Η αλλαγή της ώρας για το χειμώνα είναι πολύ λιγότερο ενοχλητική από την αλλαγή της άνοιξης, η οποία έχει συνδεθεί με αύξηση των καρδιακών προσβολών και των τροχαίων ατυχημάτων.
Κάθε χρόνο, όταν τα ρολόγια γυρίζουν πίσω τον Οκτώβριο, εκατομμύρια άνθρωποι χαίρονται για τη μια «επιπλέον ώρα» ύπνου.
Αλλά πόσο επηρεάζει πραγματικά αυτή η μικρή αλλαγή το σώμα, τον ύπνο και τη διάθεσή μας;
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η μετάβαση το φθινόπωρο είναι πολύ πιο ήπια από την αλλαγή την άνοιξη, αλλά δεν είναι εντελώς ακίνδυνη. Η αλλαγή διαταράσσει ελαφρώς τον κιρκαδικό μας ρυθμό, το εσωτερικό 24ωρο ρολόι που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση, την παραγωγή ορμονών και τη διάθεση.
Οι επιπτώσεις της αλλαγής της ώρας έχουν τις ρίζες τους στους κιρκαδικούς μας ρυθμούς, το εσωτερικό 24ωρο ρολόι του σώματος που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση, την παραγωγή ορμονών και τη διάθεση.
«Υπάρχει ένα κιρκαδικό ρολόι σε κάθε κύτταρο του σώματος, αλλά υπάρχει και ένα κύριο ρολόι: μια ομάδα νευρώνων στον εγκέφαλο που ακολουθεί αυτόματα το φως, την αυγή, το σούρουπο και το σκοτάδι μέσω σημάτων από τα μάτια», δήλωσε ο Timo Partonen, αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι.
«Το πόσο καλά λειτουργεί αυτό το ρολόι επηρεάζει το πόσο καλά κοιμόμαστε και πόσο καλή ή κακή είναι η διάθεσή μας. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό», πρόσθεσε.
Τι είναι η θερινή ώρα;
Η θερινή ώρα (DST) είναι η πρακτική της προώθησης των ρολογιών κατά μία ώρα την άνοιξη και της επαναφοράς τους το φθινόπωρο, προκειμένου να παραταθεί το φως της ημέρας το βράδυ. Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής, τμήματα της Αφρικής και της Ασίας ακολουθούν αυτό το σύστημα.
Φέτος, τα ρολόγια θα γυρίσουν πίσω την Κυριακή 26 Οκτωβρίου.
Αν και πολλοί χαιρετίζουν την επιπλέον ώρα, η αλλαγή εξακολουθεί να επηρεάζει τον εσωτερικό μας ρυθμό – και μερικοί άνθρωποι το νιώθουν περισσότερο από άλλους.
«Σε γενικές γραμμές, παρά τις καταγγελίες για το ότι τα βράδια γίνονται πιο σκοτεινά, η αλλαγή το φθινόπωρο συνήθως γίνεται πιο ανεκτή», δήλωσε ο καθηγητής Malcolm von Schantz, χρονοβιολόγος στο Πανεπιστήμιο Northumbria, στο Euronews Health.
«Όσοι δεν συμπαθούν την αλλαγή του φθινοπώρου παραπονούνται κυρίως ότι σκοτεινιάζει ξαφνικά όταν φεύγουν από τη δουλειά. Αλλά υπάρχουν δύο σημεία σε αυτό. Πρώτον, απλώς αντανακλά το μέρος όπου ζούμε: εκείνη την εποχή του χρόνου, δεν υπάρχουν αρκετές ώρες φωτός για να είναι φωτεινά τόσο τα πρωινά όσο και τα βράδια. Αυτό δεν είναι αποτέλεσμα της αλλαγής της ώρας, αλλά απλώς της γεωγραφίας.
Ο Partonen συμφώνησε, λέγοντας ότι «η αλλαγή της ώρας το φθινόπωρο είναι πιο εύκολο να προσαρμοστεί κανείς, επειδή μας δίνει μια επιπλέον ώρα στην ημέρα μας. Είναι πιο εύκολο για το κύριο κιρκαδικό ρολόι να προσαρμοστεί σε αυτό το νέο πρόγραμμα».
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αρχικά, ο ύπνος μπορεί να μην είναι τόσο αναζωογονητικός όσο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
«Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος οι άνθρωποι να μην χρησιμοποιούν την επιπλέον ώρα για ύπνο, αλλά να μένουν ξύπνιοι μέχρι αργά και να συνεχίζουν να συσσωρεύουν έλλειμμα ύπνου. Η αλλαγή θα μπορούσε να είναι μια ευκαιρία να αναπληρώσουν τον ύπνο τους, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι δεν την χρησιμοποιούν με αυτόν τον τρόπο», είπε.
