Υπάρχουν γυναίκες που δεν μιλούν απλώς για αλλαγή – την επιβάλλουν.
Η Βίκυ Τσάμη, Director Public Affairs της Gilead Sciences Ελλάδας & European Distributor Markets, είναι μία από αυτές.
Στο πεδίο του HIV –ενός θέματος που η κοινωνία συνεχίζει να κουκουλώνει ή να σχολιάζει ψιθυριστά-εκείνη και οι συνάδελφοί της στην Gilead Sciences Ελλάδας επέλεξαν κάτι που λίγοι τολμούν:
να σπάσουν τον φόβο, να συγκρουστούν με το στίγμα και να φέρουν την αλήθεια στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.
Μιλήσαμε μαζί της για τις καμπάνιες που προκάλεσαν, ενόχλησαν, αφύπνισαν·
- για τον ρόλο των μητέρων στη διαμόρφωση μιας πιο δίκαιης γενιάς·
- για το πώς η επικοινωνία μπορεί να γίνει πράξη φροντίδας·
- και γιατί η κοινωνική αλλαγή χρειάζεται θάρρος — και κυρίως γυναίκες που τολμούν.
– Η επικοινωνιακή σας στρατηγική για τον HIV είναι καθαρά αντισυμβατική. Γιατί διαλέξατε την πρόκληση αντί για τον «ασφαλή» δρόμο;
Γιατί ο «ασφαλής δρόμος» δεν αλλάζει τίποτα.
Η κοινωνία δεν χρειάζεται άλλα προσεκτικά διατυπωμένα δελτία τύπου.
Χρειάζεται ένα χαστούκι αλήθειας.
Ο HIV δεν είναι πια αυτός που ήταν τη δεκαετία του ’90.
Αλλά το στίγμα παραμένει το ίδιο.
Και το στίγμα δεν το αντιμετωπίζεις με ευγένειες – το αντιμετωπίζεις με καθαρή, δυνατή, άβολη αλήθεια.
Για μένα, η επικοινωνία δεν είναι διακόσμηση.
Είναι εργαλείο κοινωνικής αλλαγής.
Κι αν δεν το χρησιμοποιούμε έτσι, τότε χάνουμε τον χρόνο μας.
– Το 2019 ξεκινήσατε με street art. Η πόλη έγινε καμβάς. Τι θέλατε να πετύχετε;
Το 2019 θέλαμε να κάνουμε κάτι πολύ απλό:
να σταματήσει ο HIV να ζει στο σκοτάδι.
Η street art, τα graffiti, ήταν ο ιδανικός δρόμος γι’ αυτό.
Μια τοιχογραφία δεν μπορείς να την αγνοήσεις.
Τη βλέπεις ακόμη κι αν δεν θέλεις να τη δεις.
Και τότε αρχίζεις να συζητάς – κι εκεί ξεκινά η αλλαγή.
Ήταν η πρώτη φορά που η πόλη μίλησε τόσο δημόσια για το στίγμα.
Και ήταν μόνο η αρχή.
Σε όλες αυτές τις δράσεις, πολύτιμοι σύμμαχοι ήταν –και παραμένουν- οι οργανώσεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή: η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ) και ο Σύλλογος Οροθετικών ‘Θετική Φωνή’. Χωρίς τη δική τους καθημερινή μάχη, καμία επικοινωνιακή στρατηγική δεν θα είχε το ίδιο νόημα.
– Στη συνέχεια, φέρατε χιούμορ και πρόκληση. Μύτη, δάχτυλο, Μοναστηράκι, virality… Γιατί;
Γιατί το χιούμορ είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να “σπάσεις” την αμηχανία.
Και γιατί ο φόβος δεν αντιμετωπίζεται με σοβαροφάνεια.
Ο φόβος γύρω από το HIV test είναι συχνά μεγαλύτερος από την ίδια τη διαδικασία.
Ένας άνθρωπος που… σκαλίζει τη μύτη του έκανε τον κόσμο να χαμογελάσει και –επιτέλους- να πλησιάσει.
Το ίδιο και το «Αν θες να μάθεις, βάζεις δάχτυλο».
Προκάλεσε, συζητήθηκε, έγινε viral – και κυρίως έφερε κόσμο να εξεταστεί.
Και το σημαντικότερο; Ο κόσμος ανταποκρίθηκε.
Στο Μοναστηράκι, στο booth της Gilead μαζί με τη Θετική Φωνή και την ΕΕΜΑΑ, εξετάστηκαν εκατοντάδες άνθρωποι: μικροί και μεγάλοι, όλων των φύλων, παρέες που ήρθαν μαζί «να το δοκιμάσουν», ζευγάρια που έπιασαν ο ένας το χέρι του άλλου, αλλά και γνωστές προσωπικότητες –δημοσιογράφοι, πολιτικοί, ηθοποιοί- που θέλησαν να δώσουν το δικό τους μήνυμα.
Εκείνη τη μέρα, η πλατεία δεν ήταν απλώς σημείο δράσης.
Ήταν σημείο απελευθέρωσης:
ο φόβος έγινε χαμόγελο, η ντροπή έγινε συζήτηση,
και το “να κάνω το τεστ” έγινε μια φυσιολογική πράξη φροντίδας.
