Όλα ξεκίνησαν σαν μια μικρή ενόχληση, ένα αίσθημα καψίματος στα χείλη. Η Marlene, 58 ετών, είχε μόλις περάσει την εμμηνόπαυση όταν άρχισε να νιώθει ότι κάτι δεν πήγαινε καλά στο στόμα της. Τα χείλη της έτσουζαν σαν να τα είχε εκθέσει για ώρες στον ήλιο: ευαίσθητα στην παραμικρή επαφή.
Με τον καιρό, το αίσθημα εξελίχθηκε σε οξύ, διαπεραστικό πόνο που εμφανιζόταν ξαφνικά μέσα στην ημέρα. Ένα ποτήρι κρασί ή λίγο καυτερό φαγητό έφταναν για να φούντωσουν την ενόχληση ακόμη περισσότερο. Η Marlene κυκλοφορούσε παντού με ένα lip balm, ήταν το μόνο που της έδινε λίγα λεπτά ανακούφισης.
Δεν ήταν μόνο τα χείλη της. Κάποιες ημέρες ένιωθε σαν να έκαιγε η γλώσσα της. Άλλες, ο ουρανίσκος ή τα ούλα της. Κάποιες στιγμές είχε μια παράξενη, μεταλλική γεύση, σαν κάτι ξένο να «σερνόταν» εσωτερικά. Οι εξετάσεις της ήταν όλες καθαρές. Κι όμως, ο πόνος ήταν εκεί.
Μετά από μήνες αναζήτησης, ήρθε η διάγνωση: Burning Mouth Syndrome (Σύνδρομο Καυσαλγίας Στόματος), μια από τις πιο παρεξηγημένες, αόρατες και ψυχολογικά επιβαρυντικές διαταραχές που επηρεάζουν κυρίως γυναίκες στην εμμηνόπαυση και μετά.
Τι είναι τελικά το Burning Mouth Syndrome;
Περίπου 2% του πληθυσμού επηρεάζεται, όμως οι γυναίκες έχουν έως και 7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν το σύνδρομο, ειδικά στη φάση της περιεμμηνόπαυσης ή αμέσως μετά. Και παρά τη συχνότητά του, παραμένει υποδιαγνωσμένο, συχνά παρεξηγημένο και εξαιρετικά δύσκολο στη διαχείριση.
Το burning mouth syndrome δεν περιορίζεται στα χείλη. Μπορεί να επηρεάσει:
τη γλώσσα
τον ουρανίσκο
τα ούλα
το εσωτερικό των παρειών
ακόμη και τον λαιμό
Ο πόνος μπορεί να «καίει», να «μαχαιρώνει», να «τσιμπάει». Συχνά συνοδεύεται από παράξενες γεύσεις ή αίσθηση ξένου σώματος.
Και το πιο κοινό συναίσθημα;
Η μοναξιά.
Οι περισσότεροι ασθενείς νιώθουν ότι «είναι οι μόνοι», επειδή το σύνδρομο είναι αόρατο και δύσκολο να εξηγηθεί.
Όπως λέει η Dr. Piamkamon Vacharotayangul από το Harvard-affiliated Brigham and Women’s Hospital,
«πολλοί ασθενείς με ρωτούν: ‘Ποιος άλλος έχει κάτι τέτοιο;’ – η αλήθεια είναι πως υπάρχουν πολλοί περισσότεροι από όσους νομίζουν.»
Γιατί εμφανίζεται; Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα
Το burning mouth syndrome θεωρείται μορφή νευροπαθητικού πόνου, δηλαδή ο πόνος προέρχεται από νευρικές ίνες που λειτουργούν «ανεξέλεγκτα», χωρίς ορατή βλάβη.
Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει ορισμένες ισχυρές ενδείξεις:
1. Ορμονικές αλλαγές
Οι απότομες μεταβολές κατά την εμμηνόπαυση φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο.
Όμως, υπάρχει ένα παράδοξο:
Η ορμονοθεραπεία συνήθως δεν βοηθά.
Αυτό σημαίνει ότι ο μηχανισμός είναι πιο περίπλοκος από απλή «έλλειψη οιστρογόνων».
