Σπύρος Κουβαράς: «Με τρομάζει ο νεοσυντηρητισμός και η λογοκρισία στη σύγχρονη τέχνη»

σπύρος-κουβαράς-με-τρομάζει-ο-νεοσυν

Αντλώντας υλικό από το δοκίμιο Νομαδική σκέψη του Gilles Delleuze, την θεωρία του περί αποεδαφικοποίησης (deterritorialization) και με αναφορές στον απελευθερωτικό αγώνα των Παλαιστινίων, ο χορογράφος Σπύρος Κουβαράς, με το νέο του έργο, Ρίζωμα [Ρέκβιεμ για τον μη-τόπο], δημιουργεί έναν ενδιάμεσο μη-τόπο, στον Αρχαιολογικό Χώρο των Δελφών, ένα διάτρητο χωροχρονικό παλίμψηστο.

Με αφορμή την παράσταση αυτή που θα παρουσιαστεί στις 4 και 5 Αυγούστου στον εμβληματικό αυτό αρχαιολογικό χώρο εμείς μιλήσαμε μαζί του…

%cf%83%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%bf%cf%85%ce%b2%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82-%ce%bc%ce%b5-%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%bd%ce%b5%ce%bf%cf%83%cf%85%ce%bd0

Τι σας ενέπνευσε και δημιουργήσατε αυτό το έργο;

Θέλησα να κάνω ένα έργο που να εγείρει ζητήματα ιστορικής διατήρησης της μνήμης, όχι με τον παραδοσιακό τρόπο επίσκεψης στον αρχαιολογικό χώρο αλλά προσδίδοντας ένα νέο νόημα σ’ αυτόν, μέσα απο την επικαιροποίηση που συντελείται λόγω της χωρικής αλληλεπίδρασης των μνημειακών ευρυμάτων με τους χορευτές, την σύγχρονη μουσική και την εικαστική παρέμβαση. Έμπνευση λοιπόν θα μπορούσα να πω ότι περισσότερο αποτέλεσε η αρχιτεκτονική του ίδιου του χώρου και όχι τόσο η ιστορικότητα του. Η χρήση της αφαίρεσης στο έργο – οι χορευτές, ως τέσσερεις πλάνητες που μοιάζουν να έρχονται από έναν άλλο κόσμο, όντας αποσυνδεδεμένοι από οποιαδήποτε μορφή χρονικότητας – προκαλεί μια φαντασιακή διάνοιξη του αρχαιολογικού χώρου των Δελφών και δημιουργεί μια θραυσματική εικόνα του σώματος η οποία λειτουργεί ως παράλληλο, συγκινησιακό, φορτίο εντός της Ρωμαϊκής Αγοράς.

Τι συμβολίζει ο χώρος των Δελφών όπου και θα παρουσιαστεί το έργο αυτό;

Επειδή το έργο διέπεται στο σύνολο του από μια ετεροχωροχρονική διάσταση, με την έννοια ότι συνυπάρχουν εντός του, στοιχεία πρωτογονισμού, μνήμης και φαντασιακού, δεν θα έλεγα ότι ο χώρος των Δελφών συμβολίζει ένα συγκεκριμένο τόπο ή χρόνο. Μέσα από τις αναφορές που υπάρχουν στο έργο για την έννοια της αποεδαφικοποίησης, για το νομαδικό υποκείμενο και για τον απελευθερωτικό αγώνα των Παλαιστινίων, σταδιακά δημιουργείται στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών, ένας ενδιάμεσος (μη)τόπος, που άλλοτε παίρνει τη μορφή εμπόλεμης ζώνης και άλλοτε τη μορφή μιας χαμένης ουτοπίας. Ουσιαστικά η χορογραφία, μέσω και της “συμβίωσης της” με τα αρχαιολογικά ευρύματα, δημιουργεί ένα νέο τοπόσημο μέσα στον ίδιο τον χώρο των Δελφών και καλλιεργεί κατά την διάρκεια της performance μια εσωτερική, υποκειμενική ροή της αίσθησης του χρόνου στον θεατή, η οποία και υποβάλλει μια αναστοχαστική εμπειρία.

