Όταν η μοιχεία έπαψε να είναι ποινικό αδίκημα – Ο νόμος της κυβέρνησης του Ανδρέα που έφερε τα πάνω κάτω

Η “Η βίλα των οργίων” του 1964, με πρωταγωνιστή τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, είναι μία από τις κλασικές ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου που μέχρι και σήμερα σκορπά άφθονο γέλιο με τα ευτράπελα που συμβαίνουν στους δύο παράνομους εραστές. Και αν σήμερα μας φαίνονται οι σκηνές – ειδικά εκείνη όπου το παράνομο ζευγάρι σύρεται στο αστυνομικό τμήμα, τυλιγμένο με το σεντόνι – τραβηγμένες από τα μαλλιά, πριν κάποια χρόνια ήταν μέρος της ελληνικής πραγματικότητας.

Η μοιχεία από συστάσεως του ελληνικού κράτους αποτελούσε ποινικό αδίκημα και μέχρι την κατάργησή της, στις 24 Ιουλίου του 1982 – οι άπιστοι διώκονταν ποινικά. Για να καταφέρουν, δε, οι απατημένες πλευρές να αποδείξουν το αδίκημα της μοιχείας, χρησιμοποιούσαν κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο που ενίοτε θα το ζήλευε και το πιο σπαρταριστό σενάριο ταινίας, όπως έγινε με τη “Βίλα των οργιών” του Ντίνου Δημόπουλου.

Μάλιστα, τις περασμένες δεκαετίες δεν ήταν εύκολο να πάρεις διαζύγιο και θα έπρεπε να συντρέχει σοβαρός λόγος για να γίνει αποδεκτή η αίτηση. Η μοιχεία ήταν ένας ισχυρός λόγος διαζυγίου, οπότε ήταν παραπάνω από απαραίτητο να αποδειχθεί. Ειδικά, αν οι υποψίες βάραιναν τη γυναίκα. Εξάλλου, η μοιχαλίδα ανέκαθεν αντιμετωπιζόταν ως “μίασμα” σε αντίθεση με τον μοιχό που έπεφτε συνήθως στα μαλακά.

Η μοιχεία στην Ελλάδα και η αποποινικοποίησή της

Η αλήθεια είναι πως η μοιχεία σε όλους τους πολιτισμούς, αλλά και στις θρησκείες αντιμετωπίζεται ως ένα σοβαρό αδίκημα. Σε κάποιες χώρες συνεχίζει να έχει ποινικές κυρώσεις, ενώ σε κάποιες ισλαμικές χώρες τιμωρείται μέχρι και σήμερα με λιθοβολισμό!

Στον Χριστιανισμό το “Ου μοιχεύσεις” είναι η έβδομη εντολή, και κατά την Εκκλησία είναι αμαρτία. Αλλά δεν επιφέρει κυρώσεις και σίγουρα όχι λιθοβολισμούς. Εξάλλου, όπως είχε πει και ο ίδιος ο Χριστός, στην ιστορία με την μοιχαλίδα “Ο αναμάρτητος πρώτος πρώτος τον λίθον βαλέτω“.

Στην Ελλάδα, η μοιχεία ήταν ποινικό αδίκημα σχεδόν από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους. Σύμφωνα με το άρθρο 286 του Ποινικού Νόμου της Βαυαροκρατίας που ίσχυσε έως τις 31 Δεκεμβρίου 1950, η διάπραξη μοιχείας χαρακτηριζόταν ως πλημμέλημα. Παρέμεινε ως πλημμέλημα και με τον νέο Ποινικό Κώδικα που ίσχυσε από την 1η Ιανουαρίου 1951.

Στο άρθρο 357 προβλεπόταν ποινή ενός έτους για τους μοιχούς, ενώ το έγκλημα εδιώκετο μόνο με έγκληση του παθόντος συζύγου. Η μοιχεία κρινόταν ατιμώρητη όταν υπήρχε διάσταση των συζύγων ή ανοχή του παθόντος συζύγου. Οι δράστες έπρεπε να συλληφθούν επ’ αυτοφώρω για να στοιχειοθετηθεί ευκολότερα η κατηγορία, γι’ αυτό συνέβαιναν κωμικοτραγικές σκηνές κατά τη διαπίστωση του εγκλήματος.

Η μοιχεία αποποινικοποιήθηκε στη χώρα μας από την κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, στο πλαίσιο της φιλελευθεροποίησης του πλέγματος των διατάξεων που αφορούσαν το Οικογενειακό Δίκαιο. Η Εκκλησία αντέδρασε τότε, υποστηρίζοντας ότι «η αποποινικοποίηση της μοιχείας θα κλονίσει τα θεμέλια της οικογένειας και του γάμου» (21 Ιανουαρίου 1982).

Ωστόσο, η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν έκανε πίσω και κατήργησε το άρθρο 357 του Ποινικού Κώδικα με το άρθρο 8 του Νόμου 1272/82, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 20 Αυγούστου 1982.

Όσον αφορά στις αστικές συνέπειες, με το Νόμο 1329/1983 η μοιχεία έπαψε να αποτελεί απόλυτο λόγο διαζυγίου. Μπορεί, όμως, να επιφέρει τη λύση του γάμου μόνο αν κριθεί ότι από αυτή έχουν διαταραχθεί τόσο σοβαρά οι συζυγικές σχέσεις, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα (άρθρο 1439 Α.Κ).

Οι φωτογραφίες είναι από την ταινία “Η βίλα των οργίων” της Φίνος Φιλμ