Πότε λέμε ότι ένας άνθρωπος διακρίνεται από την αίσθηση του χιούμορ; Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που μπορούμε να καλλιεργήσουμε μετέπειτα στη ζωή ή είναι έμφυτο; Υπάρχουν όρια στο χιούμορ και ποια είναι τελικά η νοητή γραμμή που το χωρίζει από την προσβολή;

Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα απευθυνθήκαμε στην Εύη Ξυραφά, Σύμβουλο προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης και εκπαιδεύτρια Ανθρώπινου Δυναμικού σε θέματα HR και Επικοινωνίας. Το 2013 ξεκίνησε τη δράση κοινωνικού χαρακτήρα «Believe In You», με στόχο τη βελτίωση της ψυχολογίας και την ενδυνάμωση των ανθρώπων για να υλοποιήσουν τα προσωπικά και επαγγελματικά τους όνειρα και να ζήσουν μια ευτυχισμένη ζωή. Από τον Ιανουάριο του 2014 διοργανώνει workshops και εκπαιδευτικά σεμινάρια με βασικούς άξονες την Ενδυνάμωση, Επικοινωνία, Εργασία, Επιχειρηματικότητα και τον Έρωτα, μυώντας τον κόσμο σε έναν θετικότερο τρόπο σκέψης και ζωής.

Κάπως έτσι ξεκίνησε και τα σεμινάρια με θεματολογία το χιούμορ. Αφορμή στάθηκε, όπως μάς λέει, ένα στοίχημα που έβαλε κατά τη διάρκιεα ενός άλλου σεμιναρίου για διαχείριση αρνητικών συναισθημάτων. Καθώς εξηγούσε ότι το χιούμορ είναι ένα απίστευτο «εργαλείο» στην επικοινωνία, μια κυρία από το κοινό πήρε τον λόγο για να της επισημάνει ότι το χιούμορ είναι έμφυτο. Η Εύη τότε έβαλε σκοπό να αποδείξει το αντίθετο και τα κατάφερε! Μέσα σε τρεις μήνες δημιούργησε το ένα σεμινάριο με αυτόν ακριβώς τον στόχο: να δείξει ότι το χιούμορ σε ένα βασικό επίπεδο μπορούν όλοι να το καλλιεργήσουν, με την έννοια να αντιμετωπίζουν με χιούμορ τη ζωή, ώστε να περνάνε καλά αντί να θυμώνουν, να στεναχωριούνται και να απογοητεύονται.


Έχοντας λοιπόν δουλέψει αρκετά πάνω στο χιούμορ είναι η κατάλληλη για να απαντήσει στις ερωτήσεις μας. «Το χιούμορ είναι μια ικανότητα που διδάσκεται και καλλιεργείται και μπορεί να την αναπτύξει οποιοσδήποτε. Το χιούμορ το διδάσκω με την έννοια όχι του να γίνεις κωμικός, αλλά να ψάχνεις την αστεία πλευρά των καταστάσεων και να τις διακωμωδείς, οπότε να κάνεις τον εαυτό σου να περνάει καλά ανεξάρτητα από το τι ζεις. Έχει να κάνει με τη θετική σκέψη και είναι κομμάτι της ψυχικής ανθεκτικότητας. Δηλαδή, οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν με χιούμορ τη ζωή, αντιμετωπίζουν πιο ανάλαφρα και θετικά τις καταστάσεις, οπότε μπορούν να επανέρχονται πιο γρήγορα», αναφέρει η Εύη Ξυραφά.