Τι θα δούμε σ΄αυτό το έργο και γύρω από ποιες έννοιες κινειται;

Το “ΡΙΖΩΜΑ [Ρέκβιεμ για τον μη-τόπο]”, εξετάζει τη διττότητα που ενυπάρχει στην έννοια της αποεδαφικοποίησης (deterritorialization) και στο νομαδικό υποκείμενο. Την αποεδαφικοποίηση που συναντάται είτε ως αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης και επιλογής, είτε ως ανάγκη που προκύπτει από τη βίαιη επιβολής της στα άτομα. Ωστόσο οι δουλειές μου δεν είναι μονοσήμαντες ή αφηγηματικές και σαν χορογράφος με ενδιαφέρει σε ένα ευρύ φάσμα η διαλεκτική σχέση της αφαίρεσης με το ανθρώπινο στοιχείο. Με τη δουλειά αυτή στους Δελφούς, θα δούμε μια ρυθμική ενορχήστρωση του χώρου μέσα απο σώματα, αντικείμενα και ήχους με πρόθεση να δημιουργηθεί μια χωρική δόνηση. Η παρουσία του έργου θα αναβιώσει μεν την ιστορικότητα του τόπου, αλλά παράλληλα επιθυμώ να διεγείρει το πνεύμα και τη μνήμη με τρόπο που να προωθείται η κριτική διερεύνηση και η προσωπική βιωματική εμπειρία. Υπό αυτό το πρίσμα και σ’ ένα πιο γενικό πλαίσιο, θεωρώ πως η συνύπαρξη σύγχρονης τέχνης και πολιτιστικής κληρονομιάς, θα πρέπει να αποτελεί μια εμπειρία αναρώτησης και ανακάλυψης.

Τι σημαίνει η λέξη Ρίζωμα για εσάς; Ποια η σημασία του Τόπου μέσα σας;

Η ιδέα του ριζώματος, σύμφωνα και με τον Gilles Deleuze και το δοκίμιο του “Νομαδική σκέψη”, αντιτίθεται, κατά κάποιο τρόπο, στην ιδέα του δέντρου, όπου όλα τα επιμέρους στοιχεία πηγάζουν από τον κεντρικό κορμό. Κάθε σημείο του ριζώματος μπορεί να συνδέεται με οποιοδήποτε άλλο, χωρίς να υπάρχει κάποια ιεραρχία ή σειρά. Σε αντίθεση με το δέντρο λοιπόν το ρίζωμα δεν αποτελεί αντικείμενο αναπαραγωγής. Είναι μία αντί – γενεαλογία, είναι μία βραχυπρόθεσμη μνήμη. Με παρόμοιο, ριζωματικό, τρόπο, θα έλεγα ότι προσεγγίζω και τον τόπο. Ως ένα σύνολο δηλαδή από ετερογένειες που εμπεριέχει την έννοια της πολλαπλότητας, και των πολλών πιθανών δυνατοτήτων που μπορεί να εμφανιστούν μέσα του.

%cf%83%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%bf%cf%85%ce%b2%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82-%ce%bc%ce%b5-%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%bd%ce%b5%ce%bf%cf%83%cf%85%ce%bd2

Τι είναι αυτό που σας θυμώνει περισσότερο γύρω σας σαν καλλιτέχνη;

Υπάρχουν πολλά που με θυμώνουν αλλά υπάρχουν και πολλά που με τρομάζουν. Ο νεοσυντηρητισμός και η λογοκρισία στη σύγχρονη τέχνη για παράδειγμα. Βρίσκω σοκαριστικό το γεγονός ότι, για το επερχόμενο έργο μου στους Δελφούς, θα πρέπει να περάσω από “ιερά εξέταση” από το ΚΑΣ, σχετικά με το αν θα εγκριθεί ή όχι, η ενδυματολογική, δραματουργική και χορογραφική επιλογή μου, μια εκ των performer του έργου, να είναι γυμνή κατά τη διάρκεια της παράστασης. Δεν νιώθω ότι έχω να δώσω σε κανέναν λόγο, σχετικά με το αν θα φοράνε ρούχα ή όχι οι χορευτές σε ένα έργο μου. Μπορώ αναμφισβήτητα να κριθώ για τις καλλιτεχνικές μου επιλογές αλλά επ’ ουδενί δεν μπορώ να λογοδοτήσω σε κανέναν τρίτο και σε κανένα “ιερατείο”, ειδικότερα δε από τη στιγμή, που απ’ όσο νόμιζα τουλάχιστον, δεν ζω και δημιουργώ στη Τεχεράνη. Θα τρίζουν τα κόκκαλα όλων των γλυπτών της κλασικής και της ελληνιστικής περιόδου. Το να αποφεύγουμε εν έτη 2021 το γυμνό είναι μια άρνηση της ίδιας της ζωής. Και όταν αρνούμαστε τη ζωή μας αρνείται και αυτή. Ξέρετε, η αποστροφή για το γυμνό ξεκινάει από την οικογένεια και τις θρησκείες όλου του κόσμου και δεν είναι παρά μια σχέση μίσους που καλλιεργείται με το ίδιο μας το σώμα από την παιδική ηλικία. Ειλικρινά όλο αυτό με ξεπερνάει προσωπικά, θεωρώ ότι είναι πολύ σοβαρό ζήτημα λογοκρισίας και αφορά το παρόν και το μέλλον όλων των σύγχρονων καλλιτεχνών που δραστηριοποιούνται σε αυτή τη χώρα.

