που υπέστησαν σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής και στη συνέχεια βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια δεύτερη, εξίσου επώδυνη δοκιμασία: τη σιωπή, τον κοινωνικό στιγματισμό και την αόρατη περιθωριοποίηση.

Το ψήφισμα βασίστηκε στα ευρήματα της αποστολής της Επιτροπής FEMM στην Κύπρο, όπου τα μέλη της άκουσαν από πρώτο χέρι τις συγκλονιστικές μαρτυρίες επιζωσών και των οικογενειών τους. Οι προσωπικές αυτές ιστορίες αποκάλυψαν ότι για περισσότερες από πέντε δεκαετίες οι γυναίκες αυτές έμεναν εκτός της επίσημης ιστορικής αφήγησης, χωρίς την αναγνώριση που τους άξιζε.

Ο βιασμός ως όπλο πολέμου

Με το ψήφισμα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδικάζει την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου, αναγνωρίζοντας ρητά ότι η σεξουαλική βία χρησιμοποιήθηκε ως όπλο πολέμου.

Παράλληλα, ζητά:

την πλήρη αναγνώριση των θυμάτων,
την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας,
την παροχή ουσιαστικής στήριξης στις επιζώσες,
την καταβολή αποζημιώσεων,
και την ανάληψη ευθύνης από την Τουρκία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Πρόκειται για μία από τις πλέον σαφείς τοποθετήσεις των ευρωπαϊκών θεσμών σχετικά με τη σεξουαλική βία που ασκήθηκε κατά την τουρκική εισβολή του 1974.

Ελεονώρα Μελέτη: «Ο πόνος αυτών των γυναικών δεν θα παραμείνει ούτε βουβός ούτε αόρατος»

Στην ομιλία της στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, η Ελεονώρα Μελέτη μετέφερε το βάρος των ιστοριών που άκουσε στην Κύπρο, δίνοντας φωνή στις γυναίκες που για δεκαετίες δεν μπόρεσαν να μιλήσουν δημόσια.

«Δώσαμε μία υπόσχεση πως ο πόνος αυτών των γυναικών, το συλλογικό τραύμα των Κυπρίων, δεν θα παραμείνει ούτε βουβό ούτε αόρατο. Γιατί ο βιασμός τους δεν τελείωσε τότε. Συνεχίστηκε από το στίγμα, την απομόνωση, την περιθωριοποίηση, την απόρριψη, τη μοναξιά», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Τα λόγια της αποτύπωσαν μια πραγματικότητα που ξεπερνά το ίδιο το έγκλημα του πολέμου: τη μακρόχρονη κοινωνική σιωπή που ακολούθησε και στέρησε από τα θύματα τη δικαίωση και την αναγνώριση.

Μια απόφαση που αφορά όλες τις γυναίκες

Η αναγνώριση των εγκλημάτων αυτών δεν αφορά μόνο το παρελθόν της Κύπρου. Στέλνει ένα ισχυρό ευρωπαϊκό μήνυμα ότι η σεξουαλική βία σε περιόδους πολέμου δεν μπορεί να διαγράφεται από την Ιστορία ούτε να αντιμετωπίζεται ως «παράπλευρη απώλεια» των συγκρούσεων.

Πενήντα ένα χρόνια μετά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε θεσμική υπόσταση στη μνήμη αυτών των γυναικών, αναγνωρίζοντας ότι η δικαιοσύνη μπορεί να αργεί, αλλά δεν παύει να αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ιστορική αλήθεια και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.