Πίσω από όλα αυτά, φυσικά, βρίσκεται και η δημιουργική ματιά της Gravity The Newtons, που κάθε χρόνο τολμά να προτείνει εικόνες, σλόγκαν και ιδέες που βγαίνουν από την πεπατημένη — και γι’ αυτό ακριβώς μένουν.
– Το 2023 αποφασίσατε να τα βάλετε με τα στερεότυπα των ’90s. Τι σας εξόργισε περισσότερο από τα ευρήματα της έρευνας;
Η άγνοια.
Όχι η άγνοια σαν έλλειψη πληροφόρησης — η άγνοια σαν στάση.
Η έρευνα που κάναμε με τη Metron Analysis αποκάλυψε ότι:
– άνθρωποι φοβούνται ακόμη την αγκαλιά
– άλλοι πιστεύουν ότι ο HIV μεταδίδεται από τουαλέτα
– και 6 στους 10 δεν ξέρουν τι σημαίνει U=U
Αυτή η πραγματικότητα δεν χωρά ωραιοποίηση.
Και γι’ αυτό θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό να γίνει κατανοητό τι σημαίνει U=U:
U=U σημαίνει “Μη Ανιχνεύσιμος = Μη Μεταδοτικός”.
Όταν ένα άτομο σε θεραπεία έχει τόσο χαμηλό ιικό φορτίο που δεν ανιχνεύεται,
δεν μπορεί να μεταδώσει τον HIV στους σεξουαλικούς του συντρόφους.
Αυτό δεν είναι μια αισιόδοξη υπόθεση.
Είναι επιστημονικό γεγονός.
Και οι γονείς πρέπει να το ξέρουν — γιατί από αυτούς ξεκινά η αλλαγή.
– Το 2024 κάνατε τη μεγάλη ανατροπή: απευθυνθήκατε στους… δείχνοντες. Γιατί;
Γιατί το στίγμα δεν είναι «παρεξήγηση».
Δεν είναι «άποψη».
Είναι μορφή βίας.
Το μήνυμα ήταν σκληρό, αλλά δίκαιο:
για τον HIV υπάρχει θεραπεία — για το στίγμα όχι ακόμη.
Και αυτή η αλήθεια δεν απευθύνεται σε όσους ζουν με HIV.
Απευθύνεται σε όσους συνεχίζουν να κρίνουν.
– Φέτος παρουσιάσατε και την ευρωπαϊκή έρευνα. Ποιο εύρημα σας προβλημάτισε περισσότερο;
Το πόσο βαθιά ριζωμένη παραμένει η κοινωνική απόσταση.
Η φετινή έρευνα της Gilead ήταν μία από τις μεγαλύτερες μελέτες κοινής γνώμης για τον HIV στην Ευρώπη:
σχεδόν 12.000 άνθρωποι, σε 11 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Και τα ευρήματα είναι ξεκάθαρα:
– Το «δεν θα συγκατοικούσα», «δεν θα συνεργαζόμουν», «δεν θα έμπαινα σε σχέση» παραμένει εδώ.
– Η αλήθεια του U=U παραμένει άγνωστη.
– Οι μύθοι συνεχίζουν να ζουν πιο ισχυρά από τα δεδομένα.
Αυτές οι φράσεις δεν είναι γνώμες. Είναι πληγές.
– Θέλω να σταθώ σε κάτι σημαντικό: ποιος είναι ο ρόλος των μητέρων σε όλη αυτή την εξίσωση;
Οι μητέρες είναι το πρώτο σχολείο αξιών.
Από εκεί ξεκινά η συμπερίληψη. Από εκεί ξεκινά η αλήθεια.
Αν θέλουμε μια κοινωνία χωρίς στίγμα, πρέπει να τη χτίσουμε στο σπίτι.
Στο τραπέζι, στην κουβέντα, στον τρόπο που απαντάμε όταν το παιδί μας ρωτά «τι είναι HIV;».
Και το λέω από προσωπική εμπειρία: η κόρη μου έμαθε την αλήθεια από την ηλικία των έξι ετών, όταν ήρθε μαζί μου στο booth της Gilead μια 1η Δεκέμβρη.
Τα παιδιά δεν μπερδεύονται από την αλήθεια. Μπερδεύονται από τη σιωπή.
Οι μητέρες έχουν δύναμη που δεν φαίνεται στα γραφήματα —αλλά φαίνεται στον τρόπο που μεγαλώνει ένα παιδί χωρίς φόβο και χωρίς προκαταλήψεις.
Αυτό είναι κοινωνική αλλαγή στην πιο καθαρή της μορφή.
– Τελικά, τι είναι επικοινωνία για εσάς;
Επικοινωνία είναι η πιο δυνατή μορφή δράσης.
Δεν υπάρχει τίποτα πιο αποτελεσματικό – ή πιο επικίνδυνο- από μια αλήθεια που λέγεται καθαρά.
Είναι σύγκρουση με ό,τι μας κρατάει πίσω.
Είναι προστασία για όσους χρειάζονται στήριξη.
Είναι ευθύνη απέναντι στη νέα γενιά.
Και είναι δέσμευση: να μιλάμε, ακόμη κι όταν οι άλλοι σιωπούν.
Σχετικά Άρθρα
Google News