Αρχική > Θέατρο-Χορός > Οι αφανείς πρωταγωνιστές του θεάτρου μιλούν για τη σιωπή της καραντίνας

Οι αφανείς πρωταγωνιστές του θεάτρου μιλούν για τη σιωπή της καραντίνας

Αυτές τις ημέρες που ο πολιτισμός της χώρας περνά ίσως τη μεγαλύτερη κρίση των τελευταίων ετών, καθώς βρίσκεται για τρίτο συνεχόμενο μήνα σε καθολικό lockdown, ακούσαμε πολλούς καλλιτέχνες να μιλούν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Εμείς προσεγγίσαμε τους αφανείς πρωταγωνιστές του θεάτρου – μία σκηνοθέτιδα, έναν συνθέτη, έναν σκηνογράφο, μία σχεδιάστρια φωτισμού, έναν make up artist, έναν ενδυματολόγο, έναν φωτογράφο- αυτούς, δηλαδή, που βρίσκονται πίσω από τα φώτα της σκηνής και ουσιαστικά «χτίζουν» μία παράσταση, πριν ακόμη αυτή πάρει την τελική της μορφή.

Ιδού ποιες είναι σκέψεις και τα συναισθήματά τους την περίοδο αυτή που σιγά σιγά επιστρέφουμε στην κανονικότητα από την πανδημία του κορωνοϊού (τηρείται αλφαβητική σειρά).

Σταύρος Γασπαράτος – Συνθέτης

Η πανδημία και το κλείσιμο των θεάτρων με “βρήκε” στο Λος Άντζελες όπου δούλευα με τον συνεργάτη μου Lars Jan για την νέα μου δουλειά με τίτλο “Lapse” που θα παρουσιαζόταν το καλοκαίρι. Ήταν πολύ αγχωτικό το ταξίδι της επιστροφής ακριβώς πριν το Lockdown, αλλά ευτυχώς τα κατάφερα και έζησα την περίοδο αυτή εδώ στην Αθήνα.

Στην Αθήνα παίζονταν αρκετές παραγωγές στο θέατρο με μουσική μου που κατέβηκαν απότομα. Κάποιες που παίζονταν ήδη καιρό και μία που μόλις είχε ανέβει.

Εκτός από το “Lapse” που είναι ένα project για το οποίο δουλεύω 3+ χρόνια και ήταν το κέντρο της προσοχής μου για το καλοκαίρι, είχα πολλά ταξίδια με δύο χορογράφους που δουλεύω εκτός Ελλάδας. Μια πρεμιέρα στη Βιέννη και άλλη μια στις Βρυξέλλες καθώς και περιοδεία με αυτά τα project σε Σιγκαπούρη, Ρώμη, Λονδίνο και Νέα Υόρκη.

Όλα αυτά μέσα σε μερικές εβδομάδες είτε ακυρώθηκαν είτε μεταφέρθηκαν για του χρόνου δημιουργώντας έναν ολόκληρο περίπου χρόνο απόλυτης “ησυχίας”…

Πώς αισθάνεστε τώρα; Είστε αισιόδοξος;

