Άμβλωση…. Συνταγματικό δικαίωμα ή ποινικό αδίκημα;

Μετά τον παγκόσμιο κοινωνικό διχασμό που προκάλεσε η νομολογιακή μεταστροφή δικαστηρίου των ΗΠΑ με πρόσφατη απόφασή του για απαγόρευση διενέργειας άμβλωσης, εγείρονται για άλλη μια φορά διάφορα νομικά ζητήματα σχετιζόμενα με τα όρια της βιοηθικής και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πολυσυζητημένο πεδίο των αμβλώσεων.

Γράφει η Νομική Σύμβουλος – Δικηγόρος Παταπία Καπράλου

Η διαφορετική νομική προσέγγιση αυτού του λεπτού ηθικά και κοινωνικά ζητήματος από κάθε κράτος έχει δημιουργήσει τόσο πολλά διαφορετικά νομοθετικά πλαίσια πυροδοτώντας ενίοτε αντιδράσεις αφορώσες μεταξύ άλλων στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης της γυναίκας, της ανάπτυξης της προσωπικότητάς της και της αναπαραγωγικής της ελευθερίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει θεσπίσει ενιαία σχετική  νομοθετική ρύθμιση, πλην όμως ως θεματοφύλακας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θέτει ορισμένους προβληματισμούς προς τα κράτη -μέλη της σχετικά με τα προβλήματα που αναφύονται από τον περιορισμό του δικαιώματος στην διακοπή της εγκυμοσύνης.

Η νομοθετική απαγόρευση του δικαιώματος της ασφαλούς άμβλωσης δε μειώνει τον αριθμό τους

Σύμφωνα και με τελευταία δημοσιεύματα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τα ποσοστά των αμβλώσεων δεν έχουν μειωθεί παρά την αυστηροποίηση του νόμου σε αρκετές χώρες παγκοσμίως. Και αυτό εξηγείται ως εξής. Αφενός για τους Ευρωπαίους πολίτες στα πλαίσια της ελευθερίας μετακίνησης  των πολιτών στα κράτη μέλη της όπως προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες, είναι δυνατή η μετάβαση εγκύου από χώρα με αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο απαγορεύει τις αμβλώσεις σε κράτος μέλος με ελαστική νομοθεσία όπου η άμβλωση είναι επιτρεπτή, αφετέρου η προσφυγή εγκύου σε μη ασφαλείς τρόπους έκτρωσης, οι οποίοι δύνανται να δημιουργήσουν σοβαρότερα προβλήματα υγείας και πολλές φορές από γιατρούς που θα δρουν παρανόμως.

Συνεπώς η νομοθετική απαγόρευση του δικαιώματος της ασφαλούς άμβλωσης από γυναικολόγους και σύμφωνα με τα παγκόσμια ιατρικά πρωτόκολλα σε καμία περίπτωση δε μειώνει τον αριθμό των αμβλώσεων, αντιθέτως οδηγεί σε μεγαλύτερη κοινωνική και οικονομική αβεβαιότητα.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Ο Έλληνας νομοθέτης σταθμίζοντας τα κατοχυρωμένα συνταγματικά ανθρώπινα δικαιώματα της εγκύου, όπως αυτό της αυτοδιάθεσης και της μη προσβολής της προσωπικότητάς της με το έννομο αγαθό της ζωής του εμβρύου ήχθη στη θέσπιση νομοθετικών διατάξεων, οι οποίες συντάσσονται με τη διεθνή νομοθεσία για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και χαρακτηρίζουν την άμβλωση ως ποινικό αδίκημα μόνο όταν πραγματοποιείται χωρίς τη συναίνεση της εγκύου, ενώ επιτρέπεται κατόπιν συναίνεσης της εγκύου και αίρεται ο άδικος χαρακτήρας της πράξης υπό ορισμένες προϋποθέσεις, όπως αυτές διαμείβονται στο άρθρο 304 παρ.4 και 5 του Ποινικού μας Κώδικα και είναι οι εξής:

4. Δεν είναι άδικη πράξη η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης που ενεργείται με τη συναίνεση της εγκύου από γιατρό μαιευτήρα – γυναικολόγο με τη συμμετοχή αναισθησιολόγου σε οργανωμένη νοσηλευτική μονάδα, αν συντρέχει μια από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) Δεν έχουν συμπληρωθεί δώδεκα εβδομάδες εγκυμοσύνης.

β) Έχουν διαπιστωθεί, με τα σύγχρονα μέσα προγεννητικής διάγνωσης, ενδείξεις σοβαρής ανωμαλίας του εμβρύου που επάγονται τη γέννηση παθολογικού νεογνού και η εγκυμοσύνη δεν έχει διάρκεια περισσότερο από είκοσι τέσσερις εβδομάδες.

γ) Υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή της εγκύου ή κίνδυνος σοβαρής και διαρκούς βλάβης της σωματικής ή ψυχικής υγείας της. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται σχετική βεβαίωση και του κατά περίπτωση αρμοδίου γιατρού.

δ) Η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, αποπλάνησης ανήλικης, αιμομιξίας ή κατάχρησης γυναίκας ανίκανης να αντισταθεί και εφόσον δεν έχουν συμπληρωθεί δεκαεννέα εβδομάδες εγκυμοσύνης.

 5. Αν η έγκυος είναι ανήλικη, απαιτείται και η συναίνεση ενός από τους γονείς ή αυτού που έχει την επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης».

