Ο ξηρός καρπός που προστατεύει θυρεοειδή, καρδιά και εγκέφαλο

Ένας τραγανός, βουτυρένιος ξηρός καρπός από τα τροπικά δάση του Αμαζονίου έχει συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για την υγεία. Καταναλώνεται εδώ και γενιές στη Βραζιλία, τη Βολιβία και το Περού, χρησιμοποιείται τόσο σε αλμυρές όσο και σε γλυκές συνταγές και πλέον είναι γνωστός και στη χώρα μας. Πρόκειται για το βραζιλιάνικο φιστίκι.

Από πού προέρχεται και πώς καταναλώνεται

Το βραζιλιάνικο φυστίκι προέρχεται από τα εντυπωσιακά δέντρα Bertholletia excelsa, τα οποία φύονται στα παρθένα τροπικά δάση της λεκάνης του Αμαζονίου, σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Βολιβία, το Περού, η Κολομβία, η Βενεζουέλα και οι Γουϊάνες. Οι καρποί συλλέγονται συνήθως από άγρια δάση κατά την περίοδο των βροχών από τοπικούς συλλέκτες.

Στις περιοχές αυτές καταναλώνονται ωμοί ή ψημένοι, μπαίνουν σε χυλούς, χρησιμοποιούνται για φυτικά ροφήματα, γλυκά, παγωτά και επιδόρπια, ενώ συχνά αλέθονται και σε μορφή αλευριού για κέικ και αρτοσκευάσματα. Παράλληλα, αποτελούν δημοφιλές σνακ, προστίθενται σε σαλάτες και χρησιμοποιούνται σε βούτυρα ξηρών καρπών, πέστο, brownies και μπάρες granola. Δεν λείπουν ούτε από τα γιορτινά τραπέζια σε ορισμένες περιοχές.

Βραζιλιάνικο φιστίκι ή αμύγδαλο;

Το βραζιλιάνικο φιστίκι ξεχωρίζει κυρίως για την πολύ υψηλή περιεκτικότητά του σε σελήνιο. Ακόμη και 1 έως 4 καρποί μπορούν να αυξήσουν γρήγορα τα επίπεδα του στοιχείου αυτού στον οργανισμό, να ενισχύσουν την αντιοξειδωτική άμυνα, να συμβάλουν στη μείωση της LDL χοληστερόλης, στην αύξηση της HDL και στη μείωση της φλεγμονής, χωρίς να επιβαρύνουν τη λειτουργία του ήπατος ή των νεφρών.

Το αμύγδαλο, από την άλλη, προσφέρει περισσότερο πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, βιταμίνη Ε, μαγνήσιο και μονοακόρεστα λιπαρά, στοιχεία που συνδέονται με την καρδιαγγειακή υγεία, τη λειτουργία του εντέρου, τον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και τον κορεσμό.

Γιατί θεωρείται τόσο ωφέλιμο

Σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, τα βραζιλιάνικα φιστίκια δρουν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά και βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής. Παράλληλα, φαίνεται ότι μπορούν να υποστηρίξουν την καρδιά, τα νεφρά και τη γενικότερη υγεία των αγγείων, ενώ ο ρόλος τους εξετάζεται και σε άλλες λειτουργίες του οργανισμού.

Μια μερίδα 28 γραμμαρίων παρέχει 187 θερμίδες, 4,1 γραμμάρια πρωτεΐνης, 19 γραμμάρια λιπαρών, 3,3 γραμμάρια υδατανθράκων και 2,1 γραμμάρια φυτικών ινών. Επιπλέον, περιέχει σημαντικές ποσότητες χαλκού, μαγνησίου, φωσφόρου, μαγγανίου, ψευδαργύρου, θειαμίνης και βιταμίνης Ε. Εκεί όμως που πραγματικά ξεχωρίζει είναι το σελήνιο: ένας μόνο καρπός μπορεί να καλύψει περίπου το 175% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης.

Η σύνδεση με τον θυρεοειδή

Το σελήνιο είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς, καθώς συμβάλλει στην παραγωγή της ορμόνης Τ3 αλλά και στην προστασία του αδένα από κυτταρικές βλάβες. Ένα βραζιλιάνικο φιστίκι την ημέρα μπορεί να προσφέρει αρκετό σελήνιο για την υποστήριξη αυτής της λειτουργίας.

Μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με χαμηλά επίπεδα σεληνίου εμφανίζουν συχνότερα προβλήματα όπως υποθυρεοειδισμό, θυρεοειδίτιδα και διόγκωση του θυρεοειδούς. Παράλληλα, η ανεπαρκής πρόσληψή του έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto και η νόσος Graves.

Όσον αφορά τη Hashimoto, υπάρχουν στοιχεία ότι η συμπληρωματική χορήγηση σεληνίου ίσως βοηθά στη μείωση των θυρεοειδικών αντισωμάτων, αν και οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα για οριστικά συμπεράσματα. Αντίστοιχα, στη νόσο Graves, ορισμένες ανασκοπήσεις δείχνουν ότι το σελήνιο μπορεί να έχει θετική επίδραση στη λειτουργία του θυρεοειδούς και στην πορεία ορισμένων συμπτωμάτων, χωρίς όμως να έχει ξεκαθαρίσει πλήρως ο ρόλος του.

Μειώνει τη φλεγμονή

Τα βραζιλιάνικα φυστίκια είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, όπως το σελήνιο, η βιταμίνη Ε και φαινολικά οξέα, ανάμεσά τους το γαλλικό και το ελλαγικό οξύ. Οι ουσίες αυτές συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από τις ελεύθερες ρίζες και το οξειδωτικό στρες.

Το σελήνιο, ειδικότερα, ενισχύει τη δράση της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης, ενός ενζύμου που συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και στην άμυνα του οργανισμού απέναντι στη φθορά των κυττάρων.

Οφέλη για την καρδιά

Τα λιπαρά οξέα που περιέχουν, κυρίως τα πολυακόρεστα, σε συνδυασμό με τις φυτικές ίνες, τα μέταλλα και τα αντιοξειδωτικά, συνδέονται με οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Έρευνες δείχνουν ότι μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της φλεγμονής στα αγγεία, στη μείωση του οξειδωτικού στρες, στην καλύτερη ρύθμιση της χοληστερίνης, των τριγλυκεριδίων και της γλυκόζης, αλλά και στην αύξηση της «καλής» HDL χοληστερόλης.

Τι προσφέρουν στον εγκέφαλο

Το ελλαγικό οξύ και το σελήνιο που περιέχουν φαίνεται πως ωφελούν και την εγκεφαλική λειτουργία. Το ελλαγικό οξύ διαθέτει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που ίσως έχουν προστατευτική επίδραση στον εγκέφαλο, ενώ το σελήνιο συνδέεται επίσης με την άμυνα απέναντι στο οξειδωτικό στρες.

Σε μελέτη του 2016, ηλικιωμένοι με γνωστική έκπτωση που κατανάλωναν ένα βραζιλιάνικο φυστίκι την ημέρα για έξι μήνες εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα σεληνίου και καλύτερη λεκτική ευχέρεια και ικανότητα σκέψης. Παράλληλα, χαμηλά επίπεδα σεληνίου έχουν συνδεθεί με νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι η επαρκής πρόσληψή του μπορεί να σχετίζεται και με καλύτερη διάθεση.

Τι πρέπει να προσέχετε

Παρότι τα οφέλη τους είναι σημαντικά, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να αποδειχθεί επιβλαβής. Η πολύ υψηλή πρόσληψη σεληνίου μπορεί να οδηγήσει σε σεληνίαση, δηλαδή τοξικότητα από σελήνιο, η οποία έχει συσχετιστεί με σοβαρά προβλήματα όπως αναπνευστικές διαταραχές, καρδιαγγειακά επεισόδια και νεφρική ανεπάρκεια.

Επιπλέον, η υπερβολική λήψη σεληνίου, ειδικά μέσω συμπληρωμάτων, έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη και καρκίνο του προστάτη. Το ανώτατο όριο για τους ενήλικες είναι 400 mcg ημερησίως, γι’ αυτό χρειάζεται μέτρο και έλεγχος στις ετικέτες των προϊόντων.

Ένας ασφαλής τρόπος κατανάλωσης είναι 1 έως 3 βραζιλιάνικα φυστίκια μεσαίου μεγέθους την ημέρα. Φυσικά, όσοι έχουν αλλεργία στους ξηρούς καρπούς θα πρέπει να τα αποφεύγουν.

Διαβάστε επίσης:

5 ζώδια θα ζήσουν την απόλυτη ανατροπή στις σχέσεις τους το επόμενο διήμερο

Πότε θα καταβληθεί το δώρο Πάσχα στον ιδιωτικό τομέα;