Η υγεία μας δεν σταματά στο σώμα μας – συνδέεται με το περιβάλλον και τα ζώα.
Μπορεί η υγεία να αφορά μόνο τον άνθρωπο; Η νέα ολοκληρωμένη Μελέτη για την Ενιαία Υγεία στην Ελλάδα δίνει μια ξεκάθαρη απάντηση: όχι. Η υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος είναι άρρηκτα συνδεδεμένες — και η προστασία της μίας προϋποθέτει την προστασία των άλλων.
Η μελέτη, που εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής με την υποστήριξη της MSD Ελλάδος, αποτελεί τον πρώτο συγκροτημένο οδικό χάρτη για την εφαρμογή της προσέγγισης «Ενιαία Υγεία» (One Health) στη χώρα μας.
Και το μήνυμα είναι σαφές: οι σύγχρονες απειλές για την υγεία δεν αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.
Τι είναι η Ενιαία Υγεία;
Η Ενιαία Υγεία είναι μια σύγχρονη, διεπιστημονική προσέγγιση που αναγνωρίζει ότι:
Οι ζωονόσοι (νόσοι που μεταδίδονται από ζώα σε ανθρώπους) αυξάνονται.
Η κλιματική κρίση επηρεάζει άμεσα τη δημόσια υγεία.
Η διατροφή, το νερό, ο αέρας και το περιβάλλον καθορίζουν το επίπεδο υγείας μας.
Δεν πρόκειται για μια θεωρητική έννοια. Είναι μια στρατηγική επιβίωσης για τις κοινωνίες του 21ου αιώνα.
Τα στοιχεία που μας αφορούν όλες
Η μελέτη καταγράφει ανησυχητικά αλλά ρεαλιστικά δεδομένα:
Το 70–90% του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων συνδέεται με περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Το 75% των λοιμωδών νοσημάτων είναι ζωονόσοι.
Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι νοσούν κάθε χρόνο από ζωονόσους.
Τουλάχιστον το 15% της θνησιμότητας στην Ευρώπη οφείλεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Η μικροβιακή αντοχή εξελίσσεται σε «σιωπηλή πανδημία».
Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να προκαλέσει 250.000 επιπλέον θανάτους ετησίως τις επόμενες δεκαετίες.
Η πανδημία COVID-19 απέδειξε πόσο εύθραυστα είναι τα συστήματα υγείας και οι οικονομίες. Το 2020 η παγκόσμια οικονομία συρρικνώθηκε κατά 4,3%, ενώ το 2021 η COVID-19 ήταν η τρίτη αιτία θανάτου στην ΕΕ.
Γιατί αφορά ιδιαίτερα τις γυναίκες;
Οι γυναίκες συχνά βρίσκονται στο επίκεντρο της φροντίδας – ως μητέρες, επαγγελματίες υγείας, φροντιστές ηλικιωμένων ή ως υπεύθυνες για τη διατροφή της οικογένειας.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει τη γυναικεία υγεία και την εγκυμοσύνη.
Η διατροφική ασφάλεια επηρεάζει άμεσα τα παιδιά.
Οι κλιματικές καταστροφές αυξάνουν τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που πλήττουν δυσανάλογα τις γυναίκες.
Η Ενιαία Υγεία, επομένως, δεν είναι απλώς θέμα δημόσιας πολιτικής — είναι ζήτημα καθημερινότητας.
Γεώργιος Παπανικολάου: Ο γιατρός που εφηύρε το σωτήριο τεστ Παπ πέθανε σαν σήμερα
Τι προτείνει η μελέτη
Οι επιστήμονες προτείνουν:
✔ Εθνική Στρατηγική Ενιαίας Υγείας
Με σαφές θεσμικό πλαίσιο και χρηματοδότηση.
✔ Συνεργασία όλων των φορέων
Υπουργεία, επιστημονικές κοινότητες, τοπική αυτοδιοίκηση.
✔ Εκπαίδευση και ενημέρωση
Επαγγελματιών υγείας αλλά και πολιτών.
✔ Ψηφιακά εργαλεία επιτήρησης
Για έγκαιρη ανίχνευση επιδημιών και περιβαλλοντικών κινδύνων.
✔ Μέτρα για την κλιματική προσαρμογή
Μείωση ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων.
Οι επιστήμονες μιλούν
Ο Γιάννης Τούντας, Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τόνισε ότι η Ενιαία Υγεία αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία και όχι μια θεωρητική προσέγγιση.
Η Δρ. Μαρία Λινού, Πρόεδρος της Ελληνική Κτηνιατρική Εταιρεία, υπογράμμισε ότι το 75% των νέων μολυσματικών νοσημάτων προέρχεται από ζώα, γεγονός που καθιστά επιτακτική τη διατομεακή συνεργασία.
Ο Θωμάς Μπαρτζάνας από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ανέδειξε τον ρόλο της βιώσιμης αγροδιατροφής, ενώ ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επεσήμανε ότι η κλιματική κρίση επιβαρύνει ήδη σοβαρά τη δημόσια υγεία.
Το μεγάλο στοίχημα
Η Ενιαία Υγεία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι η αναγνώριση ότι η ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε, η ασφάλεια των τροφίμων που καταναλώνουμε και η προστασία της βιοποικιλότητας επηρεάζουν άμεσα τη ζωή μας.
Σε έναν κόσμο όπου οι κρίσεις είναι αλληλένδετες, η πρόληψη είναι η μεγαλύτερη μορφή φροντίδας. Και αυτή η φροντίδα ξεκινά από τη συλλογική ευθύνη — για εμάς, τα παιδιά μας και τις επόμενες γενιές.
Διαβάστε επίσης
Σχετικά Άρθρα
Google News