Μια γλυκόπικρη παιδική ανάμνηση μεταμόρφωσης μετατρέπεται σε ένα φιλμ ισόποσα ρεαλιστικό και ποιητικό που φέρνει δάκρυα στα μάτια και ελπίδα στις καρδιές, μια εποχή που έχουμε τρομερή ανάγκη την ιστορική γνώση, αλλά και το συναίσθημα.
Στο «Το Νησί του Άμρουμ» (Amrum), ο Φατίχ Ακίν επιστρέφει με ένα αναπάντεχο φιλμ σπάνιας ομορφιάς και ευαισθησίας: μια ταινία ενηλικίωσης, με χωροχρόνο ανάπτυξης της δράσης την άνοιξη του 1945 στη Γερμανία.
Το φιλμ κοιτά ευθύβολα -και χωρίς ποιητικές ή παραπολιτικές μεταστροφές του βλέμματός της-τη βαρβαρότητα του ναζισμού και, ταυτόχρονα, σχολιάζει κομψά μια χώρα που και στο σήμερα ακόμα, με τη συνεχή άνοδο της ακροδεξιάς, μοιάζει να ξεχνά το αιματηρό παρελθόν της.
Με σενάριο των Χαρκ Μπομπ και Ακίν, η ταινία έχει επαινεθεί για την κινηματογράφησή της και την τρυφερή της ματιά, ενώ ήδη μετρά διακρίσεις στις Κάννες.
Η αίθουσα του θεάτρου όλη η μοίρα ήταν κατάμεστη από ανθρώπους κάθε ηλικίας και είναι χαρακτηριστικό ότι μετά το τέλος της προβολής ακούγονταν πολλές μύτες να ρουφιούνται και έτρεχαν γεμάτα δάκρυα πολλά ζευγάρια μάτια. Η ταινία έκλεψε τις εντυπώσεις στις Κάννες, όπου προβλήθηκε εκτός ανταγωνισμού. Και είναι συγκινητικό το εξής: όπως μας είπε ο Φατίχ Ακίν σε βίντεο που προβλήθηκε πριν την ταινία, το φιλμ είναι βασισμένο σε αυτοβιογραφικό(!) σενάριο του μέντορά του, του Χαρκ Μπομ, που ζήτησε από τον Φατί Χακκίν να σκηνοθετήσει. Spoiler alert-βλέπουμε τον ίδιο τον Χαρκ Μπομ στο τέλος της ταινίας.
Η υπόθεση
Το 1945, στις τελευταίες ανάσες του πολέμου, μεγαλώνει ο 12χρονος Νάνινγκ: ένα ξανθό, σκανταλιάρικο κι ευαίσθητο αγόρι που, μέσα στα στενά όρια του χωριού του, μαθαίνει τα μυστικά της φύσης και των ανθρώπων. Ο πατέρας απουσιάζει, η μητέρα του τού εμφυσά εθνικό φρόνημα και θρηνεί με την είδηση του θανάτου του Χίτλερ. Η «τρελο-αγρότισσα» Τέσα ψελλίζει, κατάκοπη από τις αγροτικές εργασίες, κάτι για το άδικο τέλος ενός φρικτού πολέμου, τα νεοφερμένα προσφυγόπουλα πολωνάκια φαίνονται λιπόσαρκα και σκυθρωπά και ο θαλασσοπόρος, μελαγχολικός θείος ξετυλίγει οικογενειακές ιστορίες που χτυπούνε φλέβα.
Ο μικρός θέλει απλώς να κάνει περήφανη τη μητέρα του- όμως μια φωτογραφία και διάσπαρτες κουβέντες τον υποψιάζουν ότι ο ναζισμός ίσως δεν είναι καθόλου αυτό που του έμαθαν. Μέσα από το αθώο του, αγνό βλέμμα βιώνουμε ανάγλυφα όλες τις ψυχικές του μεταβάσεις και μεταπτώσεις. Το φιλμικό αποτέλεσμα ισορροπεί ανάμεσα στο παραμύθι, τη φαντασία, τη λαογραφία και την αιχμηρή πολιτική ματιά, με τη γνώριμη σκληρότητα της παιδικής οπτικής, αρκούντως ενισχυμένης από την εξαίσια φωτογραφία του Καρλ Βάλτερ Λίντενλαουμπ που κινείται μαγικά ανάμεσα σε λυρισμό και ρεαλισμό.
Να ‘χαμε λέει ένα σουγιά/Κι ένα διπλό καρβέλι/Να ‘χαμε και δυο στάλες μέλι/Να γλύκαινε η καρδιά
Μετά την προβολή στις Νύχτες Πρεμιέρας, σιγτραγούδησα αυτό το τραγούδι του Μάνου Λοΐζου-άραγε, αν το άκουγε και ο Φατίχ θα εντόπιζε την απόλυτη, μαγική σύνδεσή του με το έργο που μας παρέδωσε;
Όλη η ταινία του, πάντως, αρχιτεκτονείται γύρω από την περιπέτεια του μικρού πρωταγωνιστή να βρει λευκό ψωμί, βούτυρο και λίγο μέλι για τη λεχώνα μαμά του που έφερε στον κόσμο το μικρό της κορίτσι και τρίτο αδερφάκι για τον πρωταγωνιστή μας. Ακούγεται απλό αλλά δεν είναι καθόλου. Σε μια εποχή και έναν τόπο μαστισμένο από την πείνα και την ανέχεια, πραγματικά, το ταξίδι του μικρού να βρει τα τρία αυτά προϊόντα για να ευχαριστήσει τη μαμά του καθίσταται μια πραγματική οδύσσεια που το διδάσκει πολλά και το αλλάζει!
Σπαρακτικό το κλάμα του μικρού στην ποδιά της μάνας του, που το αποδιώχνει. Σπαρακτική η μικροκλοπή της άτεγκτης, φερόμενης ως απόλυτα δίκαιης μάνας, σπαρακτικό το βλέμμα του μικρού όταν, στο τέλος της ταινίας, παίρνει το δώρο του. Και ακόμα πιο συνταρακτικό το φινάλε με το ίδιο το αγόρι, παππού πια και υπαρκτό πρόσωπο (μέντορας του Ακίν) να ρεμβάζει στην θάλασσα, εκεί, στην πολύπαθη παραλία του Άμρουμ.
Και τώρα που γράφω αυτές τις λέξεις, συγκινούμαι πάλι και ακόμα. Μην χάσετε αυτή την ταινία.
Διαβάστε επίσης
Η Δανάη Παππά περιμένει πότε ο «πελαργός» θα της χτυπήσει το τζάμι
To Hilton μετονομάζεται σε The Ilisian και αποδίδεται και πάλι στο κοινό
Σχετικά Άρθρα
Google News