Περίπου 1 στις 5 αμβλώσεις εκτιμάται ότι γίνεται από νεαρά κορίτσια

Να σημειωθεί ότι σήμερα στη χώρα μας δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία που να δείχνουν τον πραγματικό αριθμό των αμβλώσεων, αλλά εκτιμάται ότι ετησίως πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο 100.000.

Περίπου 1 στις 5 εκτιμάται ότι γίνεται από νεαρά κορίτσια κοντά στα 15 με 17 έτη.

Στο σημείο αυτό έρχεται να προστεθεί η έλλειψη σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης και ενημέρωσης στις σχολικές μονάδες από ειδικευμένους ιατρούς στα πλαίσια της κρατικής πρόνοιας και προκειμένου να προλαμβάνονται καταστάσεις, οι οποίες μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες για την υγεία ακόμη και για τη ζωή της εγκύου.

Και φυσικά σε καμία περίπτωση η διακοπή εγκυμοσύνης προκληθείσα από αξιόποινη πράξη όπως αυτή του βιασμού, η οποία είναι δυνατό να τελεστεί ακόμη και μέσα στον έγγαμο βίο, δε δύναται να χαρακτηρίζεται ως ποινικό αδίκημα και αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από τον εκάστοτε εθνικό νομοθέτη.

Το χρονικό διάστημα των 12 εβδομάδων ως χρονικό περιθώριο για την πραγματοποίηση μια ασφαλούς άμβλωσης που επιτρέπει στην έγκυο να αποφασίσει σχετικά με την πρόθεσή της για συνέχιση ή διακοπή της κυήσεώς της είναι ικανοποιητικό δεδομένου ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η υγεία της.

Δεδομένου βέβαια ότι και το ΕΔΔΑ  δεν έχει αποφανθεί σχετικά με το χρονικό σημείο έναρξης της ζωής του ανθρώπου  είναι λογικό να προκύπτει μια νομική πολυπλοκότητα όσον αφορά στο κατά πόσο το έμβρυο θεωρείται φορέας του εννόμου αγαθού της ζωής.

Εν κατακλείδι στην ελληνική έννομη τάξη διαφαίνεται μια εναρμόνιση του συνταγματικού και ποινικού δικαίου απέναντι και στο δικαίωμα της αναπαραγωγικής ελευθερίας της εγκύου, αλλά και στο νομικό δίλημμα της ανθρώπινης υπόστασης του εμβρύου με το μεν πρώτο να θεωρεί το έμβρυο ως ιδιότητα του γυναικείου σώματος ,εφόσον συνδέεται οργανικά με το σώμα της μητέρας και κατά το δεύτερο με την οργανική εξάρτηση του καθ όλη τη διάρκεια της κύησης από το μητρικό σώμα μέσω του οποίου εξασφαλίζει την ύπαρξή του με αποτέλεσμα να μην υφίσταται σύγκρουση νομοθετικών διατάξεων και να αποτελεί κοινό γνώμονα ο σεβασμός της σωματικής και ψυχικής υγείας της εγκύου γυναίκας.

Η Παταπία Καπράλου είναι δικηγόρος

Μετεκπαιδευθείσα στο Δημόσιο -Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Στο Πανεπιστήμιο Pantheon 1-Sorbonne

Διαβάστε επίσης

Βρετανική Ιατρική Ένωση: Ζητά δωρεάν αμβλώσεις για τις Αμερικανίδες στη Βρετανία

Την ανάρτηση της Σοφίας Βόσσου για τις αμβλώσεις πρέπει να την διαβάσεις: “Δεν είμαι υπέρ της έκτρωσης. Είμαι υπέρ…”

«Ας απαγορεύσουμε και το Viagra, θέλημα Θεού και το… πεσμένο πέος σου»: Το απίθανο σχόλιο της Μπέτι Μίντλερ για τις αμβλώσεις

infowoman team

Recent Posts

Πέθανε η πρωταγωνίστρια του θρυλικού “Grease”, Ολίβια Νιούτον Τζον

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 73 ετών η Ολίβια Νιούτον Τζον, η τραγουδίστρια και…

27 λεπτά ago

Θεσσαλονίκη: Νεαρή μαχαίρωσε τον πατέρα της, κατηγορώντας τον ότι την θώπευσε

Άγριος τσακωμός, ύβρεις και απειλές μεταξύ πατέρα και κόρης επικράτησαν πριν το μαχαίρωμα της δεύτερης…

6 ώρες ago

Μιχάλης Ιατρόπουλος: Πίσω στον χρόνο με αυτή την ημίγυμνη φωτο

Πίσω στον χρόνο "γύρισε" ο Μιχάλης Ιατρόπουλος, με μια δημοσίευση το απόγευμα της Δευτέρας μέσα…

7 ώρες ago

Franca Viola: Η γενναία 17χρονη που αρνήθηκε δημόσια να παντρευτεί τον βιαστή της

Η Ιταλία κατά το παρελθόν έχει υπάρξει ως μία από τις χώρες με τον υψηλότερο…

8 ώρες ago

Διονύσης Σιμόπουλος: Με χιούμορ μέχρι τέλους – Τι ζήτησε από το παιδί του δύο ημέρες πριν πεθάνει

Δύο ημέρες πριν πεθάνει ο Διονύσης Σιμόπουλος ζήτησε μια χάρη από τον γιο του, αποδεικνύοντας…

11 ώρες ago

Η Κλέλια Ρένεση ξεσπά κατά του Δήμου Γαύδου – «Πώς γίνεται να αγαπάς έναν τόπο και να σε αφήνουν εκτεθειμένο»

Τις καλοκαιρινές της διακοπές στη Γαύδο συνεχίζει η Κλέλια Ρένεση μαζί με την κόρη της.…

11 ώρες ago