Το φρούτο που βοηθά στην αναιμία και ενισχύει την υγεία των ματιών

Οι πιπεριές ανήκουν στα φρούτα, αν και στην καθημερινή μαγειρική χρησιμοποιούνται σχεδόν πάντα ως λαχανικό. Η καταγωγή τους εντοπίζεται στην αμερικανική ήπειρο και η άφιξή τους στην Ευρώπη, μετά τα ταξίδια του Χριστόφορου Κολόμβου, άλλαξε σημαντικά τις διατροφικές συνήθειες και τη γαστρονομία πολλών χωρών. Δεν είναι τυχαίο ότι συχνά χαρακτηρίζονται ως «δώρο του νέου κόσμου».

Οι γλυκές πιπεριές (bell peppers) κυκλοφορούν σε πράσινο, κίτρινο, πορτοκαλί και κόκκινο χρώμα. Οι κόκκινες αποτελούν το πιο ώριμο στάδιο του καρπού, γι’ αυτό και έχουν πιο γλυκιά γεύση. Ωμές διατηρούν την τραγανή υφή τους, ενώ στο μαγείρεμα γίνονται ιδιαίτερα μαλακές και ταιριάζουν σε δεκάδες συνταγές.

Στην Ελλάδα η εποχή τους εκτείνεται από τον Ιούνιο έως και τον Οκτώβριο. Χρησιμοποιούνται σε σαλάτες, γεμιστά, ζυμαρικά, ψητά λαχανικά αλλά και σε πολλά παραδοσιακά φαγητά.

Τι δείχνουν οι μελέτες για τα εκχυλίσματα πιπεριάς

Η επιστημονική έρευνα γύρω από τα τοπικά εκχυλίσματα του φυτού Capsicum annuum βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ιδιαίτερα όσον αφορά τις γλυκές ποικιλίες. Τα μέχρι σήμερα δεδομένα εξετάζουν κυρίως πιθανές εφαρμογές στην επούλωση τραυμάτων, την αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη δράση, καθώς και τη χρήση τους σε συστήματα τοπικής χορήγησης δραστικών ουσιών. Αντίθετα, τα πιθανά καλλυντικά οφέλη χρειάζονται περαιτέρω τεκμηρίωση.

Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι εκχύλισμα Capsicum annuum μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη επούλωση τραυμάτων, μειώνοντας παράλληλα το βακτηριακό φορτίο και τη φλεγμονή.

Παράλληλα, μελέτη του 2024 παρουσίασε ένα νανογαλάκτωμα γέλης με ελαιορητίνη Capsicum annuum, το οποίο εμφάνισε αντιβακτηριακή και αντιμυκητιασική δράση και βελτιωμένη μεταφορά βιοδραστικών ουσιών.

Επιπλέον, φλαβονοειδή όπως η λουτεολίνη και η απιγενίνη εξετάζονται για πιθανή αξιοποίησή τους σε αντιφλεγμονώδη και αντιγηραντικά προϊόντα, καθώς και σε σκευάσματα για ευαίσθητες επιδερμίδες.

Το 2025 δημοσιεύθηκε ακόμη μία μελέτη με τίτλο «Formulation and Characterization of Herbal Cream Containing Bell Pepper Extract for Topical Application», στην οποία αναπτύχθηκε φυτική κρέμα με εκχύλισμα πιπεριάς. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερα στοιχεία για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά της.

Διατροφική αξία

Μία μεγάλη κόκκινη πιπεριά (164 γραμμάρια) περιέχει:

43 θερμίδες
0,49 γρ. λιπαρά
9,9 γρ. υδατάνθρακες
3,4 γρ. φυτικές ίνες
0 γρ. προστιθέμενα σάκχαρα
1,6 γρ. πρωτεΐνη
0,71 mg σιδήρου (9% της ΣΗΠ)
257 mcg βιταμίνης Α (29% της ΣΗΠ)
210 mg βιταμίνης C (233% της ΣΗΠ)
2,59 mg βιταμίνης Ε (17% της ΣΗΠ)
346 mg καλίου (10% της ΣΗΠ)
75,4 mcg φυλλικού οξέος (19% της ΣΗΠ)

Τα σημαντικότερα οφέλη για την υγεία

Συμβάλλουν στην υγεία των ματιών

Οι πιπεριές αποτελούν εξαιρετική πηγή λουτεΐνης και ζεαξανθίνης, δύο καροτενοειδών που συνδέονται με την προστασία της όρασης. Έρευνες δείχνουν ότι η επαρκής πρόσληψή τους μπορεί να ενισχύσει την πυκνότητα της ωχράς κηλίδας και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της αναιμίας

Η κόκκινη πιπεριά περιέχει τόσο σίδηρο όσο και πολύ υψηλή ποσότητα βιταμίνης C. Ο συνδυασμός αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς η βιταμίνη C αυξάνει την απορρόφηση του φυτικού σιδήρου από τον οργανισμό.

Για τον λόγο αυτό, οι πιπεριές μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη επιλογή στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, ειδικά για άτομα που έχουν αυξημένες ανάγκες σε σίδηρο, όπως όσοι έχουν έμμηνο ρύση, οι έγκυες και τα μικρά παιδιά.

Προσφέρουν ισχυρή αντιοξειδωτική προστασία

Η βιταμίνη Α, η βιταμίνη C και το βήτα καροτένιο λειτουργούν ως αντιοξειδωτικά, προστατεύοντας τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες. Η επαρκής πρόσληψη αντιοξειδωτικών έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων καρδιαγγειακών νοσημάτων, μορφών καρκίνου και νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Ανάμεσα στις διαφορετικές ποικιλίες, οι κίτρινες πιπεριές φαίνεται να παρουσιάζουν την υψηλότερη αντιοξειδωτική δραστηριότητα.

Ενδέχεται να συμβάλλουν στον περιορισμό της φλεγμονής

Οι πιπεριές περιέχουν ουσίες όπως η βιταμίνη C, η βήτα κρυπτοξανθίνη, η κερκετίνη και η λουτεολίνη, οι οποίες μελετώνται για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους.

Η συστηματική κατανάλωσή τους, στο πλαίσιο μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής, μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της χρόνιας φλεγμονής και να υποστηρίξει άτομα με φλεγμονώδεις καταστάσεις, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Υπάρχουν κίνδυνοι;

Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, οι γλυκές πιπεριές θεωρούνται ασφαλές τρόφιμο όταν καταναλώνονται σε φυσιολογικές ποσότητες.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν αλλεργικές αντιδράσεις, όπως κνησμός, πρήξιμο στα χείλη, κνίδωση, συριγμός, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή, σπανιότερα, αναφυλαξία. Έχει επίσης παρατηρηθεί διασταυρούμενη αλλεργική αντίδραση με το ροδάκινο και ορισμένες γύρεις.

Άτομα με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD), σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) ή λειτουργική δυσπεψία ενδέχεται να παρουσιάσουν καούρα, παλινδρόμηση οξέων ή στομαχικές ενοχλήσεις μετά την κατανάλωσή τους.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, πάντως, οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες και αφορούν κυρίως άτομα με προϋπάρχουσα ευαισθησία.

Πηγές: Health, PMC, CPD, MDPI, IJRR, PMC, Nature, PMC, EMA, PMC