Μελλοντικά σχέδια

Η ζωή πρέπει να προχωρήσει και θα προχωρήσει, όσο και αν η ρευστότητα που διέπει τα πράγματα σήμερα μοιάζει να μην επιτρέπει μακροπρόθεσμα σχέδια.

Χορογραφικά, θα ήθελα να συνεχίσω να εκπλήσσομαι με τα ανεξάντλητα πεδία που η μελέτη της ανθρώπινης κίνησης μου προσφέρει. Αντιλαμβάνομαι τον σύγχρονο χορό ως έναν τεράστιο καμβά ελευθερίας πάνω στον οποίο μπορώ να δημιουργήσω τις χωρο-κινητικές ουτοπίες μου και χαίρομαι που μπορώ ακόμα να μοιραστώ αυτόν τον κώδικα επικοινωνίας με κάποιους συνανθρώπους μου. Γενικά είμαι αισιόδοξο άτομο και βαθιά ανθρωπιστής, για αυτό και εξακολουθώ να βλέπω την αδυναμία του συστήματος να πετύχει μια πλήρη υπαγωγή των ατόμων στις δομές του, αφήνοντας «οπές» και «ρήγματα» μέσα απ’ τα οποία αναμφισβήτητα γεννιούνται εναλλακτικές, υποκειμενικότητες. Το νέο συμβαίνει κάθε μέρα και παράγεται συνεχώς, «φυτεύεται» σπόρο-σπόρο απλά είμαστε ακόμα στην φάση της «περιφέρειας». Όταν οι περιφέρειες «ενηλικιωθούν» και γίνουν πιο καθολικές, θα πλησιάσουν το κέντρο, το συνεκτικό και τότε κάτι εμφανώς ρηγματώδες μπορεί να κάνει την εμφάνιση του.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ιδέα, Χορογραφία, Σκηνική Εγκατάσταση: Σπύρος Κουβαράς

Μουσική Σύνθεση: Γιώργος Κουβαράς

Χορευτές: Δήμητρα Βλάχου, Alexandra Rogovska, Σπύρος Κουβαράς

Performer: Μαρία Λάππα

Καλλιτεχνική Συνεργάτις: Κορίνα Κοτσίρη

Βοηθοί Χορογραφίας: Στέλλα Δημητρακοπούλου, Άγγελος Παπαδόπουλος

Σχεδιασμός Φωτισμών: Θωμάς Οικονομάκος

Παραγωγή: Synthesis 748

Το έργο εντάσσεται στο πρόγραμμα 2021 του θεσμού, “Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός” του Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

SYNTHESIS 748 DANCE CO.