Πώς η αλλαγή της ώρας μπορεί να επηρεάσει το σώμα μας
Η αλλαγή της ώρας την άνοιξη – που μας στερεί μια ώρα ύπνου – έχει συνδεθεί με βραχυπρόθεσμες αυξήσεις των τροχαίων ατυχημάτων, της απώλειας ύπνου και των καρδιακών προσβολών (μια μελέτη που αναφέρθηκε από την American Heart Foundation διαπίστωσε ότι υπήρξε αύξηση 24% στις καρδιακές προσβολές την ημέρα μετά τη μετάβαση στη θερινή ώρα).
Ωστόσο, η αλλαγή του Οκτωβρίου μπορεί να έχει πιο λεπτές επιπτώσεις
Μια μελέτη του 2025 από το Πανεπιστήμιο John Moores του Λίβερπουλ και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης διαπίστωσε ότι οι γυναίκες ήταν πιο πιθανό από τους άνδρες να αναφέρουν αυξημένη ανησυχία, σύγχυση και άγχος τις ημέρες μετά την αλλαγή της ώρας. Οι διαταραχές στις ρουτίνες των παιδιών, όπως η καθυστέρηση στην ώρα του ύπνου και η δυσκολία στο ξύπνημα, συνέβαλαν επίσης στο άγχος μέσα στα νοικοκυριά.
Ευρύτερες έρευνες στον τομέα της υγείας υποδηλώνουν ότι οι συχνές αλλαγές της ώρας μπορεί να ενέχουν πιο σοβαρούς, μακροπρόθεσμους κινδύνους.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η υιοθέτηση μόνιμης τυπικής ώρας θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 300.000 εγκεφαλικά επεισόδια ετησίως και να μειώσει την παχυσαρκία σε 2,6 εκατομμύρια άτομα. Σύμφωνα με την έρευνα, η μόνιμη θερινή ώρα θα επέφερε περίπου τα δύο τρίτα αυτού του οφέλους.
Πώς να διατηρήσετε ένα κανονικό πρόγραμμα ύπνου
Η διατήρηση ενός σταθερού προγράμματος ύπνου είναι μία από τις πιο σημαντικές – και συχνά παραβλεπόμενες – πτυχές της μακροπρόθεσμης υγείας μας.
«Γνωρίζουμε ότι είναι σημαντικό και γνωρίζουμε επίσης ότι το σώμα μας μπορεί να αντιμετωπίσει κάποια ακανόνιστη λειτουργία. Ωστόσο, από τα επιδημιολογικά δεδομένα, γνωρίζουμε ότι για τη μακροπρόθεσμη υγεία είναι καλύτερο να ελαχιστοποιούμε τις διακυμάνσεις», εξήγησε ο Schantz.
«Πολλοί από εμάς ξυπνάμε νωρίς κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και μετά κοιμόμαστε μέχρι αργά τα σαββατοκύριακα – ουσιαστικά αλλάζοντας το πρόγραμμά μας σαν να ταξιδεύουμε σε άλλη ζώνη ώρας την Παρασκευή και να επιστρέφουμε τη Δευτέρα. Αυτό το μοτίβο έχει τις ίδιες μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις με τη συχνή έκθεση στο τζετ λαγκ», είπε.
Τα άτομα με ακανόνιστους κύκλους ύπνου-αφύπνισης είχαν 26% υψηλότερο κίνδυνο να υποστούν σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια, όπως καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια, ακόμη και αν κοιμόντουσαν τις συνιστώμενες 7-9 ώρες κάθε βράδυ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρότεινε την κατάργηση των εποχιακών αλλαγών της ώρας το 2018 και, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την υποστήριξε κατ’ αρχήν, τα κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σχετικά με την υιοθέτηση μόνιμης κανονικής ώρας ή θερινής ώρας.
Προς το παρόν, το ρολόι συνεχίζει να αλλάζει κάθε χρόνο.
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η χρήση της επιπλέον ώρας για πραγματική ξεκούραση – αντί για να μένετε ξύπνιοι μέχρι αργά – μπορεί να βοηθήσει στην ομαλή μετάβαση.
«Πηγαίνετε για ύπνο αρκετά νωρίς», συμβουλεύει ο Δρ Partonen.
«Εάν η αλλαγή της ώρας γίνεται τη νύχτα μεταξύ Σαββάτου και Κυριακής, πηγαίνετε για ύπνο την συνηθισμένη ώρα – ή λίγο νωρίτερα – το Σάββατο. Με αυτόν τον τρόπο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την επιπλέον ώρα για ύπνο και να μειώσετε τυχόν διαταραχές του ύπνου.
Πηγή: www.euronews.com
Διαβάστε επίσης
Ποιοι θα εκφωνήσουν επικήδειο αύριο στην κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου;
Δημήτρης Σταρόβας: «Δεν μπορώ ακόμα να τραγουδάω και να παίζω κιθάρα ταυτόχρονα»
Σχετικά Άρθρα
Google News