Σε μια εποχή όπου η ανθρώπινη επαφή δοκιμάζεται, η δημιουργός Μυρτώ Παπαχριστοφόρου επιστρέφει με ένα έργο που εξερευνά την απόσταση, την ανάγκη για σύνδεση και την αέναη προσπάθεια να συμφιλιωθούμε με τον εαυτό μας και τους άλλους. Μέσα από μια φαινομενικά απλή συνάντηση, ανοίγει έναν βαθύ διάλογο για την αποξένωση, την ταυτότητα και τη δύναμη του «Άλλου», φωτίζοντας ταυτόχρονα τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη δημιουργία και τη σκηνική πράξη.
«Τόσο Πολύ»: Το νέο πρωτότυπο έργο της Μυρτώς Παπαχριστοφόρου στην Οικία Κατακουζηνού
Στο έργο σας παρακολουθούμε μια συνάντηση που μοιάζει απλή, αλλά κρύβει βαθιά υπαρξιακά ερωτήματα. Τι σας ενέπνευσε να εξερευνήσετε αυτήν τη σχέση μέσα σε ένα τοπίο αποξένωσης;
Όλα τα μεγάλα έργα του ανθρώπινου πολιτισμού ακουμπούν στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Σε ό,τι αφορά τα γράμματα, σ᾽ αυτά συμπεριλαμβάνω και τις κωμωδίες, που είναι και το δυσκολότερο είδος.
Τι ν´ αποφύγουμε; Τον άνθρωπο; Τον εαυτό μας;
Το οικείο και το ανοίκειο είναι θεμελιώδη στοιχεία της ανθρώπινης φύσης. Ο άνθρωπος δεν θ´ ανάσαινε όπως ανασαίνει χωρίς αυτά.
Κι έπειτα, ένα τοπίο αποξένωσης δεν είναι η εποχή μας;
Αγωνιζόμαστε καθημερινά μ᾽ όσες δυνάμεις έχουμε για να μηδενίσουμε τις αποστάσεις που για μας δημιουργεί. Η ίδια όπως η ανθρώπινη ζωή, όπως και τ᾽ ανθρώπινα έργα, από το πιο μικρό, καθημερινό ως και το πιο μεγάλο, δεν είναι αυτό ακριβώς; Η αέναη, η άνιση μάχη μας για να καταστήσουμε την ανθρώπινη ζωή από ένα άγνωστο τοπίο αποξένωσης σ᾽ ένα ζεστό, φλογερό τοπίο συμφιλίωσης; Πώς συμβαίνει αυτό;
Κατά την ταπεινή μου γνώμη, μονάχα μες απ’ τον Άλλον. Ζούμε στον 21ο αιώνα, έχουμε τόσες κατακτήσεις ως ανθρωπότητα, κι όμως δεν έχουμε βρει ακόμα τον τρόπο αυτή η γνώση, η πιο απλή, η πιο δική μας, να ριζώσει μέσα στην σκέψη, και μέσα στην καρδιά μας.
Δεν είναι φοβερό;
Χρειάζεται λοιπόν να το επαναλαμβάνουμε διαρκώς. Μας σώζει πάντα ο ξένος. Ακόμα κι αν πρόκειται γι´ αυτόν που κουβαλάμε πάντα μέσα μας.
Ως δημιουργός και σκηνοθέτρια του ίδιου έργου, πώς ισορροπείτε ανάμεσα στην προσωπική σας γραφή και στη σκηνική της μεταφορά; Υπήρξαν στιγμές που «συγκρούστηκαν» αυτές οι δύο ιδιότητες;
Πολύ δύσκολα. Απ᾽ την μια, είναι ευλογία να γνωρίζεις τόσο βαθιά ένα έργο, γιατί το δημιούργησες. Συνάμα όμως είναι και μεγάλη παγίδα. Το χτίσιμο ενός ρόλου επί σκηνής, είναι ένα ολότελα διακριτό ταξίδι. Οφείλεις να το σεβαστείς, και να προχωρήσεις μες στα σκοτεινά. Στην πορεία, σε πιάνει τρόμος. Γιατί είναι ένα φοβερό ταξίδι αυτό της τέχνης. Το ταξίδι όπου προχωρεί ο άνθρωπος για να συναντήσει τον εαυτό του… Λυγίζεις. Αρχίζεις να στέλνει στην δημιουργό μηνύματα σ᾽ άγριες ώρες τις νύχτες (γέλια).
Κάποια στιγμή, αφού έχεις θαλασσοπνιγεί μύριες φορές στο πέλαγο μοναχή σου, αρχίζει ξάφνου να σου χτυπά την πόρτα κάθε τόσο η δημιουργός. με λίγο φως στα χέρια. Σαν ταχυδρόμος, για να παραδώσει κάποιο μήνυμα. Και σε σώζει. Έτσι συμφιλιώνεσαι, όπως μπορείς. Τα βρίσκεις, με μια κάποιου είδους σχέση εξ αποστάσεως μεταξύ σας (γέλια).
