Ιωάννα Παπαδοπούλου στο infowoman: «Η επαγγελματική επιτυχία δεν έχει φύλο – έχει συνέπεια, όραμα και αφοσίωση»

Με μια μακρά πορεία στον χώρο των αερομεταφορών, από τις πρώτες της εμπειρίες στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας έως τη σημερινή της θέση ως Διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, η Ιωάννα Παπαδοπούλου μιλά στο Infowoman.gr για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες σε έναν κατεξοχήν ανδροκρατούμενο κλάδο.

Αναφέρεται στα στερεότυπα που ακόμα επιμένουν, στον αγώνα για ισότητα και στις αξίες που η ίδια θεωρεί αδιαπραγμάτευτες για κάθε ηγετική θέση. Παράλληλα, μοιράζεται το όραμά της για το μέλλον του αεροδρομίου, τη σημασία της καινοτομίας και στέλνει ένα δυνατό μήνυμα στις νέες γυναίκες που ονειρεύονται να ηγηθούν με πίστη και αφοσίωση.

Συνέντευξη στην Ελένη Δασκαλάκη

Να ξεκινήσουμε με λίγα λόγια για εσάς. Από πού ξεκίνησε η δική σας πορεία; Υπήρχε μια στιγμή ή ένα πρόσωπο που σας ενέπνευσε να ακολουθήσετε τον δρόμο που τελικά αποτέλεσε τη διαδρομή σας;

Η επαγγελματική μου διαδρομή ξεκίνησε και συνεχίστηκε στον κλάδο των αεροπορικών μεταφορών και χαίρομαι πολύ που μου δόθηκε η ευκαιρία και η δυνατότητα να αποκτήσω τη γνώση του κλάδου από διαφορετική, κάθε φορά, οπτική. Ξεκίνησα από τη ρυθμιστική αρχή (Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας), με την οικονομική επίβλεψη αεροδρομίων και τις Διμερείς Αεροπορικές Συμφωνίες και Διεθνείς Αεροπορικές Σχέσεις και συνέχισα στο Υπουργείο Μεταφορών με αρμοδιότητα θέματα Πολιτικής Αεροπορίας και κατόπιν, σε θέση διοίκησης σε αεροπορική εταιρεία.

Από το 2009 ξεκίνησε ένα νέο κεφάλαιο της επαγγελματικής μου ζωής – αυτό στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, ως Διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ. Το γεγονός ότι ο πατέρας μου ήταν στην Πολεμική Αεροπορία και αγαπούσε ιδιαίτερα το χώρο αυτό διαδραμάτισε βέβαια σημαντικό ρόλο. Σε όλη αυτήν την πορεία όμως , υπήρξαν ορισμένοι άνθρωποι που αποτέλεσαν σημαντική πηγή έμπνευσης. Ο Μανώλης Κεραμιανάκης, ειδήμων στις Διμερείς Αεροπορικές Συμφωνίες και στις Διεθνείς Αεροπορικές Σχέσεις και εξαιρετικός επαγγελματίας, ήταν ένας από αυτούς και πάντα τον σκέφτομαι με σεβασμό και εκτίμηση.

Είστε σε μια ηγετική θέση σε έναν ανδροκρατούμενο, τεχνοκρατικό χώρο. Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε ως γυναίκα επαγγελματίας και πώς τις ξεπεράσατε;

Στερεότυπα και προκαταλήψεις υπήρχαν και ως ένα μεγάλο βαθμό υπάρχουν ακόμη.

Η δική μου απάντηση σε όλα αυτά ήταν πάντα η πολλή – και όσο το δυνατόν πιο παραγωγική – δουλειά.

Αν δούμε τους αριθμούς, ο κλάδος των αερομεταφορών φαίνεται να είναι σε ελαφρώς καλύτερη κατάσταση από τους λοιπούς κλάδους μεταφορών. Το γυναικείο δυναμικό που απασχολείται στον κλάδο μας αποτελεί το 40%, έναντι περίπου του 20% στις οδικές και 15% στις θαλάσσιες μεταφορές. Εάν όμως δούμε πιο προσεκτικά και αναλύσουμε τα αριθμητικά αυτά δεδομένα, θα διαπιστώσουμε πράγματι μια τεράστια «ανισότητα». «Τεχνικές» ειδικότητες, όπως αυτή του μηχανικού αεροσκαφών, για παράδειγμα, ή του κυβερνήτη αεροσκάφους, πράγματι ακόμη ανδροκρατούνται. Τα αντίστοιχα ποσοστά του γυναικείου εργατικού δυναμικού στις ειδικότητες αυτές δεν υπερβαίνουν το 5%-6%.