Πότε λέμε ότι κάποιος διακρίνεται από καλή αίσθηση του χιούμορ;

«Η καλή αίσθηση του χιούμορ είναι κάτι υποκειμενικό. Εγώ απλώς θα έλεγα ότι κάποιος έχει καλή αίσθηση του χιούμορ όταν μπορεί να γελάει εύκολα, όταν κάνει τον εαυτό του να διασκεδάζει. Καλή αίσθηση του χιούμορ έχει επίσης αυτός που κάνει τους άλλους να γελάνε. Τώρα, το αν γίνεται προσβλητικό το χιούμορ έχει να κάνει με την πρόθεση. Για να ελέγξεις αν το χιούμορ που κάνεις είναι προσβλητικό, μπορείς να ρωτήσεις πρώτα τον εαυτό σου. Για παράδειγμα, αν εγώ το άκουγα αυτό, πώς θα ένιωθα; Αν το συναίσθημα είναι αρνητικό τότε το χιούμορ δεν είναι καλό και το γνωρίζεις εκ των προτέρων. Αυτό θα έλεγα ότι αποτελεί και έναν γενικότερο κανόνα συμπεριφοράς. Το να σκέφτομαι, δηλαδή, πώς θα ένιωθα αν έκανα στον εαυτό μου αυτό που κάνω σε κάποιον άλλον. Αυτός είναι ο χρυσός κανόνας στις ανθρώπινες σχέσεις».

Το χιούμορ αποτελεί για πολλές γυναίκες σημαντικό κριτήριο στην επιλογή συντρόφου. Γιατί μας ελκύουν οι άνδρες με χιούμορ;

«Αυτό καταρχήν συμβαίνει επειδή ξέρεις ότι μπορεί να σε κάνει να περνάς καλά. Και εφόσον με έναν σύντροφο θα περάσεις όλη σου τη ζωή θεωρητικά, είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις ότι σε κάνει να διασκεδάζεις. Δεν ξέρω αν πραγματικά διαλέγουν σύντροφο με βάση αυτό το κριτήριο, αλλά ότι το δηλώνουν είναι ξεκάθαρο και από έρευνες. Ίσως και να το ψάχνουν επειδή δεν το έχουν οι ίδιες συνήθως. Στο coaching που κάνω με γυναίκες που έχουν σαν στόχο να βρουν τον σύντροφο της ζωής τους, το χιούμορ είναι ένα από τα πέντε βασικά χαρακτηριστικά που μου αναφέρουν».

Ποιο από τα δύο φύλα διακρίνεται περισσότερο για το χιούμορ του;

«Σίγουρα οι άνδρες. Δεν μου αρέσει να επιβεβαιώνω στερεότυπα, αλλά αυτή είναι μια παρατήρηση που έχω κάνει εδώ και πάρα πολλά χρόνια, καθώς τα τελευταία 23 έτη έρχομαι σε επαφή με ανθρώπους από όλα τα πεδία και τους παρατηρώ. Οπότε είναι κάτι που το βλέπω πολύ συχνά. Αρκεί να παρατηρήσουμε παρέες ανδρών και γυναικών. Οι άνδρες συζητούν για ποδόσφαιρο, γυναίκες και κάνουν αστεία συνέχεια, αντιθέτως οι γυναίκες συζητούν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν με τους συντρόφους τους, για τα παιδιά τους, για όσα τις προβληματίζουν, οπότε δεν χρησιμοποιούν το χιούμορ ως μέσο επικοινωνίας. Οι γυναίκες είναι πολύ πιο αναλυτικές, πιο συναισθηματικές, επικοινωνούν για να χτίζουν δεσμούς, φιλίες. Το να μοιράζονται τα προβλήματά τους είναι ένδειξη δεσμού, ενώ οι άνδρες δεν επικοινωνούν για τους ίδιους λόγους. Γενικώς, τα δύο φύλα έχουν δομικές διαφορές όσον αφορά τον τρόπο επικονωνίας τους, οπότε το χιούμορ είναι ίσως μια έκφανση αυτού».

