Λίγα λόγια για το παιδικό πόδι… Τα περισσότερα παιδιά γεννιούνται με φυσιολογικά ανεπτυγμένα πόδια τα οποία δομικά είναι σταθερά και λειτουργικά. Ωστόσο, σε ορισμένα παιδιά εμφανίζονται παραλλαγές της φυσιολογικής δομής και ευθυγράμμισης των αρθρώσεων του ποδιού. Αποτέλεσμα αυτών των παραλλαγών είναι οι παραμορφώσεις και οι διαταραχές βάδισης.
Γράφει ο Μάνος Αρβανιτάκης, Ποδολόγος- ποδίατρος
Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία να εξετάσω το παιδί μου; Τα περισσότερα προβλήματα εμφανίζονται στις ηλικίες από 3-14 χρονών, ανάλογα φυσικά και με την πάθηση. Συνήθως γίνονται αντιληπτά από τους γονείς ή από τα ίδια τα παιδιά που παραπονιούνται για πόνους και εύκολη κόπωση. Συνήθως, σ’ αυτές τις περιπτώσεις κρύβεται μια ανωμαλία που αναγκάζει τους μύες του ποδιού να έλκουν από διαφορετικές γωνίες από ότι θα έπρεπε με συνέπεια την υπερβολική κόπωση.
Σωστή υγιεινή φροντίδα: Μεγάλη προσοχή πρέπει να δοθεί στην υγιεινή των ποδιών, στον σχολαστικό καθαρισμό τους. Πλένετε καθημερινά τα πόδια του παιδιού με σαπούνι και νερό και στεγνώστε καλά, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάκτυλα.
Πότε πρέπει να φορέσει τα πρώτα του παπουτσάκια; Μέχρι το παιδί να αρχίσει να περπατά, δεν χρειάζεται να φορά παπούτσια. Τα παπούτσια μάλιστα, σε αυτήν την περίπτωση βλάπτουν παρά ωφελούν το παιδί, καθώς εμποδίζουν την ελευθερία του κατά το μπουσούλημα. Παπούτσια θα πρέπει να αγοραστούν στο παιδί όταν αρχίσει να κάνει τις πρώτες προσπάθειές του για βάδιση, επιλέγοντας ένα ζευγάρι που καλύπτει τον αστράγαλο, ώστε να υποστηρίζονται τα αδύνατα πόδια και τα μαλακά του κόκαλα.
Επιλέγοντας παιδικά παπούτσια
Ορθοπεδικά προβλήματα… Μέχρι την ηλικία των 6 ετών, δεν χρειάζεται επίσης να ανησυχούμε για ορθοπεδικά προβλήματα, αφού με την επιλογή του σωστού παπουτσιού, τα όποια προβλήματα στις περισσότερες περιπτώσεις διορθώνονται από μόνα τους, όσο το παιδί αναπτύσσεται.
Πρώτη επίσκεψη στον ποδίατρο: Μια προληπτική επίσκεψη στον ποδίατρο είναι πολύ σημαντική για την σωστή ανάπτυξη των πελμάτων. Ο ποδολόγος – ποδίατρος θα εξετάσει κλινικά τα παιδί, θα κάνει το «πελματογράφημα», το οποίο απεικονίζει τη φυσιολογία του πέλματος και θα δώσει χρήσιμες πληροφορίες για τις πιέσεις που ασκούνται στα πέλματα κατά τη στάση και τη βάδιση.
Έτσι, αν κριθεί αναγκαίο μετά την αξιολόγηση του πελματογραφήματος, θα μπορεί να κατασκευάσει ειδικά ορθωτικά πέλματα, εξατομικευμένα, ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού, ώστε να βοηθήσει στη σωστή εμβιομηχανική των πελμάτων.
Όσο πιο μικρή είναι η ηλικία του παιδιού, τόσο πιο γρήγορα αντιμετωπίζονται προβλήματα φυσιολογίας των πελμάτων, χωρίς να επηρεαστεί η επίδοση του παιδιού στις όποιες αθλητικές δραστηριότητες.
Συχνές παθήσεις του παιδικού ποδιού
Είναι σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν ότι καθώς το παιδί περνάει από την φάση ανάπτυξης είναι πολύ πιθανόν να εμφανιστούν αλλαγές στο πόδι με ή χωρίς συμπτώματα. Τα πόδια γενικά μπορούν να χωριστούν σε 3 κατηγορίες. Ένα φυσιολογικά ανεπτυγμένο πόδι έχει αναπτύξει καμάρα όπως επίσης το πρόσθιο και οπίσθιο τμήμα το ποδιών είναι ευθυγραμμισμένα. Η κοιλοποδία (πολύ υψηλή καμάρα) και η πλατυποδία είναι οι άλλες δυο κατηγορίες, μη φυσιολογικές. Η μη ύπαρξη καμάρας στο πόδι ή αλλιώς πλατυποδία συνήθως είναι φυσιολογική μέχρι το 3ο-4ο έτος της ηλικίας του και μέσα στον επόμενο χρόνο θα πρέπει να έχει σχηματιστεί ήδη μια μικρή καμάρα.