Η γλώσσα σας κινείται ανάμεσα στο ποιητικό και το καθημερινό. Πόσο συνειδητή είναι αυτή η επιλογή και τι ρόλο παίζει στη σύνδεση του θεατή με τους χαρακτήρες;
Είναι συνειδητή επιλογή μου. Επιμένω στην νεωτερική αισθητική. Μ᾽ έχει θρέψει δημιουργικά, ενώ την θεωρώ μεγάλη κατάκτηση της ευρωπαϊκής παράδοσης. Μεσολάβησαν δε τρομεροί αγώνες του ανθρωπίνου πνεύματος, και χρειάστηκαν να εργαστούν γενιές καλλιτεχνών στις τέχνες και στα γράμματα, για να φτάσουμε ως εκεί. Για να μπορούμε να πάρουμε εμείς σήμερα αυτή την σκυτάλη.
Δεν είμαστε τίποτα χωρίς τους μεγάλους δασκάλους μας.
Αυτό το γνωρίζει κανείς πολύ καλά. Ακόμα κι αν πρόκειται να τους σκοτώσει. Η αληθινή πρωτοπορία, ξεπηδά πάντα μες απ’ το δέντρο της μεγάλης παράδοσης. Η αίσθησή μου επίσης, από τους ανθρώπους που μας παρακολουθούν σήμερα, αλλά κι απ’ τους ανθρώπους που έχουν διαβάσει με αγνή καρδιά το έργο, και πίστεψαν σ᾽ αυτό από την πρώτη στιγμή, ότι η γλώσσα κι οι αρχετυπικοί χαρακτήρες του κερδίζουν ως και τον πιο απλό θεατή. Ακόμα κι έναν άνθρωπο δηλαδή που δεν έχει καμιά σχέση με την τέχνες και τα γράμματα, μήτε με την ποίηση μήτε το θέατρο. Σε ό,τι με αφορά δε, αυτός είναι κι ο ιδανικός θεατής, και σ᾽ αυτόν απευθύνομαι.
Το έργο σας ακροβατεί ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, το όνειρο και την πραγματικότητα. Πού νιώθετε ότι ανήκετε εσείς περισσότερο ως δημιουργός;
Ως άνθρωπος κι ως δημιουργός, τα περιέχω. Και το φως και το σκοτάδι. Και τ᾽ όνειρο και την πραγματικότητα και το θαύμα. Αποτελούν όλα ασυνείδητες καταβολές και μνήμες, υπαινιγμούς της ταυτότητάς μου. Υπάρχουν ακόμα κι αν δεν το θέλω. Χωρίς ν᾽ αποφασίζω. Δεν με ρωτούν, παρουσιάζονται αυθόρμητα κι αναπόφευκτα. Από κει και πέρα όταν εργάζεται κανείς αρχίζει από κάπου. Στην αρχή, όλα μοιάζουν βουνό. Και χρειάζεται να δουλέψει πολύ. Οι γονείς μου όμως, κι άνθρωποι που κουβαλώ ως πρότυπα στην ζωή μου, με το σπάνιο παράδειγμά τους μ᾽ έμαθαν να εργάζομαι κάθε μέρα της ζωής μου. Κι ως καλλιτέχνης εργάζομαι πάντα ψηλαφώντας, λίγο λίγο αντλώ το κουράγιο μου, προσπαθώντας να είμαι όσο πιο ειλικρινής μπορώ μέχρι το υλικό να βρει τον εαυτό του.
Μέσα από τη συνάντηση των δύο ηρώων, αναδύονται φιλοσοφικές και υπαρξιακές αναζητήσεις. Ποιο είναι το ερώτημα που θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση.
Το έργο έχει πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης. Νομίζω πως αν ένα έργο πετυχαίνει να εκπληρώσει τον λόγο ύπαρξής του, γεννά πάντα στον θεατή αμέτρητα ερωτήματα. Ας μην ξεχνάμε επίσης όσα φωλιάζουν μέσα σ᾽ ό,τι ζούμε και σ᾽ ό,τι παρακολουθούμε ως υποσυνείδητες αναφορές. Δεν μπορώ δηλαδή να μην λογαριάζω τόσα και τόσα που κατέθεσαν την ώρα της εργασίας οι πολύτιμοι συνεργάτες μου.
Φωτογραφίες : Δημήτρης Κλεάνθους
Διαβάστε επίσης:
Χριστίνα Παρασκευοπούλου στο Infowoman: «Η ζωγραφική είναι για μένα ένα καταφύγιο»
Η Ελένη Μποζά επιστρέφει στη σκηνή με το VAGABONTAGES
Σχετικά Άρθρα
Google News