Πώς να επιλέξετε τα σωστά γυαλιά ηλίου: Τι προστατεύει πραγματικά τα μάτια σας και τι πρέπει να προσέξετε

Το καλοκαίρι είναι η εποχή που τα γυαλιά ηλίου γίνονται καθημερινός «σύμμαχος». Ωστόσο, δεν αρκεί να είναι κομψά ή να έχουν σκούρους φακούς. Αυτό που πραγματικά μετρά είναι να προσφέρουν αποτελεσματική προστασία από την υπεριώδη (UV) ακτινοβολία, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα μάτια, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Με αφορμή τη νέα θέση της Επιστημονικής Επιτροπής του Πανελληνίου Συλλόγου Οπτικών Οπτομετρών (ΠΣΟΟ), οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι τα γυαλιά ηλίου δεν αποτελούν απλώς ένα αξεσουάρ μόδας, αλλά ιατροτεχνολογικά προϊόντα και μέσα ατομικής προστασίας, τα οποία πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας.

Δεν αρκεί η ένδειξη CE

Σκοπός των απορροφητικών γυαλιών ηλίου είναι να προστατεύουν τα μάτια από την επιβλαβή υπεριώδη ακτινοβολία, διατηρώντας παράλληλα καθαρή όραση και συμβάλλοντας στην πρόληψη οφθαλμικών παθήσεων που σχετίζονται με τη χρόνια έκθεση στον ήλιο.

Σύμφωνα με την επιστημονική επιτροπή του ΠΣΟΟ, τα γυαλιά πρέπει να συμμορφώνονται με τις ισχύουσες ευρωπαϊκές προδιαγραφές (EN ISO 12312-1:2022), οι οποίες προβλέπουν προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία έως τα 380 nm, καλύπτοντας σημαντικό μέρος της UVB ακτινοβολίας.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σήμανση CE από μόνη της δεν αποτελεί εγγύηση επαρκούς προστασίας. Μάλιστα, μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010 έδειξε ότι περίπου το 17,3% των γυαλιών ηλίου με πιστοποίηση CE δεν πληρούσαν τις απαιτούμενες προδιαγραφές απορρόφησης της UV ακτινοβολίας.

Γιατί τα «λάθος» γυαλιά μπορεί να είναι πιο επικίνδυνα

Πολλοί θεωρούν ότι όσο πιο σκούρος είναι ένας φακός τόσο μεγαλύτερη προστασία προσφέρει. Στην πραγματικότητα, ισχύει ακριβώς το αντίθετο όταν ο φακός δεν διαθέτει πιστοποιημένο φίλτρο UV.

Οι σκούροι φακοί προκαλούν διαστολή της κόρης του ματιού. Αν όμως δεν φιλτράρουν αποτελεσματικά την υπεριώδη ακτινοβολία, επιτρέπουν να εισέλθει ακόμη μεγαλύτερη ποσότητα UV στο εσωτερικό του ματιού, αυξάνοντας τον κίνδυνο βλάβης στον αμφιβληστροειδή, τον φακό και άλλες ευαίσθητες δομές του οφθαλμού.

Με άλλα λόγια, η χρήση μη πιστοποιημένων γυαλιών μπορεί να αποδειχθεί πιο επιβλαβής ακόμη και από το να μη φορά κανείς καθόλου γυαλιά ηλίου.

Οι κατηγορίες φακών: Ποια είναι κατάλληλη για εσάς

Η κατηγοριοποίηση των γυαλιών ηλίου αφορά τη διαπερατότητα του ορατού φωτός, δηλαδή πόσο σκούρος είναι ο φακός, και όχι την προστασία από την UV ακτινοβολία.

Κατηγορία 0

• Διαφανείς ή ελαφρώς χρωματισμένοι φακοί.
• Προσφέρουν ελάχιστη προστασία από τη φωτεινότητα.
• Κατάλληλοι κυρίως για εσωτερικούς χώρους.

Κατηγορία 1

• Ελαφρώς χρωματισμένοι φακοί.
• Ιδανικοί για ημέρες με χαμηλή ηλιοφάνεια.
• Επιτρέπεται η χρήση τους κατά την οδήγηση.

Κατηγορία 2

• Μέτρια σκουρόχρωμοι φακοί.
• Κατάλληλοι για καθημερινή χρήση στην πόλη.
• Επιτρέπονται για οδήγηση.

Κατηγορία 3

• Η πιο συνηθισμένη επιλογή.
• Προσφέρουν υψηλή προστασία από την έντονη ηλιοφάνεια.
• Είναι κατάλληλοι για θάλασσα, διακοπές και καθημερινή χρήση το καλοκαίρι.
• Επιτρέπονται για οδήγηση.

Κατηγορία 4

• Πολύ σκούροι φακοί.
• Σχεδιασμένοι για ακραίες συνθήκες, όπως χιόνι, σκι, ορειβασία ή θαλάσσια σπορ.
• Δεν επιτρέπεται η χρήση τους κατά την οδήγηση, καθώς μειώνουν σημαντικά την ορατότητα.

Τι να προσέξετε πριν αγοράσετε γυαλιά ηλίου

Οι οπτικοί-οπτομέτρες συστήνουν να προτιμάτε γυαλιά από εξειδικευμένα καταστήματα, όπου μπορείτε να ενημερωθείτε για τις πιστοποιήσεις και τα χαρακτηριστικά των φακών.

Πριν από την αγορά, βεβαιωθείτε ότι τα γυαλιά διαθέτουν πιστοποιημένη προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία σύμφωνα με τα ισχύοντα ευρωπαϊκά πρότυπα, εφαρμόζουν σωστά στο πρόσωπο και καλύπτουν επαρκώς την περιοχή γύρω από τα μάτια, ώστε να περιορίζεται η είσοδος της ακτινοβολίας και από τα πλάγια.

Η σωστή επιλογή γυαλιών ηλίου δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής. Είναι μια επένδυση στην υγεία των ματιών, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου η ηλιοφάνεια είναι έντονη σχεδόν όλο τον χρόνο. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία πρέπει να αποτελεί καθημερινή συνήθεια για μικρούς και μεγάλους, καθώς η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος διατήρησης της καλής όρασης σε βάθος χρόνου.