Η Δρ Σταματούλα Τσικρικά δεν είναι απλώς μια διακεκριμένη Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος· είναι μια σύγχρονη επιστήμονας που έχει επιλέξει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της πρόληψης, της δημόσιας υγείας και της θεσμικής εκπροσώπησης της Ιατρικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Από την καθοριστική απόφαση να αφοσιωθεί στη διακοπή του καπνίσματος μέχρι την ανάληψη υψηλόβαθμων θέσεων σε ευρωπαϊκούς οργανισμούς, η πορεία της χαρακτηρίζεται από συνέπεια, όραμα και βαθιά πίστη στη συνεργασία. Με λόγο ουσιαστικό και αυθεντικό, αναδεικνύει τις προκλήσεις και τις ανισότητες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην επιστήμη, χωρίς να ωραιοποιεί τις δυσκολίες, αλλά επιμένοντας με αξιοπρέπεια και γνώση. Ως μητέρα, επιστήμονας και ηγέτιδα, ενσαρκώνει την έννοια της “παρουσίας με ουσία” και αποδεικνύει ότι η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται μόνο με διακρίσεις, αλλά με την ικανότητα να εμπνέεις, να στηρίζεις και να ανοίγεις δρόμους για τις επόμενες γενιές.
Ποια ήταν η πιο καθοριστική στιγμή ή απόφαση που σας οδήγησε στο σημείο που βρίσκεστε σήμερα; Υπήρξε κάποιο άνοιγμα ή στροφή που σας έκανε να δείτε τα πράγματα διαφορετικά στην πορεία σας;
Η πιο καθοριστική στιγμή στην πορεία μου ήταν όταν αποφάσισα, ως νέα Πνευμονολόγος, να ασχοληθώ ουσιαστικά και με πάθος με την πρόληψη και ιδιαίτερα με τη διακοπή καπνίσματος. Ίσως, γιατί συνειδητοποίησα ότι η Ιατρική δεν είναι μόνο η διαχείριση της νόσου, αλλά και η ενεργή επένδυση στην υγεία των ανθρώπων πριν αυτή χαθεί. Η επιλογή να ενταχθώ και να συμβάλω με θεσμικό ρόλο σε Ευρωπαϊκούς φορείς υγείας υπήρξε ακόμα περισσότερο καίρια, επειδή η διδαχή και η εκπαίδευσή μου σε διεθνή πρότυπα, διεύρυνε το επιστημονικό μου πεδίο και μού έδωσε τη δυνατότητα να μεταφέρω καλές πρακτικές και στην Ελλάδα. Σε κάθε μου βήμα, αυτό που με καθοδηγεί ακόμα και τώρα, είναι ότι η αλλαγή έρχεται μόνο μέσα από συνεργασίες με συναδέλφους, φορείς, την πολιτεία και το σημαντικότερο, την κοινωνία.
Ως η πρώτη Ελληνίδα που αναλαμβάνει τη θέση Γραμματέας και Ταμίας του Τμήματος Πνευμονολογίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ιατρικών Ειδικοτήτων (Secretary and Treasurer της UEMS Pneumology Section) ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχετε κληθεί να αντιμετωπίσετε και πώς την προσεγγίσατε;
Η μεγαλύτερη πρόκληση που κλήθηκα να διαχειριστώ μετά την εκλογή μου ως η πρώτη Ελληνίδα στη θέση της Secretary and Treasurer της UEMS Pneumology Section ήταν να εκπροσωπήσω επάξια όχι μόνο τη χώρα μου, αλλά και μια σύγχρονη, δυναμική προσέγγιση στην Ευρωπαϊκή Πνευμονολογία, η οποία να συνδυάζει επιστημονική αρτιότητα, διαφάνεια και ενεργή συμμετοχή σε διατομεακές πολιτικές υγείας. Η πολυπλοκότητα του ρόλου, η οποία απαιτεί τόσο οργανωτική ευθύνη όσο και ενεργό συμβολή στον στρατηγικό σχεδιασμό της ειδικότητας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με έφερε αντιμέτωπη με ζητήματα ισορροπίας ανάμεσα σε διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις, θεσμικές ιδιαιτερότητες, αλλά και προσδοκίες για ουσιαστική ανανέωση. Το να είμαι η πρώτη επιστήμονας από τη χώρα μου στη συγκεκριμένη θέση, ανοίγει νέους ορίζοντες για περισσότερη ελληνική συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς θεσμούς της ιατρικής εκπαίδευσης, ενώ θεωρώ δεν είναι μόνο τιμή, αλλά και ευθύνη. Και αυτήν την ευθύνη τη φέρω με αίσθημα αποστολής.