Τώρα, ακόμα είμαι πραγματικά μουδιασμένος απ όλο αυτό. Πραγματικά σοκαρισμένος που ένα κομμάτι της ζωής μου για το οποίο έχω δώσει πολλή ενέργεια, κόπο και σκέψη μπήκε στον πάγο σε μια μέρα. Υπάρχει προφανώς το οικονομικό κομμάτι που είναι τρομακτικό, αλλά σε πρώτο χρόνο αυτό που με έχει πληγώσει είναι η έλλειψη στόχου που έχει μηδενίσει την δημιουργικότητα μου. Έρχομαι κάθε μέρα στο στούντιο μου και προσπαθώ να εκμεταλλευτώ τον χρόνο μου δημιουργικά, αλλά τις περισσότερες μέρες αποτυγχάνω. Αυτή η ροπή προς την κατάθλιψη και η έλλειψη στόχου είναι η κυρίως ανησυχία μου και φαντάζομαι μήνα με τον μήνα θα μεγαλώνει και το οικονομικό άγχος. Δεν έχω όμως καμία αμφιβολία πως αν είμαι καλά στην υγεία μου όλη αυτή η ενδοσκόπηση θα μου κάνει καλό για την επόμενη μέρα. Είναι πάντα σοκαριστικό, αλλά και πολύ χρήσιμο όταν κάτι μας υπενθυμίζει ότι δεν έχουμε τον έλεγχο όσο νομίζουμε και πως δεν πρέπει να θεωρούμε τίποτα σίγουρο. Ελπίζω αυτή η περίοδος να μας κάνει να δούμε τι πραγματικά έχει σημασία για τον καθέναν μας.

Για το κομμάτι της πολιτείας έχω αρχικά να πω πως το πρώτο μέρος της πανδημίας είμαι πολύ χαρούμενος που το πέρασα στην Ελλάδα και όχι κάπου αλλού. Αυτό από μόνο του είναι πολύ σημαντικό. Φυσικά τώρα νομίζω πως αρχίζει η πιο δύσκολη περίοδος. Η διαχείριση του ανοίγματος και η μετάβαση στην επόμενη μέρα. Ο χώρος των καλλιτεχνών και κυρίως το τμήμα των performing arts, πλήττεται με έναν ιδιαίτερο τρόπο και είναι βέβαιο πως η κρίση θα κρατήσει για πολύ ακόμα.

Σίγουρα χρειάζεται ένα μακροχρόνιο πλάνο από το κράτος σε σχέση με την οικονομική στήριξη των καλλιτεχνών και των χώρων πολιτισμού, αλλά και ένα συνολικό πλάνο πολιτιστικής πολιτικής. Είναι βέβαιο πως δεν λέω κάτι καινούριο. Είναι επίσης βέβαιο πως περίπου το ίδιο ισχύει και για την πλειονότητα των επαγγελμάτων. Σίγουρα χρειάζονται θεσμικά όργανα που θα έχουν το σεβασμό τον καλλιτεχνών και θα μπορέσουν να μεταφέρουν τις ιδιαιτερότητες της κρίσης του χώρου στην πολιτεία και να διεκδικήσουν μια βιώσιμη λύση.

Παγκοσμίως αυτή την περίοδο η τέχνη χρειάζεται την πολιτεία δίπλα της πιο πολύ από ποτέ.

Κατερίνα Μαραγκουδάκη GSC – Cinematographer/Lighting Designer

Η πανδημία του κορωνοϊού και το κλείσιμο των θεάτρων με «βρήκε» στην Αθήνα στην όποια και παρέμεινα, λαμβάνοντας όλα τα μέτρα που μας υπέδειξε ο κρατικός μηχανισμός για την προστασία την δική μου, των φίλων μου και της οικογένειας μου.

Με «βρήκε» πάνω σε σχέδια τελικών πρόβων για θεατρικές παραστάσεις και σε προετοιμασία για κινηματογραφικά γυρίσματα.

Την καλοκαιρινή καλλιτεχνική περίοδο σε σχέση με τις θεατρικές παραστάσεις και τις κινηματογραφικές μου δραστηριότητες, με «βρήκε» η πανδημία, με ένα καρνέ -δεν σας κρύβω- πολλών προγραμματισμένων παραστάσεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, φεστιβάλ και κινηματογραφικών ταινιών. Όλα αυτά ακυρώθηκαν.