Προφανώς αυτό δεν οφείλεται σε έλλειψη ικανοτήτων του γυναικείου φύλου. Οφείλεται σε στερεότυπα, τα οποία εξακολουθούν, ακόμη και τη σημερινή εποχή, να συνοδεύουν και εν πολλοίς να διαμορφώνουν τις επιλογές των νεαρών γυναικών από πολύ μικρή ηλικία. Αξίζει, αντί άλλου σχολίου, να σκεφτούμε την απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις:

– Είναι πιο πιθανό για μια νέα γυναίκα να επιλέξει το επάγγελμα της αεροσυνοδού ή το επάγγελμα της πιλότου ή της μηχανικού αεροσκαφών; Γιατί;

– Και ποια είναι συνήθως η αντίδραση του οικογενειακού, σχολικού και κοινωνικού περιβάλλοντος στην ανακοίνωση μιας τέτοιας επιλογής;

Τα στερεότυπα αυτά έχουν βέβαια αρχίσει να καταρρίπτονται τα τελευταία χρόνια, αλλά με πολύ κόπο και προσπάθεια.

Αντίστοιχα, η ποσοστιαία αναλογία του γυναικείου εργατικού δυναμικού σε ανώτερες διοικητικές και διευθυντικές θέσεις στον κλάδο, είναι μονοψήφια. Σε θέσεις δε γενικών διευθυντών (CEOs, COOs, κ.λπ.) δεν υπερβαίνει το 5%.

Προφανώς και στην περίπτωση αυτή, αυτό δεν οφείλεται σε έλλειψη άξιων, ικανών και δυναμικών γυναικών στον κλάδο. H ανάδειξη προσώπων σε ηγετικές θέσεις εξακολουθεί και τη σημερινή εποχή, σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό, να «ορίζεται» από κοινωνικά στερεότυπα, προκαταλήψεις και άλλες κοινωνικές στρεβλώσεις και όχι από τις αρχές ίσων ευκαιριών, δίκαιης αξιολόγησης, μη διακριτικής μεταχείρισης και συμπερίληψης.

Για να απαντήσω λοιπόν στο ερώτημα σας: χρειάζεται πολύς κόπος, επιμονή και υπερπροσπάθεια. Πολύ απλά: εάν χρειάζεται να αποδεικνύουμε σε όλα τα επίπεδα ότι αξίζουμε κάνοντας διπλάσια προσπάθεια, θα κάνουμε πολλαπλάσια προσπάθεια.

Ο χρόνος και οι συνθήκες είναι πλέον με το μέρος μας.

Κατά τη διαδρομή σας, νιώσατε να σας στηρίζουν άλλες γυναίκες σε ηγετικές θέσεις; Πόσο σημαντική είναι για εσάς η έννοια της “γυναικείας συμμαχίας”;

Η ερώτησή σας με βοηθά να συνειδητοποιήσω πως ναι, υπήρξαν σε διαφορετικές φάσεις γυναίκες –όπως και άντρες βέβαια- που μου έδειξαν εμπιστοσύνη ή με ενθάρρυναν τη σωστή στιγμή.

Ωστόσο, οφείλω να πω πως, όπως δεν επιθυμώ να υφίσταμαι διακρίσεις λόγω φύλου, το ίδιο δεν με εκφράζει ούτε η δημιουργία ενός «μετώπου» κατά του άλλου φύλου. Η συνολική δικαιοσύνη, η ίση αντιμετώπιση και η αξιοκρατία είναι για μένα αξίες θεμελιώδεις – και δεν έχουν φύλο. Δεν θέλουμε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί ένα φύλο έναντι ενός άλλου· θέλουμε έναν κόσμο όπου η αξιοσύνη και η ποιότητα βρίσκουν τον δρόμο τους, ανεξαρτήτως ταυτότητας.

Τι σημαίνει για εσάς «επαγγελματική επιτυχία»;

Επαγγελματική επιτυχία, για μένα, σημαίνει πρώτα απ’ όλα να αναγνωρίζεται το έργο σου γι’ αυτό που είναι – όχι για το φύλο, την ηλικία ή οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό μπορεί να λειτουργεί ως φίλτρο. Να έχεις χτίσει μια πορεία όπου το αποτέλεσμα, η συνεισφορά και η συνέπεια μιλούν για σένα.

Είναι η αποδοχή και η εκτίμηση από την ομάδα σου.