Το λεγόμενο «μαύρο» χιούμορ είναι αρνητικό για την προσωπικότητα ενός ατόμου;

«Αντιθέτως. Το μαύρο χιούμορ είναι ένδειξη ψυχικής ανθεκτικότητας, η οποία είναι ένα στοιχείο της θετικής ψυχολογίας που ουσιαστικά μας κάνει πιο ανθεκτικούς στη ζωή και έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί στην ευτυχία. Δηλαδή, όταν μπορείς να διακωμωδείς ακόμα και τραγικές καταστάσεις, όπως για παράδειγμα ο θάνατος, τότε μπορείς να αντεπεξέρχεσαι πιο εύκολα, να το διαχειρίζεσαι καλύτερα, να έχεις πιο γρήγορη επαναφορά συναισθηματικά. Όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή στη ζωή τους θα λυγίσουν, το θέμα είναι να έχεις τη δύναμη να το παλέψεις. Το μαύρο χιούμορ βοηθάει πολύ σε αυτό. Το τι αποκαλύπτει για μια προσωπικότητα έχει να κάνει με τη συχνότητα που το συναντάμε. Αν κάποιος το κάνει συνέχεια μπορεί αυτό να σημαίνει ότι είναι ένας κυνικός άνθρωπος. Εξαρτάται λοιπόν πώς το χρησιμοποιούμε και με τι συχνότητα».

Υπάρχουν όρια στο χιούμορ;

«Σίγουρα υπάρχουν όρια στο χιούμορ: το να μην έχεις πρόθεση να προσβάλλεις τον άλλον. Το όριο μπορεί κανείς να το θέσει όπως είπαμε παραπάνω. Να σκεφτεί, δηλαδή, αν το άκουγα εγώ αυτό πώς θα ένιωθα; Επιπλέον, το χιούμορ έχει άμεσο αποτέλεσμα. Γελάει ο άλλος με αυτό που είπες; Αν δεν γελάει αλλά νευριάζει, τότε ξέρεις ότι κάτι δεν έκανες καλά. Είναι πολύ απλό, οι αντιδράσεις είναι άμεσες. Όπως και ένας επαγγελματίας κωμικός, πριν κάνει μια παράσταση, δοκιμάζει το κείμενό του διαβάζοντάς το σε φίλους και γνωστούς. Αν παρατηρήσει ότι σε κάποια σημεία δεν γελάει κανείς, το διορθώνει. Το χιούμορ είναι κάτι που το δοκιμάζεις στην πράξη, οπότε ξεκινάς να κάνεις πλάκα για διάφορα θέματα. Δεν θα σου πετύχουν όλα τέλεια, αυτό είναι το μόνο σίγουρο! Η δοκιμή και το λάθος είναι το παν. Δεν υπάρχει χρυσή συνταγή στο χιούμορ».

Υπάρχουν οφέλη του χιούμορ στην υγεία;

«Ξεκάθαρα. Το χιούμορ χρησιμοποιείται και σαν μηχανισμός άμυνας του οργανισμού. Ξεκινά από το γέλιο. Όταν γελάμε, παράγονται ενδορφίνες (οι ορμόνες της χαράς) στον οργανισμό, οπότε αρχίζουμε να αισθανόμαστε καλύτερα. Αν το κάνεις αυτό καθημερινά, καταλαβαίνεις ότι μπορείς να αποκομίσεις και μακροπρόθεσμα οφέλη. Σίγουρα λοιπόν το χιούμορ συμβάλλει και στην υγεία και στην ευτυχία -και άμεσα και μακροπρόθεσμα».

Τις Δευτέρες 21 & 28 Ιανουαρίου η Εύη Ξυραφά διοργανώνει δύο σεμινάρια με θέμα τη «Διαχείριση αρνητικών συναισθημάτων» και «Διαχείριση αρνητικών ανθρώπων» αντίστοιχα. Τα δύο σεμινάρια ανήκουν στο νέο κύκλο του Believe In You με θέμα το πώς «Αντιμετωπίζω τον Αρνητισμό».

Όποιος ενδιαφέρεται να δει πώς μπορεί να χρησιμοποιεί το χιούμορ για να διαχειρίζεται τους τοξικούς ανθρώπους, διατηρώντας την καλή του διάθεση, δεν έχει παρά να δηλώσει συμμετοχή. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

από Μαρία Ιωαννάτου