H Synthesis 748, ιδρύθηκε το 2008 στο Παρίσι από τον χορογράφο/χορευτή, Σπύρο Κουβαρά. Η ομάδα ήταν μια απο τις επιχορηγούμενες ομάδες σύγχρονου χορού του Γαλλικού Υπουργείο Πολιτισμού και του Γαλλικού Εθνικού Κέντρου Χορού απο το 2010 έως και το 2016. Έχει αναπτύξει διεθνή πορεία όλα αυτά τα χρόνια και έργα της έχουν παρουσιαστεί σε θέατρα, γκαλερί, μουσεία και φεστιβάλ σύγχρονου χορού σε Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Σουηδία, Ελβετία, Βέλγιο, Ιταλία, Αργεντινή, Κολομβία, Λίβανο και πρόσφατα στη Νότια Κορέα, έχοντας αποσπάσει θερμές κριτικές και παρουσιάσεις σε διεθνή βιβλιογραφία σύγχρονης τέχνης. Απο το 2017, βάση και έδρα της ομάδας αποτελεί η Αθήνα και η Synthesis 748 επιχορηγείται απο το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και υποστηρίζεται απο το Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου. Η χορογραφική έρευνα και πρακτική του Σπύρου Κουβαρά συνίσταται σε μια μηχανιστική προσέγγιση της κίνησης και εστιάζει γύρω από τη σχέση σώματος, ήχου και εικόνας, ανθρώπινου υποκειμένου και εικαστικού αντικειμένου με βασικούς άξονες την γλυπτική απτότητα των σωμάτων, την παρατεταμένη διάρκεια στην κίνηση και την αισθητική ακρίβεια. Το κινητικό λεξιλόγιο της ομάδας επικεντρώνεται στην ανάπτυξη μιας προσωπικής χορογραφικής γλώσσας η οποία αποκλίνει απο τις αναγνωρίσιμες φόρμες του σύγχρονου χορού και συχνά παίρνει μια υβριδική μορφή. Οι παραστάσεις της Synthesis 748 δεν διηγούνται ιστορίες. Οι σκηνικές εγκαταστάσεις, αποτελούν πάντα το σημείο αφετηρίας της όλης σύνθεσης, και χαρακτηρίζονται από την δημιουργία άχρονων και άτοπων χώρων που ερμηνεύονται περισσότερο με το ασυνείδητο. Τα έργα της ομάδας κινούνται στα όρια μεταξύ παράστασης και χορογραφικής εγκατάστασης, προβάλλοντας, ενίοτε, το θέατρο σαν εκθεσιακό χώρο και την ίδια την παράσταση σαν έκθεμα.

Ρωμαϊκή Αγορά

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΔΕΛΦΩΝ

4 και 5 Αυγούστου στις 21:00

Οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Το μόνο αντίτιμο είναι το εισιτήριο για την είσοδο σε κάθε χώρο, όπου υπάρχει.

Είναι υποχρεωτική η προκράτηση θέσης.

Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε την ιστοσελίδα: https://digitalculture.gov.gr/

Οι θεατές θα πρέπει να τηρούν τις οδηγίες και συστάσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων COVID-19 του Υπουργείου Υγείας για την ασφαλή προσέλευση στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία, σύμφωνα με τις ισχύουσες Κ.Υ.Α..

Για λόγους ασφαλείας και για την αποφυγή καθυστερήσεων και συνωστισμού, συνιστάται η έγκαιρη προσέλευση, 1 – 1,5 ώρα πριν από την έναρξη της εκδήλωσης.

Μετά την έναρξη, η είσοδος δεν θα επιτρέπεται.

Η χρήση μάσκας είναι απαραίτητη καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης.

Διαβάστε επίσης

Δανάη Στράτου, ποιο έργο τέχνης αντικατοπτρίζει την Ελλάδα του σήμερα;

Το συγκλονιστικό μήνυμα της Δανάης Μπάρκα για το έγκλημα στη Φολέγανδρο: «ΚΑΝΕΙΣ δεν είναι σημαντικότερος από ΚΑΝΕΝΑΝ»

Σχετικά Άρθρα
Μαριάννα Κάλμπαρη: «Με τρελαίνει η ιδέα ότι μια γυναίκα συνεχίζει να θεωρείται "κτήμα" ενός άνδρα»
Μαριάννα Κάλμπαρη: «Με τρελαίνει η ιδέα ότι μια γυναίκα συνεχίζει να θεωρείται “κτήμα” ενός άνδρα»
Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης είναι στη σκιά του Ομήρου
Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης είναι στη σκιά του Ομήρου
danai-nielsen-%ce%bf-%ce%ba%cf%8d%ce%ba%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%ce%ba%ce%bf%ce%bb0
Danai Nielsen: «Ο κύκλος του έρωτα μοιάζει να ακολουθεί την πορεία της εκτόξευσης στα σύννεφα»
Προφυλακιστέος ο Πέτρος Φιλιππίδης με την κατηγορία του βιασμού
Προφυλακιστέος ο Πέτρος Φιλιππίδης με την κατηγορία του βιασμού
Ο Ευριπίδης Λασκαρίδης δημιουργεί μία κωμική τραγωδία στο θέατρο της Μικρής Επιδαύρου
Ο Ευριπίδης Λασκαρίδης δημιουργεί μία κωμική τραγωδία στο θέατρο της Μικρής Επιδαύρου
Ο Τάσος Λέκκας, η Αλεξάνδρα Μικρούτσικου κι ένας μονόφθαλμος ήρωας
Ο Τάσος Λέκκας, η Αλεξάνδρα Μικρούτσικου κι ένας μονόφθαλμος ήρωας

Ακολουθήστε μας στο Google News
και ενημερωθείτε πρώτοι για τα νέα άρθρα του