Με «βρήκε» όμως και ως εκπαιδευτικό, όπου διαμόρφωσα με τα νέα δεδομένα τα μαθήματα για νέους ανθρώπους, που ενδιαφέρονται να μάθουν για τον σχεδιασμό του φωτισμού στον κινηματογράφο και στο θέατρο, όπου εκεί μας δόθηκε η ευκαιρία, μέσω των τηλε-μαθημάτων, να συνεχίσουμε το έργο μας εξ αποστάσεως…

Πώς αισθάνεστε τώρα; Είστε αισιόδοξη;

Τώρα, σαφώς ανησυχώ για το τι μέλλει γενέσθαι. Τι εννοώ; Πώς μπορεί να παραχθεί μια θεατρική παράσταση υπό αυτές τις νέες συνθήκες; Πώς μπορεί να γίνει μια παραγωγή κινηματογραφικής ταινίας υπό αυτές τις νέες συνθήκες; Πέραν της ανησυχίας μου περί τέχνης και πώς αυτή μπορεί να υλοποιηθεί, ανησυχώ περισσότερο για την υγεία όλων μας. Ελπίζω, σκέφτομαι θετικά και δεν απελπίζομαι.

Η Πολιτεία γνωρίζει πολύ καλύτερα από εμένα, τι θα έπρεπε να κάνει για τους ανθρώπους της τέχνης. Εγώ το μόνο που μπορώ να πω, είναι ότι είναι απάνθρωπο να ταλαιπωρούνται άνθρωποι που έχουν συνεισφέρει στο να δημιουργηθεί τέχνη, από οποιαδήποτε θέση και να αγνοείται η τύχη τους. Αλήθεια, δεν έχω κάτι άλλο να πω.

Όσο για το Support Art Workerς, με βρίσκουν σύμφωνη τα λόγια του Austin Kleon:

How to support an artist you love

-Give them money

-Share their work with others

-Leave them alone so they can make more of it

Πάρις Μέξης – Σκηνογράφος, Σκηνοθέτης

Το κλείσιμο με βρήκε να ετοιμάζω σκηνογραφίες για δύο παραστάσεις που θα παρουσιάζονταν η μία τον Μάιο και η άλλη τον Ιούλιο στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ, άλλες δύο για παραστάσεις της επόμενης σεζόν, ενώ παράλληλα μελετούσαμε με τους υπεύθυνους της όπερας του Κιέλου την αναπαραγωγή της όπερας «Λουτσία ντι Λάμερμουρ» που σκηνοθέτησα και σκηνογράφησα εκεί, στην Σαγκάη.

Πώς αισθάνεστε τώρα; Eίστε αισιόδοξος;

Ως δημιουργός αισθάνομαι ένα μούδιασμα. Στον εργασιακό μου στίβο συχνά εργάζομαι για περισσότερο από ένα έργο παράλληλα, ενώ μελετάω τα έργα στα οποία θα εργαστώ μετά. Την ώρα που κατασκευάζεται μια σκηνογραφία, ράβονται τα κοστούμια κλπ. και λίγο αργότερα η σκηνογραφία εντάσσεται στις πρόβες, σχεδιάζουμε τις επόμενες. Είμαστε φύσει πολυπράγμονες. Ξαφνικά λοιπόν όλα σταμάτησαν. Τα παρόντα σχέδια χάθηκαν. Τα αμέσως επόμενα, αυτά του καλοκαιριού, έμειναν μετέωρα για μερικές εβδομάδες μέχρι που πριν από λίγες μέρες χάθηκαν και αυτά. Τώρα συζητάμε για το μέλλον τον επόμενων, που εκτιμώ πως θα χαθούν επίσης. Σε πρακτικό επίπεδο, η δουλειά που έγινε ως τώρα δεν θα ανταμειφθεί. Η δουλειά που είναι να γίνει – εάν αυτό συμβεί – θα ανταμειφθεί πολύ αργότερα. Άρα προκύπτει αυτομάτως ένα κενό βιοπορισμού.

Σε συναισθηματικό επίπεδο τέτοιου είδους παύσεις προκύπτουν μόνο όταν είμαστε αναγκασμένοι να πάμε στο νοσοκομείο. Είναι λοιπόν πολύ παράξενο να μην εργάζομαι ενώ είμαι – τουλάχιστον για την ώρα – υγιής.

