Infohealth

Μπορεί η επιστήμη να προβλέψει την “ώρα του θανάτου”; Το νέο βιολογικό ρολόι προκαλεί αίσθηση

Ερευνητές ανέπτυξαν ένα καινοτόμο εργαλείο που δεν μετρά απλώς την ηλικία μας, αλλά επιχειρεί να αποτυπώσει τη βιολογική φθορά του οργανισμού και τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών.

Όλοι γνωρίζουμε την ηλικία που γράφει η ταυτότητά μας. Όμως η βιολογική ηλικία δεν συμβαδίζει πάντα με τα χρόνια που έχουμε ζήσει. Δύο άνθρωποι μπορεί να είναι συνομήλικοι, αλλά ο ένας να εμφανίζει σημάδια γήρανσης πολύ νωρίτερα από τον άλλον.

Αυτό ακριβώς προσπαθούν να κατανοήσουν οι επιστήμονες μέσα από τα λεγόμενα «βιολογικά ρολόγια», εργαλεία που μετρούν τη φθορά του οργανισμού σε κυτταρικό επίπεδο. Τώρα, μια νέα διεθνής έρευνα παρουσιάζει ένα διαφορετικό μοντέλο, το οποίο φαίνεται να προβλέπει με αξιοσημείωτη ακρίβεια τον ρυθμό με τον οποίο γερνά το σώμα και να συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής.

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Σε αντίθεση με τα γνωστά επιγενετικά ρολόγια, που βασίζονται σε χημικές αλλαγές του DNA, το νέο εργαλείο εξετάζει τη δραστηριότητα των γονιδίων.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν μόρια RNA, τα οποία λειτουργούν ως «αγγελιοφόροι» των γενετικών πληροφοριών μέσα στα κύτταρα. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να διαπιστώσουν ποια γονίδια είναι ενεργά και ποια όχι σε κάθε στάδιο της ζωής.

Καθώς η δραστηριότητα των γονιδίων μεταβάλλεται με την ηλικία, οι αλλαγές αυτές δημιουργούν ένα μοτίβο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δείκτης βιολογικής γήρανσης.

Η μεγαλύτερη μελέτη του είδους της

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, βασίστηκε στην ανάλυση περισσότερων από 11.000 δειγμάτων από ανθρώπους, ποντίκια, αρουραίους και μακάκους.

Οι ερευνητές συνέκριναν διαφορετικά όργανα και ιστούς, αναζητώντας κοινά γενετικά «αποτυπώματα» της γήρανσης.

Το εντυπωσιακό είναι ότι πολλά από τα γονίδια που συνδέονται με τη γήρανση φαίνεται να λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο σε όλα τα θηλαστικά που μελετήθηκαν.

Ποια γονίδια συνδέονται με τη μακροζωία

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η πιο αργή βιολογική γήρανση σχετίζεται με γονίδια που συμβάλλουν:

στην ανανέωση των κυττάρων,
στην επούλωση των ιστών,
στη σωστή λειτουργία των οργάνων.

Αντίθετα, γονίδια που συνδέονται με χρόνιες φλεγμονές, κυτταρικές βλάβες και εκφυλιστικές διεργασίες φαίνεται να σχετίζονται με ταχύτερη γήρανση και αυξημένο κίνδυνο ασθενειών.

Μπορεί να προβλέψει πότε θα πεθάνουμε;

Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι το νέο βιολογικό ρολόι δεν μπορεί να προβλέψει την ακριβή στιγμή του θανάτου ενός ανθρώπου.

Μπορεί όμως να εκτιμήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη συνολική κατάσταση του οργανισμού, τον ρυθμό γήρανσης και τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την ηλικία.

Σε δείγματα ανθρώπινου αίματος, οι προβλέψεις του αποδείχθηκαν συγκρίσιμες με εκείνες των πιο εξελιγμένων εργαλείων που χρησιμοποιούνται σήμερα στην έρευνα της γήρανσης.

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η νέα μέθοδος θα μπορούσε να βοηθήσει στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που σχετίζονται με τη μακροζωία, όπως αλλαγές στον τρόπο ζωής, διατροφικά προγράμματα ή νέες θεραπείες.

Μελλοντικά, ίσως επιτρέψει στους ερευνητές να διαπιστώνουν πολύ νωρίτερα αν μια παρέμβαση επιβραδύνει πραγματικά τη βιολογική γήρανση, χωρίς να χρειάζονται πολυετείς μελέτες.

Προς το παρόν, πάντως, το νέο εργαλείο παραμένει ερευνητικό και απαιτούνται περισσότερες δοκιμές σε διαφορετικούς πληθυσμούς πριν μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ευρύτερα.

Τι κρατάμε

Η ηλικία δεν είναι μόνο ένας αριθμός. Η επιστήμη πλησιάζει όλο και περισσότερο στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο γερνά πραγματικά το σώμα μας και το νέο βιολογικό ρολόι αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την αποκωδικοποίηση των μυστικών της μακροζωίας.