Γιατί οι αλλεργίες αυξάνονται συνεχώς; Οι 7 λόγοι που ανησυχούν τους επιστήμονες

Δεν είναι ιδέα σας. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι γύρω μας εμφανίζουν αλλεργίες, ενώ πολλοί ενήλικες αναπτύσσουν αλλεργικές αντιδράσεις ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, χωρίς να είχαν ποτέ αντίστοιχα προβλήματα στο παρελθόν.

Από την αλλεργική ρινίτιδα και το άσθμα μέχρι τις τροφικές αλλεργίες και το έκζεμα, οι αλλεργικές παθήσεις αυξάνονται σταθερά σε ολόκληρο τον κόσμο. Σύμφωνα με διεθνείς επιστημονικές εκτιμήσεις, σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους ενδέχεται να εμφανίσει κάποια μορφή αλλεργίας κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;

Η κλιματική αλλαγή παρατείνει την «εποχή των αλλεργιών»

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι πιο ήπιοι χειμώνες έχουν αλλάξει σημαντικά τον κύκλο της φύσης.

Πολλά φυτά ανθίζουν νωρίτερα, ενώ η περίοδος κατά την οποία απελευθερώνουν γύρη διαρκεί περισσότερο. Παράλληλα, η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα φαίνεται ότι ενισχύει την ανάπτυξη ορισμένων αλλεργιογόνων φυτών, τα οποία παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες γύρης.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι αλλεργικοί άνθρωποι εκτίθενται για περισσότερους μήνες σε αλλεργιογόνες ουσίες, με εντονότερα συμπτώματα και συχνότερες εξάρσεις.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση επιβαρύνει το ανοσοποιητικό

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας δεν επηρεάζει μόνο τους πνεύμονες.

Τα μικροσωματίδια από τα καυσαέρια και τη βιομηχανική δραστηριότητα ερεθίζουν τους αεραγωγούς, αυξάνοντας την ευαισθησία τους στα αλλεργιογόνα. Παράλληλα, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι η γύρη μπορεί να γίνεται πιο «επιθετική» όταν αλληλεπιδρά με ατμοσφαιρικούς ρύπους.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι αλλεργικές παθήσεις εμφανίζονται συχνότερα σε μεγάλες πόλεις, όπου η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι εντονότερη.

Μήπως μεγαλώνουμε σε υπερβολικά αποστειρωμένο περιβάλλον;

Οι επιστήμονες δεν πιστεύουν πλέον ότι το πρόβλημα είναι η καθαριότητα αυτή καθαυτή.

Η σύγχρονη θεωρία υποστηρίζει ότι τα παιδιά έρχονται σε επαφή με πολύ λιγότερους φυσικούς μικροοργανισμούς σε σχέση με παλαιότερες γενιές. Η μειωμένη επαφή με τη φύση, το χώμα, τα ζώα και το φυσικό περιβάλλον φαίνεται ότι επηρεάζει την εκπαίδευση του ανοσοποιητικού συστήματος στα πρώτα χρόνια της ζωής.

Όταν το ανοσοποιητικό δεν «εκπαιδευτεί» σωστά, μπορεί αργότερα να αντιδρά υπερβολικά απέναντι σε ουσίες που υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι ακίνδυνες, όπως η γύρη, τα ακάρεα της σκόνης ή ορισμένες τροφές.

Το μικροβίωμα του εντέρου παίζει καθοριστικό ρόλο

Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον των επιστημόνων έχει στραφεί στο μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή στα δισεκατομμύρια ωφέλιμα βακτήρια που ζουν στον οργανισμό μας.

Η σύγχρονη διατροφή, με περισσότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και λιγότερες φυτικές ίνες, φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει τη σύσταση του μικροβιώματος. Αυτό, με τη σειρά του, επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και ενδέχεται να αυξάνει την προδιάθεση για αλλεργίες και φλεγμονώδεις παθήσεις.

Γιατί αυξάνονται οι τροφικές αλλεργίες;

Οι τροφικές αλλεργίες αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης αλλεργιολογίας, ιδιαίτερα στα παιδιά.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι δεν υπάρχει ένας μόνο υπεύθυνος παράγοντας. Η γενετική προδιάθεση, οι περιβαλλοντικές αλλαγές, το μικροβίωμα, η διατροφή και ο τρόπος ζωής φαίνεται ότι δρουν συνδυαστικά.

Παράλληλα, οι σύγχρονες διαγνωστικές εξετάσεις επιτρέπουν πλέον την αναγνώριση περισσότερων περιστατικών, γεγονός που συμβάλλει και στην αύξηση των καταγεγραμμένων διαγνώσεων.

Η κληρονομικότητα έχει σημασία, αλλά δεν εξηγεί τα πάντα

Εάν ένας γονέας έχει αλλεργίες, το παιδί του έχει αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσει και εκείνο κάποια αλλεργική πάθηση. Αν και οι δύο γονείς είναι αλλεργικοί, ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Ωστόσο, τα γονίδια δεν αρκούν από μόνα τους. Οι αλλεργίες αναπτύσσονται μέσα από την αλληλεπίδραση της κληρονομικότητας με το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τον κίνδυνο;

Δεν υπάρχει τρόπος να προληφθούν όλες οι αλλεργίες, υπάρχουν όμως καθημερινές συνήθειες που φαίνεται ότι συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού:

• ακολουθήστε μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και φυτικές ίνες,
• περιορίστε το κάπνισμα και την έκθεση στον καπνό,
• φροντίστε για τακτική σωματική άσκηση,
• ενισχύστε την επαφή με τη φύση και τους εξωτερικούς χώρους,
• ζητήστε τη συμβουλή αλλεργιολόγου όταν τα συμπτώματα επιμένουν.

Για τα βρέφη, οι σύγχρονες διεθνείς οδηγίες προτείνουν την έγκαιρη εισαγωγή αλλεργιογόνων τροφών, όπως το αυγό και το φυστίκι, αφού έχουν ξεκινήσει οι στερεές τροφές και πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου, καθώς έχει φανεί ότι αυτό μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης τροφικών αλλεργιών.

Το μέλλον των αλλεργιών

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συχνότητα των αλλεργικών παθήσεων θα συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, κυρίως εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, της αστικοποίησης και των αλλαγών στον τρόπο ζωής.

Ταυτόχρονα, όμως, η έρευνα προχωρά με γρήγορους ρυθμούς. Νέες μορφές ανοσοθεραπείας και σύγχρονοι βιολογικοί παράγοντες προσφέρουν ήδη καλύτερο έλεγχο σε ασθενείς με σοβαρές αλλεργικές παθήσεις, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής τους.

Η ουσία

Οι αλλεργίες δεν αποτελούν πλέον ένα απλό εποχικό πρόβλημα, αλλά μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις του σύγχρονου κόσμου. Η αύξησή τους δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε έναν πολύπλοκο συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης, περιβαλλοντικών αλλαγών και σύγχρονων συνηθειών ζωής.

Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή ενημέρωση και η υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής παραμένουν τα σημαντικότερα «όπλα» για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.

Διαβάστε επίσης

4 καθημερινές συνήθειες που καταστρέφουν την υγεία σας

Πότε οι φόβοι μας γίνονται φοβίες