Ανακαλούνται φρούτα από 5 μεγάλα σούπερ μάρκετ

Μια εκτεταμένη ανάκληση έτοιμων προς κατανάλωση φρούτων βρίσκεται σε εξέλιξη σε πέντε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, οι οποίες μοιράζονται κοινό προμηθευτή, μετά τον εντοπισμό ή την υποψία παρουσίας του βακτηρίου Salmonella.

Πώς προκύπτουν οι επιμολύνσεις στα κομμένα φρούτα

Τα περιστατικά μικροβιολογικής επιμόλυνσης σε φρέσκα, συσκευασμένα φρούτα που καταναλώνονται χωρίς επεξεργασία παραμένουν ένα από τα βασικά ζητήματα ασφάλειας τροφίμων. Η πρόσφατη ανάκληση επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους που συνδέονται με την κοπή, τη συσκευασία, την αποθήκευση και τη διανομή των φρούτων, καθώς και τη σημασία της αυστηρής τήρησης κανόνων υγιεινής σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Παράλληλα, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι κρίσιμοι παράγοντες είναι η σωστή ψύξη, η αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης και οι συστηματικοί έλεγχοι μικροβιολογικής ασφάλειας.

Ποιες αλυσίδες επηρεάστηκαν

Οι ανακλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο αφορούν έτοιμα συσκευασμένα φρούτα ιδιωτικής ετικέτας που διατέθηκαν από τις Tesco, Asda, Marks & Spencer, Sainsbury’s και Morrisons, με προέλευση από τον ίδιο προμηθευτή, την PrepWorld.

Τα προϊόντα περιλαμβάνουν συνδυασμούς φρούτων όπως ακτινίδιο, πεπόνι, φράουλες, μήλα Pink Lady, μάνγκο, μύρτιλα και σταφύλια, σε διάφορες συσκευασίες.

Σύμφωνα με τις εταιρείες, οι καταναλωτές καλούνται να μην τα καταναλώσουν και να τα επιστρέψουν για επιστροφή χρημάτων.

Η αιτία της ανάκλησης

Η κοινή αιτία είναι η πιθανή ή επιβεβαιωμένη παρουσία Salmonella. Στα έτοιμα προς κατανάλωση φρούτα, όπου δεν προηγείται θερμική επεξεργασία, οποιαδήποτε επιμόλυνση μπορεί να φτάσει αυτούσια στον καταναλωτή.

Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός. Μελέτη από Πορτογάλους επιστήμονες που δημοσιεύτηκε στο Foods έδειξε ότι ακόμη και όταν δεν εντοπίζονται Salmonella ή Listeria, μπορεί να υπάρχουν άλλα παθογόνα όπως Escherichia coli και Staphylococcus aureus σε κομμένα φρούτα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι αν η εξωτερική επιφάνεια του φρούτου έχει επιμόλυνση, μικροοργανισμοί μπορούν να μεταφερθούν στο εσωτερικό κατά την κοπή, ενώ η παραμονή σε θερμοκρασία δωματίου για 24–48 ώρες ευνοεί την ανάπτυξή τους.

Τι δείχνουν οι επίσημες αξιολογήσεις

Αντίστοιχα, αξιολόγηση της Ισπανικής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (AESAN), που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό της EFSA, αναφέρει ότι κομμένα φρούτα όπως πεπόνι, καρπούζι και παπάγια μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη παθογόνων όπως Salmonella, E. coli και Listeria monocytogenes όταν δεν διατηρούνται σε σωστές θερμοκρασίες.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η παραμονή σε θερμοκρασία δωματίου δεν πρέπει να ξεπερνά τις τρεις ώρες (σε θερμοκρασίες κάτω των 25°C), ενώ στη συνέχεια απαιτείται άμεση ψύξη κάτω των 5°C. Παράλληλα, τονίζεται ότι φρούτα με φθορές ή υπερωρίμανση δεν θα πρέπει να διατίθενται ως έτοιμα προς κατανάλωση.

Πώς συμβαίνει η επιμόλυνση

Η επιμόλυνση μπορεί να προκύψει σε πολλά στάδια: από το νερό άρδευσης και τα λιπάσματα, μέχρι τον εξοπλισμό συγκομιδής, τις επιφάνειες κοπής, τα μαχαίρια, τις γραμμές παραγωγής και την υγιεινή του προσωπικού.

Μετά την κοπή, ο φυσικός φραγμός του φρούτου καταστρέφεται, απελευθερώνονται θρεπτικά συστατικά και υγρασία και δημιουργείται περιβάλλον που μπορεί να ευνοήσει την επιβίωση ή και τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών, ειδικά αν δεν τηρείται η ψυκτική αλυσίδα.

Η Salmonella και οι επιπτώσεις της

Η Salmonella αποτελεί ένα από τα πιο συχνά βακτήρια που προκαλούν τροφιμογενείς λοιμώξεις παγκοσμίως και μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, αλλά και μέσω διασταυρούμενης επιμόλυνσης.

Αν και συνδέεται κυρίως με τρόφιμα ζωικής προέλευσης, τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί διεθνώς κρούσματα και από φρέσκα φρούτα και λαχανικά, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης έτοιμων προς κατανάλωση προϊόντων.

Η σαλμονέλλωση εμφανίζεται συνήθως μέσα σε 6 έως 72 ώρες από την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου, με συχνότερο διάστημα τις 12–36 ώρες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, κοιλιακές κράμπες, πυρετό, ναυτία, εμετό, πονοκέφαλο και έντονη κακουχία. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί σε 4–7 ημέρες με βασική αντιμετώπιση την ενυδάτωση.

Γιατί τα κομμένα φρούτα είναι πιο ευάλωτα

Η Salmonella μπορεί να επιβιώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε υγρά περιβάλλοντα και σε επιφάνειες επεξεργασίας τροφίμων. Σε ακέραιους καρπούς δεν αναπτύσσεται εύκολα, όμως μετά την κοπή δημιουργούνται συνθήκες που επιτρέπουν την επιβίωση ή και τον πολλαπλασιασμό της, αν δεν υπάρχει σωστή ψύξη.

Πώς προλαμβάνεται ο κίνδυνος

Η παραγωγή ασφαλών έτοιμων προς κατανάλωση φρούτων βασίζεται στην εφαρμογή συστημάτων HACCP, στην αυστηρή υγιεινή, στην απολύμανση εξοπλισμού, στη χρήση ασφαλούς νερού και στη συνεχή μικροβιολογική παρακολούθηση.

Καθοριστική είναι και η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας από την παραγωγή έως το σημείο πώλησης.

Σε οικιακό επίπεδο, τα κομμένα φρούτα πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο και να καταναλώνονται εντός των ορίων που αναγράφονται. Η παραμονή σε θερμοκρασία δωματίου πρέπει να αποφεύγεται, ενώ η καθαριότητα χεριών, επιφανειών και σκευών είναι κρίσιμη για την αποφυγή επιμόλυνσης, όπως και ο διαχωρισμός από ωμά ζωικά προϊόντα.