Νόσος του Chagas: Η σιωπηλή απειλή που εξαπλώνεται

Μπορεί να περάσουν από 10 έως 30 χρόνια πριν οι άνθρωποι που έχουν προσβληθεί από τη νόσο Chagas εμφανίσουν συμπτώματα, έτσι οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν ότι έχουν Chagas. Γι’ αυτό συχνά αποκαλείται και «σιωπηλή ασθένεια». Μερικοί δεν θα αναπτύξουν ποτέ συμπτώματα, αλλά έως και το ένα τρίτο υφίσταται καρδιακή βλάβη, η οποία μπορεί να οδηγήσει προοδευτικά σε καρδιακή ανεπάρκεια ή αιφνίδιο θάνατο.

Η νόσος Chagas (αμερικανική τρυπανοσωμίαση) είναι μία ανθρωποζωονόσος που προκαλείται από το παράσιτο Trypanosoma cruzi. Η νόσος ενδημεί στην Νότια και Κεντρική Αμερική, όπου μεταδίδεται κυρίως μέσω του εντόμου φορέα της υποοικογένειας Triatominae.

Ωστόσο, τα μεταναστευτικά ρεύματα από τη Λατινική Αμερική λόγω κοινωνικοοικονομικών δυσκολιών προς ανεπτυγμένα κράτη της Βόρειας Αμερικής, της Ευρώπης και του Ανατολικού Ειρηνικού οδήγησαν στην παγκόσμια εξάπλωση της νόσου, κατατάσσοντάς την στις αναδυόμενες τροπικές ασθένειες. Οι κύριες οδοί μετάδοσης στις μη ενδημικές χώρες είναι οι μεταγγίσεις μολυσμένου αίματος, οι μεταμοσχεύσεις οργάνων ή ιστών από μολυσμένο δότη σε υγιή δέκτη και η κάθετη μετάδοση.

Αν και η νόσος ανακαλύφθηκε πριν από έναν αιώνα από τον βραζιλιάνο γιατρό Carlos Chagas, η πρόοδος που έχει γίνει στους τομείς της διάγνωσης, της θεραπείας, της πρόληψης και του ελέγχου είναι περιορισμένη.

Το ανακάλυψε τυχαία

Όταν η Maira Gutiérrez διαγνώστηκε με τη νόσο Chagas το 1997, ούτε η ίδια ούτε κάποιος γιατρός είχαν ακούσει για την ασθένεια. Ανακάλυψε την ασθένειά της μόνο τυχαία, αφού συμμετείχε σε αιμοδοσία του Ερυθρού Σταυρού που διοργάνωσε ο εργοδότης της, τα Universal Studios.

Ο Ερυθρός Σταυρός δοκιμάζει το αίμα για μια σειρά ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του Chagas, το οποίο προκαλείται από ένα παράσιτο και μπορεί να αναπτυχθεί σιωπηλά για δεκαετίες πριν προκαλέσει συμπτώματα. Το τεστ εντόπισε τη Chagas στο σώμα της και μια μαγνητική τομογραφία χρόνια αργότερα, το 2013, επιβεβαίωσε ότι είχε φτάσει στην καρδιά της.

«Μου έδειξαν την εικόνα με το ίχνος του παρασίτου στην καρδιά μου. Ήταν πραγματικά τρομακτικό», είπε ο Gutiérrez, με καταγωγή από το Ελ Σαλβαδόρ. Τώρα στα 50 της, παραμένει υγιής, αλλά υποβάλλεται σε πολλές εξετάσεις ετησίως για τυχόν καρδιακή βλάβη.

Το Trypanosoma cruzi, το παράσιτο που προκαλεί το Chagas, μεταδίδεται μέσω ενός εντόμου που ονομάζεται bug triatomine, γνωστό ως kissing bug, επειδή συνήθως δαγκώνει κοντά στα χείλη. Τα ζωύφια “αφοδεύουν” στο δέρμα και τα κόπρανα, τα οποία μπορεί να περιέχουν το παράσιτο, μπορούν να εισέλθουν στο σώμα ενός ατόμου μέσω της μύτης, του στόματος ή κάποιου σπασίματος στο δέρμα.

Η νόσος Chagas επηρεάζει τους ανθρώπους κυρίως στις αγροτικές περιοχές της Λατινικής Αμερικής, όπου το έντομο ευδοκιμεί σε αχυρένιες στέγες και τοίχους από λάσπη. Δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, εκτός εάν η μητέρα το μεταφέρει σε νεογέννητο ή μέσω μεταγγίσεων αίματος ή μεταμοσχεύσεων οργάνων.

Πλέον, όμως, είναι ολοένα και πιο παρών στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου συχνά δεν αναγνωρίζεται: Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων εκτιμούν ότι περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι που ζουν στη χώρα έχουν Chagas, αν και η έλλειψη ενημέρωσης και δοκιμών σημαίνει ότι μόνο το 1% των περιπτώσεων έχει εντοπιστεί.

