Σαν σήμερα, 28 Μαΐου 1952, οι Ελληνίδες απέκτησαν φωνή και δικαιώματα στην κάλπη

Η 28η Μαΐου του 1952 δεν είναι απλώς μια ακόμη ημερομηνία στην πολιτική ιστορία της Ελλάδας. Είναι η ημέρα που οι Ελληνίδες απέκτησαν επιτέλους πλήρη πολιτικά δικαιώματα, κλείνοντας ένα τεράστιο κεφάλαιο αποκλεισμού και ανισότητας που κράτησε δεκαετίες.

Σαν σήμερα, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε τον Νόμο 2159, αναγνωρίζοντας στις γυναίκες το δικαίωμα να ψηφίζουν και να εκλέγονται στις εθνικές εκλογές. Για πρώτη φορά, οι γυναίκες αντιμετωπίστηκαν θεσμικά ως ισότιμα μέλη της πολιτικής ζωής της χώρας, αποκτώντας ουσιαστική φωνή στα κοινά.

Η εξέλιξη αυτή δεν ήρθε ξαφνικά ούτε χαρίστηκε εύκολα. Ήταν το αποτέλεσμα ενός μακροχρόνιου αγώνα που ξεκίνησε ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν γυναίκες όπως η Καλλιρρόη Παρρέν άρχισαν να διεκδικούν ανοιχτά ισότητα, εκπαίδευση και πολιτικά δικαιώματα μέσα από την «Εφημερίδα των Κυριών».

Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, το αίτημα οργανώθηκε πιο δυναμικά με τη δημιουργία του Συνδέσμου για τα Δικαιώματα της Γυναίκας το 1920. Παρότι η κοινωνία της εποχής παρέμενε βαθιά συντηρητική και πατριαρχική, το 1930 έγινε το πρώτο βήμα, όταν δόθηκε δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές μόνο σε εγγράμματες γυναίκες άνω των 30 ετών.

Η συμμετοχή των γυναικών στην Εθνική Αντίσταση κατά τη διάρκεια της Κατοχής ανέτρεψε πολλά στερεότυπα της εποχής. Οι Ελληνίδες απέδειξαν ότι μπορούσαν να σταθούν ισότιμα στην κοινωνία και να αναλάβουν ενεργό ρόλο σε κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της χώρας.

Η οριστική θεσμική κατοχύρωση των πολιτικών δικαιωμάτων ήρθε τελικά το 1952, επί κυβέρνησης Νικολάου Πλαστήρα. Η Ελλάδα βρισκόταν ήδη υπό την πίεση των διεθνών εξελίξεων και των δεσμεύσεων που είχε αναλάβει μέσω του ΟΗΕ και της Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, γεγονός που επιτάχυνε τις εξελίξεις.

Παρότι ο νόμος ψηφίστηκε πανηγυρικά, οι γυναίκες δεν κατάφεραν να συμμετάσχουν άμεσα στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1952, καθώς δεν είχαν ενημερωθεί εγκαίρως οι εκλογικοί κατάλογοι.

Η πρώτη ιστορική στιγμή γυναικείας συμμετοχής σε βουλευτικές εκλογές ήρθε τον Ιανουάριο του 1953 στη Θεσσαλονίκη, όπου η Ελένη Σκούρα εξελέγη η πρώτη γυναίκα βουλευτής στην ιστορία της χώρας.

Λίγα χρόνια αργότερα, στις εκλογές του 1956, οι γυναίκες ψήφισαν μαζικά σε όλη την Ελλάδα. Την ίδια περίοδο, η Λίνα Τσαλδάρη έγινε η πρώτη γυναίκα υπουργός της χώρας, αναλαμβάνοντας το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.

Η πλήρης συνταγματική κατοχύρωση της ισότητας των φύλων ήρθε με το Σύνταγμα του 1975, το οποίο καθιέρωσε ρητά ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις για άνδρες και γυναίκες.

Η 28η Μαΐου 1952 παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η ημέρα που η ελληνική δημοκρατία έκανε ένα πραγματικά ουσιαστικό βήμα προς την ισότητα.