Πως θα καταλάβω αν το παιδί μου έχει πλατυποδία; Στην πλατυποδία παρατηρούμε μείωση ή και απουσία της φυσιολογικής καμάρας (καμπύλης) στο εσωτερικό μέρος του ποδιού. Ουσιαστικά τα παιδιά με πλατυποδία πατούν “προς τα μέσα” με αποτέλεσμα όλο το πόδι μέχρι το ισχίο να έχει αλλάξει θέση. Η πλατυποδία στις μικρότερες ηλικίες δεν εμφανίζει συμπτώματα, όπως πόνος στα πόδια, όμως καθώς το παιδί αναπτύσσεται είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν άλλα προβλήματα ή συμπτώματα στα γόνατα, ισχία και μέση.
Κοιλοποδία: Τι είναι και πότε εμφανίζεται; Η κοιλοποδία είναι η αντίθετη της πλατυποδίας παραμόρφωση του ποδιού, κατά την οποία η ποδική καμάρα είναι πάρα πολύ υψηλή, κυρίως λόγω πελματιαίας αποκλίσεως του πρόσθιου ποδιού σε σχέση με την πτέρνα, η οποία παρουσιάζει συνήθως ελαφρά κλίση προς τα έσω, δηλαδή ραιβότητα. Η παραμόρφωση, που συχνά είναι αμφοτερόπλευρη, εμφανίζεται συνήθως σε παιδιά ηλικίας 8 έως 12 χρονών και με τον καιρό επιτείνεται μέχρι τη συμπλήρωση αναπτύξεως. Τα μαλακά μόρια του πέλματος δεν αναπτύσσονται κανονικά σε μήκος και παραμένουν βραχύτερα του φυσιολογικού, ενώ το σχήμα των οστών του τάρσου βαθμιαία μεταβάλλεται ανάλογα, οπότε και η παραμόρφωση της κοιλοποδίας μονιμοποιείται, όπως και η σύγκαμψη των δακτύλων.
Πώς μπορώ να ξέρω αν το πόδι του παιδιού μου είναι «φυσιολογικό»; Το πελματογράφημα μπορεί να ανιχνεύσει ή να επιβεβαιώσει τα πιθανά προβλήματα στα πόδια των μικρών ασθενών, με αποτέλεσμα την έγκυρη διάγνωση και την έγκαιρη παρέμβαση με τη χρήση του κατάλληλου ορθωτικού πέλματος.
Συγκεκριμένα, το πελματογράφημα είναι μια εξέταση που αναλύει την κατανομή των πιέσεων κατά τη στάση και τη βάδιση, αποτυπώνοντας ψηφιακά τη μορφολογία του πέλματος. Δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τις ανατομικές ιδιαιτερότητες των ποδιών και τον τρόπο που περπατάμε ή στεκόμαστε. Είναι μια εύκολη και ανώδυνη διαδικασία, χωρίς ακτινοβολία, η οποία συμβάλλει αποφασιστικά στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων που οφείλονται αποκλειστικά στη μηχανική καταπόνηση των κάτω άκρων.
Υπάρχει θεραπεία; Κλινικές έρευνες έδειξαν ότι τα ορθωτικά πέλματα είναι το πρώτο είδος θεραπείας που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις παιδικές παθήσεις όπως η κοιλοποδία. Ο σχεδιασμός του πέλματος από τον ποδίατρο, επιτρέπει την ανάσπαση του έξω χείλος του ποδιού, αποφορτίζει το μετατάρσιο και φέρνει την πτέρνα σε πιο ουδέτερη θέση. Με τον τρόπο αυτό, το πέλμα πατάει όλο στο έδαφος και οι πιέσεις κατανομούνται
Μάνος Αρβανιτάκης
Ποδολόγος- ποδίατρος, απόφοιτος πανεπιστημίου της Αγγλίας (Salford University- state reg. Podiatrist 13275).
- Κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών από το Queen Margaret University
- Διδακτορικός τίτλος σπουδών εν εξελίξει από το πανεπιστήμιο της Μάλτας
- Πρόεδρος του Eλληνικού Συλλόγου Ποδιάτρων – Ποδολόγων Ελλάδος
- Νυν ιδρυτής και επιστημονικός υπεύθυνος του ΠΟΔΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ
- Νυν ιδρυτής και επιστημονικός υπεύθυνος της ELITE CLINIC
- Νυν επιστημονικός συνεργάτης στο TATOI CLUB
- Νυν επιστημονικός συνεργάτης στον όμιλο ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ
- Νυν επιστημονικός συνεργάτης στην ΠΑΕ ΑΕΚ
- Καθηγητής στο τμήμα ποδιατρικής στο πανεπηστημιο του Queen Margaret university of Edinburgh
- Τέως επιστημονικός συνεργάτης της Manchester United της Αγγλίας, της ΠΑΕ Παναθηναϊκός, της ΠΑΕ Ολυμπιακός
Σχετικά Άρθρα
Google News