67% αύξηση του καρκίνου έως το 2050 εκτιμά νέα έκθεση – Τα μυστικά της πρόληψης

Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Η νέα έκθεση Global Cancer Statistics 2026, που βασίζεται στα στοιχεία της βάσης GLOBOCAN για 186 χώρες, καταγράφει μια ανησυχητική εικόνα, αλλά παράλληλα αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης.

Αναλύοντας τα τελευταία αυτά δεδομένα, η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος επισημαίνουν ότι το 2024 καταγράφηκαν περίπου 21 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις καρκίνου και 9,8 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Τα περιστατικά αυξάνονται, αλλά ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα νέα περιστατικά θα φτάσουν τα 34 εκατομμύρια έως το 2050, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 67% σε σχέση με το 2024. Η πρόβλεψη βασίζεται κυρίως στη γήρανση και στην αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού.

Ωστόσο, η πραγματική επιβάρυνση μπορεί να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερη, εάν δεν περιοριστούν γνωστοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και ορισμένες λοιμώξεις που συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο σχετίζονται με παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν, ενώ σημαντικό ποσοστό θα μπορούσε να αποφευχθεί χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και στις σύγχρονες θεραπείες.

«Όταν ο καρκίνος χτυπά μια γυναίκα, ανατρέπει όλη τη ζωή της»

Οι μορφές καρκίνου που εμφανίζονται συχνότερα

Ο καρκίνος του πνεύμονα εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως, τόσο ως προς τα νέα περιστατικά όσο και ως προς τους θανάτους. Το 2024 καταγράφηκαν περίπου 2,6 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις και σχεδόν 1,9 εκατομμύρια θάνατοι, με το κάπνισμα να παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο καρκίνος του μαστού, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 694.000 θανάτους. Παραμένει η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου στον γυναικείο πληθυσμό.

Ακολουθεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου, με περισσότερα από δύο εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 918.000 θανάτους. Υψηλή θνησιμότητα καταγράφουν επίσης ο καρκίνος του ήπατος, του στομάχου και του παγκρέατος, ο οποίος, αν και δεν συγκαταλέγεται στους συχνότερους, παραμένει από τους πιο θανατηφόρους.

Η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο

Όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί, κάθε χώρα χρειάζεται μια στρατηγική προσαρμοσμένη στις ανάγκες του πληθυσμού της. Κοινός παρονομαστής, όμως, παραμένει η πρόληψη.

Η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η τακτική σωματική άσκηση και η συμμετοχή στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV και του τακτικού προληπτικού ελέγχου. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες σε 26 χώρες, κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική και σε περιοχές της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής.