Άννα Ευσταθίου στο InfoWoman: «Το φύλο δεν είναι τροχοπέδη, αλλά προτέρημα»

Η Άννα Ευσταθίου, Υπεύθυνη Τύπου του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, μιλά στο Infowoman για τον ρόλο της Ευρώπης στην καθημερινότητα των πολιτών, τη σημασία της ενημέρωσης, την ενεργή συμμετοχή των νέων και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην επαγγελματική τους πορεία.

Ποια είναι τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των Ελλήνων πολιτών;

Όλα όσα απασχολούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αφορούν ή θα έπρεπε να αφορούν τους Έλληνες πολίτες. Αυτό που δεν γνωρίζουν πολλοί ακόμα είναι ότι το 70-80% της νομοθεσίας που καταλήγει στα κράτη-μέλη, περνάει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δηλαδή από τους ευρωβουλευτές που εμείς ως πολίτες εκλέγουμε κάθε 5 χρόνια. Αν έπρεπε τώρα να ξεχωρίσουμε κάποια μεγάλα θέματα κατά την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, αυτά θα ήταν το κόστος ζωής, η ενεργειακή ασφάλεια, η στεγαστική κρίση, η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και η άμυνα και η διαχείριση της μετανάστευσης. Παράλληλα το ΕΚ, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και στη στήριξη των νέων και των ευάλωτων ομάδων

Παρά το γεγονός ότι οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επηρεάζουν τη ζωή όλων μας, πολλοί πολίτες εξακολουθούν να νιώθουν απομακρυσμένοι από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Πώς μπορεί να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα;

Το χάσμα μειώνεται όταν οι πολίτες βλέπουν πιο καθαρά πώς οι ευρωπαϊκές αποφάσεις συνδέονται με την καθημερινότητά τους. Χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση, διάλογος και ουσιαστικές ευκαιρίες συμμετοχής. Και πώς μπορεί να γίνει αυτό; Με τη βοήθεια των εγχώριων μέσων ενημέρωσης αλλά και των εκπροσώπων της πολιτικής που έχουν άμεση επαφή και γνώση των αποφάσεων αυτών. Συχνά παρατηρούμε να προβάλλεται ό,τι καλό γίνεται ως εγχώρια επιτυχία ενώ ό,τι κακό ως ευρωπαϊκή επιβολή. Το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό αλλά σίγουρα δεν βοηθάει στην γεφύρωση του χάσματος που αναφέρετε. Βέβαια, πλέον, οι πολίτες έχουν πολύ πιο εύκολη πρόσβαση στην ενημέρωση απευθείας από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε και εμείς, ως Γραφείο του ΕΚ στην Ελλάδα, να ενημερώσουμε δηλαδή απευθείας και με κατανοητό τρόπο τους πολίτες για όλα όσα τους αφορούν.

Οι νέοι δείχνουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για θέματα όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνητή νοημοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Με ποιους τρόπους μπορούν να συμμετέχουν πιο ενεργά στις ευρωπαϊκές διαδικασίες;

Οι νέοι έχουν σήμερα περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής από ποτέ. Μπορούν να αξιοποιήσουν ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το Erasmus+, το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης και οι πρακτικές ασκήσεις, όπως η πρακτική άσκηση Schuman στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά και να συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες όπως το mazi.eu, που ενισχύουν τον διάλογο και τη συμμετοχή στα κοινά. Μπορούν δε να ενημερώνονται για όλες τις διαθέσιμες ευκαιρίες συμμετοχής μέσα από το Youth Hub του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου συγκεντρώνονται προγράμματα, δράσεις και εκδηλώσεις που τους επιτρέπουν να συνδέονται με τα ευρωπαϊκά δρώμενα.

Το σημαντικό είναι να γνωρίζουν ότι η φωνή τους μπορεί να ακουστεί και να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η πρωτοβουλία πολιτών «My Voice, My Choice: υπέρ των ασφαλών και προσβάσιμων αμβλώσεων». Μετά την καταχώρισή της τον Απρίλιο του 2024, η πρωτοβουλία έλαβε 1 124 513 έγκυρες δηλώσεις υποστήριξης από πολίτες της ΕΕ, υπερβαίνοντας το απαιτούμενο ελάχιστο όριο του ενός εκατομμυρίου έγκυρων δηλώσεων υποστήριξης και φθάνοντας τα κατώτατα όρια σε 19 κράτη μέλη και ουσιαστικά «αναγκάζοντας» την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να την εξετάσει – σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Με ψήφισμα του, υπέρ της πρωτοβουλίας, τάχθηκε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε προθεσμία έως τον Μάρτιο του 2026 για να παρουσιάσει τα μέτρα (νομοθετικά ή μη) που προτίθεται να λάβει, και την υποχρέωση να αιτιολογήσει τις αποφάσεις της. Και αυτή ήταν μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε μέσα από την κοινωνία των πολιτών.