2. Στρες και ψυχολογική επιβάρυνση
Ο πόνος συχνά εμφανίζεται ή επιδεινώνεται σε περιόδους:
έντονου άγχους
απώλειας
αλλαγών στη ζωή
συναισθηματικής κόπωσης
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι νέες διαγνώσεις αυξήθηκαν κατακόρυφα , γεγονός που ενισχύει τον ρόλο του στρες.
3. Σύνδεση με άλλες διαταραχές
Πολλοί ασθενείς έχουν επίσης:
προβλήματα ΚΓΔ (TMJ – κροταφογναθική άρθρωση)
σύνδρομο χρόνιας κόπωσης
ινομυαλγία
αγχώδεις ή καταθλιπτικές διαταραχές
Πολύ σημαντικό:
Δεν υπάρχει διαγνωστικό τεστ.
Η διάγνωση είναι αποκλεισμού, πρέπει δηλαδή πρώτα να αποκλειστούν:
μυκητιάσεις στόματος
λειχήνες (lichen planus)
ξηροστομία λόγω φαρμάκων
αλλεργίες ή ερεθισμοί
Μόνο όταν όλα αυτά αποκλειστούν, μιλάμε για burning mouth syndrome.
Πώς αντιμετωπίζεται; Τι δουλεύει στην πράξη
Δεν υπάρχει «θεραπεία θαύμα», όμως υπάρχουν μέθοδοι που πραγματικά δίνουν ανακούφιση, συχνά με συνδυασμό.
1. Άλφα-λιποϊκό οξύ
Πρώτη επιλογή πολλών ειδικών.
Βοηθά τα νεύρα να λειτουργούν πιο φυσιολογικά.
Δόση: 300 mg δύο φορές την ημέρα.
2. Ξέπλυμα με νερό + ταμπάσκο
Ναι, ακούγεται παράδοξο.
Όμως η καψαϊκίνη (η δραστική ουσία της καυτερής πιπεριάς) μειώνει τα νευρικά σήματα του πόνου.
Προκαλεί «καύσο» που τελικά… ανακουφίζει.
3. Στοματικό διάλυμα με κλοναζεπάμη
Απαιτεί ιατρική συνταγή και προσοχή στη δοσολογία, ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Μπορεί να προσφέρει σημαντική ανακούφιση.
4. Φάρμακα για νευροπαθητικό πόνο
Γκαμπαπεντίνη
Αμιτριπτυλίνη
Χρησιμοποιούνται εξατομικευμένα ανάλογα με τα συμπτώματα.
5. Απλά πράγματα που βοηθούν πολύ
δροσερό νερό ή παγάκια
ήπια αναισθητικά στοματικά τζελ
ουδέτερες κρέμες για τα χείλη
6. Διαχείριση άγχους
Είναι από τους σημαντικότερους θεραπευτικούς άξονες.
Τεχνικές όπως:
βαθιές αναπνοές 2 λεπτών
mindfulness
ήπια σωματική άσκηση
θεραπεία άγχους / ψυχολογική υποστήριξη
μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ένταση του πόνου.
Όπως λέει η Dr. Vacharotayangul από το ΄Χαρβαρντ:
«Οι ορμονικές αλλαγές μπορούν να είναι πολύ δύσκολες για τις γυναίκες. Το στρες συχνά είναι το κερασάκι στην τούρτα.»
Γιατί είναι σημαντικό να μιλάμε για αυτό
Το burning mouth syndrome δεν είναι «ιδέα», ούτε «νεύρα».
Είναι μια πραγματική νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει τη ζωή χιλιάδων γυναικών, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση.
Η Marlene έμαθε τελικά να διαχειρίζεται τα συμπτώματα της. Με τη σωστή καθοδήγηση, μικρές καθημερινές προσαρμογές και την αναγνώριση ότι δεν είναι μόνη, η ποιότητα της ζωής της βελτιώθηκε αισθητά.
Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα:
Το σύνδρομο μπορεί να μην έχει θεραπεία,
αλλά έχει λύσεις.
Και πάνω απ’ όλα, έχει κοινότητα.
Διαβάστε επίσης
Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Παγκρέατος: Το ΜΗΤΕΡΑ στην πρώτη γραμμή ως Κέντρο Αναφοράς
Σχετικά Άρθρα
Google News