Αρχική > Featured > Στο «Kουαρτέτο του Χάρλεμ» του James Baldwin η Αμερική του George Floyd φωνάζει «I can’t breath»

Στο «Kουαρτέτο του Χάρλεμ» του James Baldwin η Αμερική του George Floyd φωνάζει «I can’t breath»

Το να είναι κάποιος Αφροαμερικανός στην Αμερική δεν ήταν ποτέ εύκολο. Ούτε καν σήμερα εν έτει 2020. Η εν ψυχρώ δολοφονία του 46χρονου George Floyd στη Μινεάπολις, από το γόνατο ενός αστυνομικού στον λαιμό του, είναι μία περίτρανη απόδειξη. Πολλοί εκ των αστυνομικών κύκλων ισχυρίστηκαν πως ο George Floyd «Αντιστάθηκε στις Αρχές». Ακόμη και έτσι να συνέβη – γεγονός που τα ανατριχιαστικά βίντεο της δολοφονίας του άτυχου άνδρα διαψεύδουν περίτρανα – αυτό σημαίνει πως η αντίσταση κατά της αρχής τιμωρείται με θάνατο; Σημαίνει πως ένας άνθρωπος μπορεί να ξεψυχά στη μέση του δρόμου με ένα γόνατο να του φράσσει την αναπνευστική οδό; Πόσο υπερήφανη άραγε κάνει η πράξη αυτή την Αμερική, αλλά και τη ράτσα όλου του ανθρώπινου γένους;

Το κουαρτέτο του Χάρλεμ

Το περιστατικό αυτό κάνει πιο επίκαιρο από ποτέ το συγκλονιστικό βιβλίο του James Baldwin «Το κουαρτέτο του Χάρλεμ» ( Εκδόσεις Πόλις), ένα έξοχο μυθιστόρημα που χρησιμοποιεί ως φόντο του το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων για να αφηγηθεί ένα επικό άσμα αγάπης, πάθους, πένθους και οργής, όπου η δύναμη των φυλετικών και σεξουαλικών σχέσεων καθορίζει σε καταλυτικό βαθμό τον αέναο αγώνα του ανθρώπου να παραμείνει άνθρωπος.

Το βιβλίο κυλάει πολύ εύκολα στην ανάγνωση, έχει έντονη δράση και πλοκή, αφήνει ωστόσο πίσω του δεκάδες προβληματισμούς για τις παντός είδους διακρίσεις. Μέσα στις σελίδες του σκιαγραφείται τραγικά γλαφυρά η ζωή μιας παρέας Αφροαμερικανών μουσικών που τη δεκαετία του ‘40 τραγουδούν γκόσπελ στις αμερικανικές εκκλησίες. Ανάμεσά τους ο μετέπειτα διάσημος «Αυτοκράτορας της σόουλ» Άρθουρ Μοντάνα, του οποίου την ιστορία αφηγείται τριάντα χρόνια αργότερα, όταν αυτός θα βρεθεί νεκρός στο Λονδίνο, ο αδελφός του, ο Χαλ.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται από τη Νέα Υόρκη ως το Παρίσι και από τον αμερικανικό Νότο ως την Αφρική και την Κορέα, φέρνοντας τους ήρωες αντιμέτωπους με προσωπικές, οικογενειακές και κοινωνικές συγκρούσεις, με τις ολέθριες συνέπειες της απώλειας, αλλά και τους ακατάλυτους δεσμούς που γεννούν η αφοσίωση, ο έρωτας (ομοφυλοφιλικός και μη) και η φιλία.

«Η ιστορία μας είναι αυτό που είμαστε ο ένας με τον άλλον. Αυτός είναι ο μόνος οδηγός μας. Ένα πράγμα είναι απολύτως βέβαιο: δεν μπορείς να αποκηρύξεις ή να περιφρονήσεις την ιστορία του άλλου, χωρίς να αποκηρύξεις και να περιφρονήσεις τη δική σου ιστορία. Και ίσως αυτό είναι, τελικά, το νόημα των γκόσπελ», αναφέρει ο Χαλ, ο αφηγητής του βιβλίου στην προσπάθειά του να ορίσει την ιστορία της ανθρωπότητας και των χρωμάτων της και να γίνει η φωνή της μαύρης Αμερικής περιγράφοντας ταυτόχρονα με την ιστορία των δικών του ανθρώπων την καθημερινή ζωή των Αφροαμερικανών και τον αγώνα τους για ίσες ευκαιρίες σε μια χώρα σε πολιτικό και κοινωνικό αναβρασμό.

Ποιος είναι ο Τζέιμς Μπόλντουιν

Ο Τζέιμς Μπόλντουιν γεννήθηκε το 1924 στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης και πέθανε το 1987 στο Σαιν-Πωλ-ντε-Βανς, κοντά στη Νίκαια της Γαλλίας. Από τους μεγαλύτερους μεταπολεμικούς Αμερικανούς συγγραφείς – μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και πολιτικός στοχαστής – έγραψε περισσότερα από είκοσι βιβλία. Τα δοκίμιά του διακρίνονται για την πειστική και παθιασμένη υπεράσπιση της αξιοπρέπειας των μαύρων. Προπάντων, όμως, είναι ένας σπουδαίος μυθιστοριογράφος.

Τα κυριότερα θέματά του: η ανακάλυψη και η αποδοχή του εαυτού, οι σχέσεις ανάμεσα στις φυλές και στα φύλα. Οι ήρωές του είναι συνήθως έφηβοι, ή μαύροι καλλιτέχνες με πολυτάραχη και τραγική ζωή. Υπήρξε εμβληματική μορφή του κινήματος πολιτικών δικαιωμάτων. Το 1948 εγκατέλειψε τις ΗΠΑ για τη Γαλλία, όπου έζησε πολλά χρόνια, θέλοντας να ξεφύγει από τον ρατσισμό και την ομοφοβία.