Ποιος είναι ο ρόλος του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και στην παροχή αξιόπιστης ενημέρωσης προς τους πολίτες;

Το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα εργάζεται για να φέρνει τους πολίτες πιο κοντά σε έγκυρες πληροφορίες για τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, μέσα από ανακοινώσεις Τύπου, εβδομαδιαία newsletters, ενημερωτικό περιεχόμενο στα social media, καθώς και συνεργασίες με μέσα ενημέρωσης και φορείς σε όλη τη χώρα.

Διοργανώνουμε εκδηλώσεις, συζητήσεις, σεμινάρια δημοσιογραφίας και συμμετέχουμε σε δράσεις ενημέρωσης για την παραπληροφόρηση και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης. Αν κριθεί απαραίτητο δε, αναδεικνύουμε περιπτώσεις παραπληροφόρησης σε μέσα ενημέρωσης και αλλού.

Οι πολίτες μπορούν να μας ακολουθούν και να ενημερώνονται καθημερινά μέσω Facebook, Instagram, YouTube και X, όπου δημοσιεύουμε περιεχόμενο για τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες τόσο του Γραφείου, όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους Έλληνες πολίτες σχετικά με τη σημασία της συμμετοχής τους στα ευρωπαϊκά δρώμενα και στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Ευρώπης;

Η Ευρώπη είναι αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας, τις ευκαιρίες μας, το μέλλον μας, κι όχι κάτι μακρινό όπως πιστεύουν αρκετοί.

Γι’ αυτό η συμμετοχή των πολιτών έχει σημασία, μέσα από τον δημόσιο διάλογο και τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και κυρίως, μέσω της συμμετοχής στις Ευρωπαϊκές Εκλογές. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το μόνο ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο που εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες. Είναι η ευκαιρία μας, με λίγα λόγια, μέσα από την ψήφο μας, να επηρεάσουμε τη πορεία της ζωής μας τα επόμενα χρόνια. Αν δεν συμμετέχουμε, αφήνουμε αυτές τις επιλογές στα χέρια άλλων.

Σε έναν χώρο όπου η επικοινωνία, η στρατηγική σκέψη και η διαχείριση κρίσεων παίζουν καθοριστικό ρόλο, ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε ως γυναίκα στην επαγγελματική σας πορεία και τι συμβουλή θα δίνατε στις νέες γυναίκες που ονειρεύονται να διεκδικήσουν θέσεις ευθύνης;

Καταρχήν, αξίζει να θυμηθούμε ότι στην πορεία μας, ως γυναίκες, έχουμε πάντα σύμμαχό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπέρμαχο της ισότητας και των ίσων ευκαιριών – όπως μας υπενθύμισε η πρόσφατη λήξη της περιόδου χάριτος για την εφαρμογή της νομοθεσίας ιστορικής σημασίας για την εκπροσώπηση των φύλων στα διοικητικά συμβούλια και την αύξηση της παρουσίας των γυναικών στα ανώτατα κλιμάκια. Η πρόταση αυτή πρωτοπαρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2012 αλλά είχε μπλοκαριστεί στο Συμβούλιο. Μετά από αγώνες δεκαετίας και μέσω της επιμονής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατέληξε να μεταφραστεί σε νομοθεσία και πλέον αποτελεί υποχρέωση κρατών μελών και εταιρειών.

Η δική μου επαγγελματική πορεία με δίδαξε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι συνάρτηση του οράματός μας και των ευκαιριών που καλούμαστε να εκμεταλλευτούμε. Με τον όρο «ευκαιρία» δεν αναφέρομαι σε τυχαία γεγονότα, καθώς πιστεύω πως η τύχη, χωρίς να υποτιμώ και αυτόν τον παράγοντα, λίγη σχέση έχει με το πώς εξελίσσεται η επαγγελματική πορεία μας.

Πιστεύω δε ότι το φύλο, σε μια καριέρα που έχει σχέση με την επικοινωνία, τη στρατηγική σκέψη και τη διαχείριση κρίσεων, δεν είναι τροχοπέδη αλλά προτέρημα – ακόμα κι αν η κοινωνία γύρω μας προσπαθεί συχνά να μας πείσει για το αντίθετο.

Στην πορεία μου ως τώρα, χρειάστηκε πολλές φορές να συναγωνιστώ με χιλιάδες άλλους υποψήφιους, να δοκιμαστώ σε διαφόρων τύπων εξετάσεις, να αλλάξω τόπο διαμονής, συχνά κουβαλώντας μαζί μου και μικρά παιδιά. Αισθάνομαι χαρούμενη και πλήρης στη δουλειά που είμαι τώρα και πιστεύω ότι οφείλω να βοηθήσω όπως μπορώ νεότερες γυναίκες να καταφέρουν να κάνουν τα όνειρά τους πραγματικότητα.

Θα ακουστεί μπανάλ, αλλά η αλήθεια είναι ότι χρειάζεται υπομονή και επιμονή και να μην φοβάσαι να αποτύχεις ή να μη σε παραλύει η αποτυχία. Στη δική μου πορεία οι αρνήσεις ήταν πολλές, αλλά με πείσμωσαν για να προσπαθήσω πάλι και να φτάσω εκεί που εγώ θέλω.