Ποιος είναι ο ρόλος της γυναίκας στην επιστήμη σήμερα και τι θεωρείτε ότι πρέπει να αλλάξει ώστε περισσότερες γυναίκες να φτάνουν σε ηγετικές θέσεις;
Οι γυναίκες ερευνούν, διδάσκουν, καινοτομούν και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επιστημονικής γνώσης και της φροντίδας. Παρόλα αυτά, εξακολουθούν να είναι υποεκπροσωπούμενες στις ηγετικές θέσεις, ιδιαίτερα σε ακαδημαϊκά και θεσμικά κέντρα αποφάσεων. Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η έλλειψη ικανοτήτων ή φιλοδοξίας από την πλευρά των γυναικών, αλλά τα δομικά εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν με την άνιση κατανομή ευθυνών στην οικογένεια, την έλλειψη ευέλικτων δομών υποστήριξης, αλλά και των αόρατων στερεότυπων που υπονομεύουν την παρουσία και την αξία των γυναικών στα τραπέζια των αποφάσεων. Αυτό που χρειάζεται να αλλάξει είναι η κουλτούρα γιατί πραγματικά θεωρώ ότι απαιτούνται περισσότερα πρότυπα γυναικών σε θέσεις ευθύνης με ενεργές πολιτικές ίσων ευκαιριών, σε ένα περιβάλλον που αναγνωρίζεται η διαφορετικότητα ως δύναμη. Πιστεύω ακράδαντα πως όταν οι γυναίκες υποστηρίζονται, εκπροσωπούνται και συμμετέχουν ουσιαστικά, η επιστήμη γίνεται πιο δίκαιη, πιο καινοτόμος και πιο ανθρώπινη.
Όταν συνδυάζετε τη μητρότητα με την επαγγελματική ζωή, ποιες είναι οι στιγμές που σας κάνουν να νιώθετε ότι όλα αυτά αξίζουν τον κόπο; Ποιες στρατηγικές εφαρμόζετε για να διατηρήσετε ισορροπία, ειδικά όταν οι προτεραιότητες είναι πολλές;
Ο συνδυασμός μητρότητας και επαγγελματικής ζωής είναι μια διαδρομή γεμάτη απαιτήσεις, αλλά και μοναδικές ανταμοιβές. Οι στιγμές που κοιτώ τα παιδιά μου και βλέπω στα μάτια τους το αίσθημα ασφάλειας, θαυμασμού ή υπερηφάνειας για όσα κάνω, είναι αυτές που με γεμίζουν δύναμη και μου υπενθυμίζουν γιατί αξίζει ο κόπος. Όταν γίνομαι για εκείνα πρότυπο όχι τελειότητας, αλλά αγώνα, συνέπειας και αγάπης, τότε νιώθω ότι τα κομμάτια της ζωής μου βρίσκουν τον κοινό τους ρυθμό. Προσπαθώ να θέτω σαφείς προτεραιότητες, να λέω «ναι» με επίγνωση αλλά και «όχι» χωρίς ενοχές. Σε αυτή την ηλικία, έχω μάθει να αποδέχομαι πώς δεν μπορώ να είμαι παντού και πάντα παρούσα στον απόλυτο βαθμό, γιατί τελικά, δεν αναζητώ μια τέλεια ισορροπία, αλλά μια ζωή με ουσία, παρουσία και προσφορά. Ίσως βέβαια, σε αυτή την ερώτηση να ήταν προτιμότερο να απαντήσουν τα παιδιά μου!
Η έννοια του “multitasking” είναι συχνά το σήμα κατατεθέν της σύγχρονης γυναίκας. Πώς καταφέρνετε να συνδυάζετε τόσους πολλούς ρόλους χωρίς να χάσετε την ουσία του καθενός;
Το «multitasking» είναι πράγματι μια καθημερινότητα για πολλές γυναίκες, συνήθως όχι πάντα από επιλογή, αλλά επειδή έτσι μας κινούνται οι καθημερινοί ρόλοι μας. Για μένα, δεν πιστεύω πια στις superwomen, δηλαδή στο γεγονός ότι η σύγχρονη γυναίκα δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι σε όλα τέλεια, αλλά να επιλέγει συνειδητά τι έχει σημασία για την ίδια κάθε στιγμή, και να το πράττει με αμείωτο σεβασμό και ψυχή. Επιπλέον, έχω μάθει να ζητώ βοήθεια από τους γύρω μου, καθώς και να δημιουργώ ένα ασφαλές περιβάλλον συνεργασίας. Σε καμία περίπτωση, δεν θα μπορούσα να μην βασίζομαι στη στήριξη της οικογένειας μου και τη συμβολή των φίλων μου, οι οποίοι λειτουργούν σαν το προσωπικό δίκτυ ασφαλείας μου.
Πώς οραματίζεστε την εξέλιξη της Πνευμονολογίας τα επόμενα χρόνια και ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα μέσα από τη θέση της προέδρου;
Η Πνευμονολογία βρίσκεται σε μια δυναμική και κρίσιμη καμπή. Τα επόμενα χρόνια, οραματίζομαι μια ειδικότητα που όχι μόνο θα συνεχίσει να πρωτοστατεί στη διαχείριση των αναπνευστικών νοσημάτων, αλλά θα έχει κομβικό ρόλο στην πρόληψη, στην εκπαίδευση του πληθυσμού και στη Δημόσια Υγεία. Η πανδημία ανέδειξε τη σημασία της Πνευμονολογίας και τη συμβολή της στην κοινωνία. Ήρθε η ώρα να εδραιώσουμε αυτή τη θέση, με καινοτόμα εργαλεία, ψηφιακή ιατρική, έρευνα και διεπιστημονική συνεργασία. Μέσα από τη θέση της Προέδρου της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, αλλά και των ευρωπαϊκών και διεθνών μου ρόλων, το προσωπικό μου όραμα είναι να ενδυναμώσω το πνευμονολογικό δυναμικό της χώρας, να ενισχύσω την ιατρική εκπαίδευση, να προωθήσω τη συνεχιζόμενη επιμόρφωση και να διασφαλίσω τη φωνή του Έλληνα Πνευμονολόγου. Η Πνευμονολογία οφείλει να είναι προσβάσιμη, καινοτόμος, ανθρωποκεντρική και διεθνώς διασυνδεδεμένη.