Έγραψαν για σήμερα:

Στις 28 Μαΐου 1952, οι γυναίκες στην Ελλάδα απέκτησαν το πλήρες δικαίωμα ψήφου και υποψηφιότητας στις εθνικές εκλογές.

Η Ιωάννα Σεφεριάδη-Τσάτσου (1904–2000), μία από τις πρώτες Ελληνίδες που απέκτησαν διδακτορικό δίπλωμα στη Νομική (1930), υπήρξε ηγετική μορφή στον αγώνα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών.

Το 1956, ενώ βρισκόταν στη Νέα Υόρκη ως προσκεκλημένη ομιλήτρια του Gotham Business and Professional Women’s Club, η Ιωάννα ήρθε σε επαφή με τη League of Women Voters, μια οργάνωση που προήλθε από την National American Woman Suffrage Association.

Της δόθηκε μια σειρά εκδόσεων της League για να τις μοιραστεί πίσω στην Ελλάδα με την Ισμήνη Φυλακτοπούλου, την ιδρύτρια του College Year in Athens (CYA).

Σήμερα, ορισμένα από αυτά τα έντυπα φυλάσσονται στο προσωπικό αρχείο της Ιωάννας Τσάτσου στο Τμήμα Αρχείων της ΑΣΚΣΑ.

28 Μαΐου 1952: Όταν έγινε η πλήρης κατοχύρωση των πολιτικών δικαιωμάτων των γυναικών στην Ελλάδα.

Στις 28 Μαΐου του 1952, ο νόμος 2159 κατοχύρωσε το δικαίωμα της γυναίκας να εκλέγει και να εκλέγεται σε δημοτικές και βουλευτικές εκλογές.

Η αμέσως επόμενη εκλογική αναμέτρηση έλαβε χώρα τον Νοέμβριο, ωστόσο οι Ελληνίδες δεν μπόρεσαν να ψηφίσουν λόγω του ότι δεν είχαν ακόμη ενημερωθεί οι εκλογικοί κατάλογοι.

Λίγους μήνες αργότερα, σε επαναληπτική εκλογή στη Θεσσαλονίκη όχι μόνο ψήφισαν αλλά εκλέχθηκε και η πρώτη γυναίκα βουλευτής στην ιστορία της Ελλάδας, η Ελένη Σκούρα.

Σε βουλευτικές εκλογές σε πανελλαδικό επίπεδο, οι Ελληνίδες ψήφισαν για πρώτη φορά στις 19 Φεβρουαρίου του 1956.

Τότε η Λίνα Τσαλδάρη της ΕΡΕ και η Βάσω Θανασέκου της “Δημοκρατικής Ένωσης” εισέρχονται στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.

” Εγώ είμαι η νέα γυναίκα, που θα ψηφίζω… “.

Από το 1908, που ακούστηκε στην επιθεώρηση ” Παναθήναια “, χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1952, ώστε η Ελληνίδα όχι μόνο να ψηφίζει αλλά και να ψηφίζεται!

Σαν σήμερα, στις 28 Μαΐου 1952, ψηφίστηκε από το ελληνικό Κοινοβούλιο ο νόμος για την παροχή πλήρων πολιτικών δικαιωμάτων στις γυναίκες.

Οι Ελληνίδες αποκτούν για πρώτη φορά το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, γεγονός που θα τους επιτρέψει να ψηφίσουν αλλά και να θέσουν υποψηφιότητα, για πρώτη φορά από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους, στις εκλογές του 1953.

Πριν τον πόλεμο, με το προεδρικό διάταγμα της 5ης Φεβρουαρίου του 1930 είχε αναγνωριστεί το δικαίωμα του εκλέγειν για τις Ελληνίδες, αλλά μόνο για τις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές και μόνο για τις εγγράμματες άνω των 30 ετών.

Διαβάστε επίσης:

Γιατί επιλέγουμε στη ζωή μας μη διαθέσιμους συντρόφους;

Τι να μαγειρέψω σήμερα: Κρύα σαλάτα με φακές, αγγουράκι και ντοματίνια