Λόγω της αυξημένης κινητικότητας του πληθυσμού, τα περισσότερα μολυσμένα άτομα ζουν πλέον σε αστικά περιβάλλοντα και η μόλυνση έχει εντοπιστεί σε 44 χώρες (συμπεριλαμβανομένων του Καναδά, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και πολλών ευρωπαϊκών και ορισμένων χωρών του Δυτικού Ειρηνικού, της Αφρικής και της Ανατολικής Μεσογείου).

Η νόσος Chagas θεραπεύεται εάν η αντιπαρασιτική θεραπεία ξεκινήσει έγκαιρα, στην οξεία φάση. Σε χρόνια λοίμωξη, η θεραπεία και η παρακολούθηση μπορούν ενδεχομένως να αποτρέψουν ή να περιορίσουν την εξέλιξη της νόσου και να αποτρέψουν τη μετάδοση, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού.

Έως το ένα τρίτο των ατόμων με χρόνια λοίμωξη αναπτύσσουν καρδιακές αλλοιώσεις και 1 στους 10 αναπτύσσουν πεπτικές, νευρολογικές ή μικτές αλλοιώσεις που μπορεί να απαιτούν ειδική θεραπεία.

Οι βασικές στρατηγικές για την πρόληψη της νόσου Chagas περιλαμβάνουν τον έλεγχο των φορέων (στη Λατινική Αμερική), εξέταση αίματος πριν από μετάγγιση και μεταμόσχευση, εξέταση και θεραπεία κοριτσιών, γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, νεογνών και αδελφών μητέρων με μόλυνση και ενημέρωση, εκπαίδευση και επικοινωνία με τις κοινότητες και τους επαγγελματίες υγείας.

Σημάδια και συμπτώματα

Η νόσος Chagas εμφανίζεται σε δύο φάσεις. Η αρχική οξεία φάση διαρκεί περίπου δύο μήνες μετά τη μόλυνση. Αν και μεγάλος αριθμός παρασίτων μπορεί να κυκλοφορήσει στο αίμα, στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα απουσιάζουν ή είναι ήπια και μη ειδικά (πυρετός, πονοκέφαλος, μεγέθυνση των λεμφαδένων, ωχρότητα, μυϊκός πόνος, δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο και πόνος στην κοιλιά ή στο στήθος) . Συχνά τα άτομα που δαγκώνονται από ένα μικρόβιο τριατομίνης εμφανίζουν τα χαρακτηριστικά πρώτα ορατά σημάδια, που είναι μια δερματική βλάβη ή ένα πορφυρό πρήξιμο στα βλέφαρα του ενός ματιού.

Κατά τη χρόνια φάση, τα παράσιτα κρύβονται κυρίως στην καρδιά και τους μυς του πεπτικού. Μία έως τρεις δεκαετίες μετά τη μόλυνση, έως και το ένα τρίτο των ασθενών υποφέρουν από καρδιακές διαταραχές και 1 στους 10 πάσχουν από πεπτικές (συνήθως διεύρυνση του οισοφάγου ή του παχέος εντέρου), νευρολογικές ή μικτές αλλοιώσεις. Στα επόμενα χρόνια αυτοί οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν καταστροφή του νευρικού συστήματος και του καρδιακού μυός, επακόλουθες καρδιακές αρρυθμίες ή προοδευτική καρδιακή ανεπάρκεια και αιφνίδιο θάνατο.

Διαβάστε επίσης

Νόσος Πάρκινσον: Έως το 2040 θα έχει ξεπεράσει σε συχνότητα εμφάνισης τον καρκίνο

Νεφρική Νόσος: Ανησυχητικά τα στοιχεία – Πόσοι είναι οι ασθενείς στην Ελλάδα

Σχετικά Άρθρα
Καταρρίπτοντας τον μεγαλύτερο μύθο για τους κιρσούς το καλοκαίρι
Καταρρίπτοντας τον μεγαλύτερο μύθο για τους κιρσούς το καλοκαίρι
«Μίνι έντερα»: Ελπίδα για εξατομικευμένες θεραπείες σε άτομα με νόσο του Crohn
«Μίνι έντερα»: Ελπίδα για εξατομικευμένες θεραπείες σε άτομα με νόσο του Crohn
Δάγκειος πυρετός - Ιός Δυτικού Νείλου: Συναγερμός σε όλη την Ευρώπη - Ραγδαία αύξηση κρουσμάτων
Δάγκειος πυρετός – Ιός Δυτικού Νείλου: Συναγερμός σε όλη την Ευρώπη – Ραγδαία αύξηση κρουσμάτων
Κυτισινικλίνη: Νέα θεραπεία για τη διακοπή του καπνίσματος
Κυτισινικλίνη: Νέα θεραπεία για τη διακοπή του καπνίσματος
Δωρεάν rapid test HIV, ιογενoύς ηπατίτιδας και ΣΜΝ στο Athens Pride 2024
Δωρεάν rapid test HIV, ιογενoύς ηπατίτιδας και ΣΜΝ στο Athens Pride 2024
Παρβοϊός: Συμπτώματα, διάγνωση και αντιμετώπιση
Παρβοϊός: Συμπτώματα, διάγνωση και αντιμετώπιση

Ακολουθήστε μας στο Google News
και ενημερωθείτε πρώτοι για τα νέα άρθρα του