Στην πορεία σας, υπήρξαν στιγμές που αισθανθήκατε ότι έπρεπε να “αποδείξετε περισσότερα” λόγω του φύλου σας; Πώς αντιμετωπίσατε τέτοιες καταστάσεις;
Δεν είναι λίγες οι στιγμές στην πορεία μου όπου ένιωσα πώς πρέπει να δουλέψω διπλά ή να αποδείξω κάθε μέρα τι αξίζω, απλώς και μόνο επειδή ήμουν γυναίκα, σε έναν χώρο που παραδοσιακά κυριαρχείται από άνδρες. Και πιστέψτε με, το νιώθω ακόμα και σήμερα και πολύ συχνά, ιδιαίτερα στη χώρα μου. Όμως, θέτω τα όρια μου σε αυτές τις καταστάσεις με αξιοπρέπεια, προσήλωση και δουλειά. Επέλεξα να απαντώ με έργα, γνώση, υπευθυνότητα και επιμονή. Έκλαψα και λύγισα πολλές φορές αλλά δεν εγκατέλειψα, γιατί είχα πάντα στο μυαλό μου ότι κάθε βήμα μπροστά που κάνουμε οι γυναίκες, ανοίγουμε τον δρόμο για να σπάσουμε την «γυάλινη οροφή». Νιώθω ότι το οφείλω στις επόμενες γενιές που θα ανήκει και η κόρη μου.
Ποιο μήνυμα θα στέλνατε στις νέες γυναίκες που θέλουν να ακολουθήσουν μια καριέρα στον χώρο της Ιατρικής ή της Έρευνας αλλά διστάζουν μπροστά στις δυσκολίες;
Το μήνυμα που θα ήθελα να στείλω σε κάθε νέα γυναίκα που ονειρεύεται να ακολουθήσει τον χώρο της Ιατρικής ή της Έρευνας είναι λιτό, αλλά βαθιά ειλικρινές. Να τολμήσει την αλλαγή! Οι δυσκολίες είναι υπαρκτές, το ξέρουμε όλες όσες πορευτήκαμε σε αυτόν τον δρόμο. Όμως, η ικανοποίηση που προσφέρει η προσφορά στον ασθενή, η ανακάλυψη, η βελτίωση της ποιότητας της ζωής, είναι ανεκτίμητη. Είναι σημαντικό οι νέες γυναίκες να ξέρουν πως δεν είναι πια μόνες. Υπάρχουν πλέον δίκτυα γυναικών που έχουν διανύσει τον δρόμο και μπορούν να εμπνεύσουν, να καθοδηγήσουν, να στηρίξουν. Θα χαρώ να επικοινωνήσουν μαζί μου νεαρές επιστημόνισσες και να τις βοηθήσω όσο μπορώ.
Ποιες είναι οι πραγματικές αξίες που θεωρείτε ότι καθορίζουν την επιτυχία για εσάς προσωπικά και επαγγελματικά; Πώς αντιλαμβάνεστε τη διάκριση και ποια είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση που αντλείτε από την αναγνώριση των προσπαθειών σας;
Για μένα, επιτυχία σημαίνει συνέπεια στις αξίες μου, όχι απλώς η επίτευξη στόχων με όποιο τίμημα. Οι αξίες που με χαρακτηρίζουν, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, είναι η προσφορά, η ενσυναίσθηση, η υπομονή, η επιμονή, η συνεργασία και η συνεχής μάθηση. Κατά την άποψη μου, η πραγματική πρόοδος έρχεται όταν δεν σταματάς να εξελίσσεσαι, να μοιράζεσαι την αποκτηθείσα γνώση και να ενεργείς με πίστη και χαρά. Ευτυχώς, υπάρχουν φορές που νιώθω πολύ μεγάλη ικανοποίηση, όταν ένας νέος γιατρός ή μια νέα γυναίκα εμπνευστεί από τη δουλειά μου, γεγονός που λειτουργεί ως καύσιμο για να συνεχίσω να ονειρεύομαι.
Διαβάστε επίσης
Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία το 1ο Φεστιβάλ Πολιτισμού και Αθλητισμού «ΜΑΖΙ στη Γιορτή»
Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία το 1ο Φεστιβάλ Πολιτισμού και Αθλητισμού «ΜΑΖΙ στη Γιορτή»
Σχετικά Άρθρα
Google News