Τι είναι η θεραπεία συγχώρησης μετά από συναισθηματική κακοποίηση – Πώς μπορεί να βοηθήσει;

Πώς μπορεί να βελτιώσει κατάθλιψη, άγχος και μετατραυματικό στρες

Η ψυχική βλάβη που προκαλεί η συναισθηματική κακοποίηση σε μία σχέση, ιδίως όταν προέρχεται από σύντροφο ή σύζυγο, μπορεί να έχει βαθιές και μακροχρόνιες επιπτώσεις. Πέρα από τις άμεσες τραυματικές εμπειρίες, πολλές γυναίκες βιώνουν χρόνια κατάθλιψη, έντονο άγχος και συμπτώματα μετατραυματικού στρες ακόμα και μετά το τέλος της σχέσης. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις που έχει μελετηθεί στην επιστήμη της ψυχολογίας είναι η θεραπεία συγχώρησης (forgiveness therapy), ένα είδος ψυχοθεραπείας που επικεντρώνεται στο πώς η πράξη της συγχώρεσης επηρεάζει την ψυχική υγεία.

Τι είναι η θεραπεία συγχώρησης

Η θεραπεία συγχώρησης δεν σημαίνει απλώς να «ξεχνάμε» ή να δικαιολογούμε μια κακοποιητική συμπεριφορά. Αντίθετα, πρόκειται για μία δομημένη θεραπευτική διαδικασία κατά την οποία το άτομο επεξεργάζεται τα τραυματικά γεγονότα, συνδέει τα αρνητικά συναισθήματα με βαθύτερη κατανόηση μέσα του και, σε πολλές περιπτώσεις, καταλήγει σε μια εσωτερική αίσθηση αποδέσμευσης από το βάρος της οργής και του κακού. Η συγχώρηση εδώ νοείται ως προσωπική διαδικασία ανακούφισης και όχι ως υποχρέωση προς τον κακοποιητή.

Τι έδειξε η έρευνα

Μία από τις πιο γνωστές μελέτες στον χώρο έγινε από την Gayle L. Reed και τον Robert D. Enright και δημοσιεύτηκε στο Journal of Consulting and Clinical Psychology. Η έρευνα συνέκρινε δύο ομάδες γυναικών που είχαν υποστεί συναισθηματική κακοποίηση από σύζυγο και είχαν ήδη απομακρυνθεί από τη σχέση για τουλάχιστον δύο χρόνια:

Στη μία ομάδα εφαρμόστηκε θεραπεία συγχώρησης,

Στην άλλη ομάδα δόθηκε εναλλακτική θεραπεία, βασισμένη στην επικύρωση του θυμού, την εκπαίδευση στην αποφασιστικότητα και την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων.

Η παρέμβαση διήρκεσε περίπου 8 μήνες και οι γυναίκες αξιολογήθηκαν πριν, μετά και σε διάστημα μετεξέτασης μετά το τέλος της θεραπείας.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:

Σημαντική μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης στις συμμετέχουσες στη θεραπεία συγχώρησης σε σχέση με την εναλλακτική θεραπεία.

Μείωση γενικευμένου άγχους και συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες.

Αύξηση αυτοεκτίμησης, καλύτερη αίσθηση ελέγχου της ζωής και μεγαλύτερη ικανότητα να βρίσκουν νόημα στην εμπειρία του πόνου.

Οφέλη που διατηρήθηκαν και κατά την επανεκτίμηση αρκετό χρόνο μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.

Εν ολίγοις, η θεραπεία συγχώρησης είχε περισσότερα και πιο μακρόχρονα οφέλη στις παραμέτρους ψυχικής υγείας σε σύγκριση με παρεμβάσεις που δεν επικεντρώνονταν στη συγχώρεση.

Πώς βοηθά η θεραπεία συγχώρησης στην ψυχική υγεία

Η συγχώρεση δεν αφορά μόνο τη μείωση των αρνητικών συναισθημάτων για τον θύτη. Όπως δείχνει και η έρευνα, συνδέεται με ευρύτερα οφέλη για την ψυχολογική λειτουργία:

Μείωση κατάθλιψης και άγχους, δύο από τις πιο συχνές συνέπειες της μακροχρόνιας κακοποίησης.

Μείωση συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες, όπως αναβιώσεις, υπερένταση και αποφυγή γεγονότων που σχετίζονται με την κακοποίηση.

Ενδυνάμωση αυτοεκτίμησης και εσωτερικού ελέγχου, που βοηθά πολλές γυναίκες να προχωρήσουν με ισχυρότερο αίσθημα αυτονομίας.

Επίσης, η θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε μια διαφορετική προοπτική ζωής, όπου τα τραυματικά γεγονότα δεν καθορίζουν πλέον τα συναισθήματα και τις αποφάσεις του ατόμου.

Τι σημαίνει αυτό για τις γυναίκες που έχουν βιώσει κακοποίηση

Η πολλαπλή έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί δείχνει ότι η συγχώρεση ως θεραπευτικό εργαλείο δεν είναι αυτονόητη ή μονοδιάστατη λύση, αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας επούλωσης μετά από κακοποίηση. Η συγχώρεση δεν απαιτεί αναγκαστικά επαφή με τον θύτη, ούτε επανένωση σχέσης — είναι μια εσωτερική διαδικασία απελευθέρωσης από τον αντίκτυπο του τραύματος που έχει μακροπρόθεσμα θετικά αποτελέσματα στη συναισθηματική και ψυχική ισορροπία.

Διαβάστε επίσης

Η Νατάσα Παπαδάκη απαντά στο ερωτηματολόγιο του Infowoman

Πώς επηρεάζουν οι γιορτές την ορμονική ισορροπία της γυναίκας;