Είναι η δυνατότητα να συνεχίζεις δημιουργικά πάνω σε αυτό που βρίσκεις – να παίρνεις κάτι και να το πηγαίνεις ένα βήμα πιο πέρα. Και ακόμη περισσότερο, να μεταδίδεις αυτό το πνεύμα – το όραμα, τις αξίες, την προσήλωση – στους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεσαι. Να τους εμπνέεις όχι μόνο να πετύχουν, αλλά να θέλουν να πετύχουν περισσότερα.

Αν όλα αυτά συμβαίνουν, τότε μπορείς να κοιτάς το πριν, το τώρα και τα επόμενα βήματα, με καθαρότητα, εντιμότητα και ένα αίσθημα πληρότητας.

Ποια χαρακτηριστικά θεωρείτε αδιαπραγμάτευτα για μια γυναίκα σε θέση ευθύνης; Και ποια λάθη “χτίζουν” τον σωστό δρόμο;

Η συνέπεια, η ψύχραιμη αντιμετώπιση ακόμη και στις πιο δύσκολες καταστάσεις, ο σεβασμός προς τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεσαι και προς το έργο που έχεις αναλάβει – είναι, για μένα, αδιαπραγμάτευτα. Νομίζω ότι σε όλη τη μέχρι στιγμής πορεία μου προσπαθούσα πάντα να μην αφήνω να με επηρεάζουν συμπεριφορές ή πολιτικές που δεν αφορούσαν τον πυρήνα της εργασίας μου και των αξιών μου.

Όσο για τα λάθη: τα πιο χρήσιμα είναι εκείνα που σε ξαφνιάζουν, την ώρα που νομίζεις ότι όλα έχουν γίνει σωστά, ότι δεν υπάρχει περιθώριο σφάλματος, αλλά ένα γεγονός, ένας εξωτερικός παράγοντας ανατρέπει ό,τι έχει μέχρι στιγμής χτιστεί. Εκείνα που σε κάνουν να αναρωτηθείς, όχι να δικαιολογηθείς. Και τελικά, δεν υπάρχει “σωστός δρόμος” χωρίς αστοχίες – αρκεί να έχεις τη γενναιότητα να τις αναγνωρίσεις και να μάθεις από αυτές, αντί να τις κρύψεις πίσω από ρόλους ή βεβαιότητες. Το σημαντικό είναι να συνεχίζει κανείς με καθαρότητα και να παραμένει δεκτικός – ή δεκτική – στο να βελτιώνεται συνεχώς.

Τι σημαίνει για εσάς “δύναμη”; Και ποιο είναι το δικό σας “why” που σας κινητοποιεί;

Δύναμη δεν σημαίνει πως είμαστε άτρωτοι και θωρακισμένοι απέναντι στις αποτυχίες και στις αστοχίες. Δύναμη σημαίνει αυτοπεποίθηση και, ταυτόχρονα, αυτοκριτική και συνεχής αμφισβήτηση, ισορροπία, πάθος για γνώση, εξερεύνηση και εμπειρία, θετική διάθεση, διάθεση για συνεχή βελτίωση. Και μεγάλη αγάπη για το αντικείμενο της δουλειάς μου και για τους συνεργάτες μου.

Το αεροδρόμιο “Ελευθέριος Βενιζέλος” έχει διακριθεί για τις καινοτομίες του, από την εμπειρία του επιβάτη μέχρι τις ψηφιακές του υπηρεσίες. Ποια από αυτές θεωρείτε σταθμό στη στρατηγική σας;

Μου δίνετε την ευκαιρία να αναφερθώ στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης με στόχο να κατανοήσουμε βαθύτερα τις ανάγκες και τις προτιμήσεις των επιβατών μας και έτσι, να είναι εφικτό να διαμορφώνουμε συνεχώς, βάσει αυτών των αναγκών και προτιμήσεων, την ταξιδιωτική εμπειρία. Αυτή ήταν μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε σε συνεργασία με μια καναδική –αρχικά– start up και με μια ελληνική στη συνέχεια, ήδη από το 2023.

Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης κατέστη εφικτή η μέτρηση και η ανάλυση της συναισθηματικής εμπλοκής (emotional engagement) του επιβάτη σε διάφορα σημεία της ταξιδιωτικής του διαδρομής και η συλλογή πολύτιμων για εμάς στοιχείων για διαφορετικές κατηγορίες επιβατών.

Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σας για την ανάπτυξη του αεροδρομίου και τη σύνδεση της Αθήνας με νέες αγορές;

Στρατηγικό μας στόχο αποτελεί η περαιτέρω ανάπτυξη των πτήσεων μακρινών αποστάσεων και η προσθήκη νέων υπερπόντιων αγορών στο δίκτυό μας , όπως επίσης και η συνεχής προσπάθεια για την ενίσχυση της επιβατικής κίνησης και της ζήτησης για την Αθήνα κατά τις περιόδους εκτός αιχμής.

Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική μας εξακολουθεί να επικεντρώνεται στην περαιτέρω ενίσχυση και ανάπτυξη αγορών όπως αυτές της Βορείου Αμερικής (ΗΠΑ, Καναδάς)- σκεφτείτε ότι το 2019 οι εβδομαδιαίες συχνότητες από/ προς Βόρειο Αμερική ήταν 46, το 2024 ανήλθαν σε 82 και φέτος, το 2025, είναι 103 με την προσθήκη των απευθείας πτήσεων προς Σάρλοτ και προς Λος Άντζελες.

Η αγορά της Κίνας αποτελεί στρατηγική μας προτεραιότητα επίσης – φέτος είχαμε την πρόσφατη προσθήκη μίας ακόμη Κινεζικής αεροπορικής εταιρείας και ενός ακόμη προορισμού, της πόλης Τσενγκτού της επαρχίας Σιτσουάν, ανεβάζοντας σε 12 τις εβδομαδιαίες συνδέσεις μας με την Κίνα , περισσότερες από ποτέ.

Μας ενδιαφέρει επίσης να «ξεκλειδώσουμε» νέες αγορές, ειδικά σε περιοχές όπως η ΝΑ Ασία που παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον για σύνδεση της Αθήνας με απευθείας πτήσεις – ένα παράδειγμα είναι η Κορέα -, ενώ φαίνεται ότι σύντομα θα αποτελεί πλέον πραγματικότητα η απευθείας σύνδεση με την πολύ σημαντική αγορά της Ινδίας ήδη από τους πρώτους μήνες του 2026, με σημαντικά και ουσιαστικά οφέλη για τη διασυνδεσιμότητα του αεροδρομίου μας, της πόλης και της χώρας μας.

Παράλληλα, εξετάζουμε πάντα ευκαιρίες σε αγορές όπως αυτές της Λατινικής Αμερικής, της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας αλλά και την περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου προς / από την αφρικανική ήπειρο.

Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τις νέες γυναίκες που ονειρεύονται να ηγηθούν σε οργανισμούς μεγάλης ευθύνης; Ποιοι είναι οι “κανόνες πτήσης” για τη δική σας επιτυχία;

Εγχειρίδιο για την υλοποίηση των στόχων δεν πιστεύω πως υπάρχει, ούτε συνταγή με αυστηρή δοσολογία.

Η πολλή και μεθοδική εργασία, η συνέπεια, η προσήλωση, η επιμονή, η υπευθυνότητα, η αγάπη για τη δουλειά μου και βέβαια η εμπιστοσύνη στην ομάδα μου είναι οι δικοί μου «κανόνες πτήσης».

Να κλείσω με δύο πιο προσωπικές ερωτήσεις. Είστε μητέρα ενός παιδιού. Τι σημαίνει για εσάς η έννοια “ισορροπία” ανάμεσα στην προσωπική ζωή και την καριέρα; Υπάρχει ή είναι ένας συνεχής αγώνας προτεραιοτήτων;

Δύσκολος και διαρκής αγώνας αυτός και πολλές φορές, άνισος. Η ισορροπία δεν επιτυγχάνεται χωρίς κόπο, χωρίς συνέπεια, χωρίς διαρκή προσπάθεια. Υπάρχουν στιγμές και συγκυρίες που το κέντρο βάρους μετατοπίζεται, όμως, η ισορροπία είναι και αυτή μια τέχνη – και ακόμη και όταν την χάνουμε παροδικά, νομίζω ότι θα πρέπει πάντα να έχουμε το μυαλό μας στη μεγάλη εικόνα. Αρκεί να αποτελεί βασικό μας στόχο και με διαρκή προσπάθεια, επιτυγχάνεται και πάλι.

Τι θεωρείτε ότι μαθαίνει το παιδί σας από τη δική σας πορεία και στάση ζωής;

Την αξία της προσπάθειας, της ενσυναίσθησης και της ευθύνης.

Και ελπίζω επίσης, να μαθαίνει ακόμη περισσότερα από τα δικά μου λάθη, έτσι ώστε να είναι σε θέση να χτίσει τα δικά του θεμέλια για μια ζωή με νόημα και αυθεντικότητα.