Η θεραπεία με προνύμφες επιστρέφει: Γιατί όλο και περισσότεροι γιατροί τις χρησιμοποιούν για την επούλωση τραυμάτων

Η ιδέα και μόνο ακούγεται δυσάρεστη για πολλούς ανθρώπους. Κι όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις οι προνύμφες μυγών – γνωστές και ως «σκουλήκια» – μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των γιατρών.

Η λεγόμενη «θεραπεία με προνύμφες» (maggot therapy) χρησιμοποιείται σε επιλεγμένους ασθενείς με δύσκολα ή χρόνια τραύματα και έχει ένα εντυπωσιακό πλεονέκτημα: μπορεί να αφαιρέσει νεκρό και μολυσμένο ιστό με εξαιρετική ακρίβεια, χωρίς να καταστρέφει τον υγιή.

Πώς λειτουργεί η θεραπεία

Όταν ένα τραύμα περιέχει νεκρό ιστό, αυξάνεται ο κίνδυνος μόλυνσης και επιβραδύνεται η επούλωση. Οι προνύμφες τρέφονται ακριβώς με αυτόν τον νεκρό ιστό.

Σε αντίθεση με ό,τι φαντάζονται οι περισσότεροι, δεν «δαγκώνουν» ούτε κόβουν τη σάρκα. Εκκρίνουν ειδικά ένζυμα που διαλύουν τον νεκρό και μολυσμένο ιστό, αφήνοντας ανέπαφο τον υγιή.

Έτσι το τραύμα καθαρίζεται σταδιακά και προετοιμάζεται καλύτερα για επούλωση.

Γιατί μερικές φορές είναι καλύτερες από το χειρουργείο

Στις σοβαρές περιπτώσεις, ο νεκρός ιστός αφαιρείται συνήθως χειρουργικά. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και το νυστέρι έχει τα όριά του.

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον υγιή και τον κατεστραμμένο ιστό δεν είναι πάντα ξεκάθαρη. Οι προνύμφες, αντίθετα, «στοχεύουν» μόνο τον νεκρό ιστό, προσφέροντας έναν εξαιρετικά ακριβή καθαρισμό του τραύματος.

Παράλληλα, η μέθοδος δεν απαιτεί αναισθησία, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για ασθενείς που δεν μπορούν να υποβληθούν εύκολα σε χειρουργική επέμβαση.

Σε ποιους ασθενείς εφαρμόζεται

Η θεραπεία χρησιμοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις:

χρόνιων ελκών,

διαβητικών τραυμάτων,

σοβαρών μολύνσεων,

ασθενών που δεν μπορούν να χειρουργηθούν,

περιπτώσεων όπου απαιτείται γρήγορη επούλωση πριν από άλλες ιατρικές παρεμβάσεις.

Γιατροί στις ΗΠΑ αναφέρουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει τη μέθοδο ακόμη και σε ασθενείς που περίμεναν μεταμόσχευση οργάνου και έπρεπε πρώτα να επουλωθούν δύσκολα τραύματα.

Είναι ασφαλής;

Οι προνύμφες που χρησιμοποιούνται στην ιατρική δεν προέρχονται από το περιβάλλον.

Εκτρέφονται σε εξειδικευμένα εργαστήρια υπό αυστηρές συνθήκες αποστείρωσης και θεωρούνται εγκεκριμένα ιατρικά βοηθήματα από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).

Συνήθως τοποθετούνται μέσα σε ειδική γάζα ή σε μικρούς σάκους που μοιάζουν με φακελάκια τσαγιού, ώστε να παραμένουν στο σημείο της θεραπείας.

Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ότι η διαδικασία είναι ανώδυνη ή προκαλεί μόνο ήπια ενόχληση.

Γιατί δεν χρησιμοποιείται περισσότερο;

Παρά τα θετικά αποτελέσματα, η θεραπεία με προνύμφες εξακολουθεί να μην αποτελεί συνηθισμένη πρακτική.

Ορισμένοι γιατροί θεωρούν ότι υπάρχουν ήδη αρκετές εναλλακτικές μέθοδοι για τη διαχείριση των τραυμάτων, ενώ άλλοι επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα οφέλη της σε ευρύτερη κλίμακα.

Υπάρχει όμως και ένας ακόμη παράγοντας: η ψυχολογική δυσφορία που προκαλεί η ιδέα της χρήσης προνυμφών στο ανθρώπινο σώμα.

Παρ’ όλα αυτά, για πολλούς ασθενείς με σοβαρά τραύματα, το ζητούμενο δεν είναι η εικόνα της θεραπείας αλλά το αποτέλεσμα.

Το μέλλον της «παράξενης» θεραπείας

Παρότι δύσκολα θα γίνει η πρώτη επιλογή στην αντιμετώπιση των τραυμάτων, η θεραπεία με προνύμφες συνεχίζει να κεντρίζει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.

Η αποτελεσματικότητά της σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υπενθυμίζει ότι μερικές φορές η φύση μπορεί να προσφέρει λύσεις εκεί όπου η σύγχρονη ιατρική αναζητά ακόμη καλύτερες απαντήσεις.

Η θεραπεία με προνύμφες δεν είναι νέα. Χρησιμοποιούνταν ήδη από τον 19ο αιώνα, ενώ γιατροί παρατήρησαν τα οφέλη της ακόμη και σε τραυματίες πολέμου, όταν οι πληγές που περιείχαν προνύμφες συχνά εμφάνιζαν λιγότερες μολύνσεις από άλλες.

Διαβάστε επίσης

Αντίστροφη μέτρηση για το Παγκόσμιο με κουίζ για καλά διαβασμένους (vid.)

Άγιος Έρωτας: Οι νεκροί επιστρέφουν σε ένα συγκλονιστικό φινάλε που θα βάλει τα πάντα στη θέση τους