Αντιλαμβάνομαι πάντως πως τα γεγονότα με ξεπερνούν και αυτό είναι κάτι που συμβαίνει στην ζωή – μου έχει τύχει και άλλες φορές. Θέλοντας και μη οφείλω να επικεντρωθώ ακριβώς στο ότι είμαι υγιής ακόμη και αν τα γεγονότα με εξαναγκάζουν να βρω άλλους τρόπους να βιοποριστώ και να φροντίσω την οικογένεια έως ότου μπορώ να εξασκήσω και πάλι τα επαγγέλματά μου στο ζωντανό θέαμα. Στο συλλογικό επίπεδο συνέβη το ελληνικό αναπόφευκτο. Κάθε φορά που στον τόπο μας προκύπτει κάποια «θεομηνία» θυμόμαστε και επισημαίνουμε την έλλειψη υποδομών και νόμων, την ύπαρξη δυσλειτουργικών υποδομών και νόμων και τα προβλήματα μεταξύ των πολιτών, των εργαζομένων και της πολιτείας μας. Τα μέτρα κατά της εξάπλωσης του COVID-19 δεν «ευθύνονται» για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στο πολιτισμό και στις τέχνες εφόσον αυτά προϋπήρχαν. Τα μεγέθυναν όμως και ίσως τα έφεραν στο προσκήνιο. Έλλειψη κριτηρίων αξιολόγησης της πολιτιστικής παραγωγής, έλλειψη μητρώου εργαζομένων, μαύρη εργασία κλπ κλπ. Για να μπορέσει ο οποιοσδήποτε να διεκδικήσει κάτι από την πολιτεία καταρχήν πρέπει να είναι αναγνωρισμένο της μέλος. Έπειτα πρέπει να μπορεί να αξιολογηθεί η παραγωγή του, όχι από άτομα, διαχειριστές ή διαχειριστικές επιτροπές με «ωραίο γούστο», αλλά με κριτήρια και νόμους. Η έλλειψη στην ουσιαστική αντιμετώπιση της σύγχρονης ελληνικής πολιτιστικής παραγωγής ως βασικό όχημα του ελληνικού πολιτισμού, ως μέσο εκπαίδευσης αλλά και ως κερδοφόρου δραστηριότητας είχε σαν συνέπεια να μην υπάρχουν ξεκάθαρες θέσεις ως προς αυτά τα δύο θέματα. Και τώρα η πολιτεία δεν μπορεί καν να ξεχωρίσει πόσοι είμαστε όντως εργαζόμενοι στον πολιτισμό και τις τέχνες και πόσοι υπήρξαμε κάποτε ή δεν ήμασταν ποτέ (παρόλο που διατυμπανίζουμε πως είμαστε) για να μελετήσει πώς θα μας στηρίξει. Για την ώρα η παρούσα κυβέρνηση μάς αντιμετώπισε όπως και τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Για παράδειγμα οι σκηνογράφοι και οι ενδυματολόγοι που είναι νόμιμοι και εργάζονται έλαβαν το επίδομα των 800 ευρώ. Για να ρυθμίσει όμως θέματα που αφορούν τη μεγάλη εικόνα της πολιτιστικής παραγωγής με όλους τους συνδεόμενους κλάδους και σε ό,τι μας αφορά τώρα, για να αποφασίσει πώς θα αντιμετωπίσει την παύση της πολιτιστικής παραγωγής και το μέλλον όλων μας θα πρέπει, ίσως για πρώτη φορά, να δημιουργήσει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας που δεν είχαμε ποτέ ως τώρα. Είναι ικανή να το κάνει; Ήταν η προηγούμενη; Είναι η επόμενη; Καλό είναι αυτά να τα σκεφτόμαστε όταν πάμε να ψηφίσουμε. Τώρα είναι αργά.

Άγις Παναγιώτου – Ενδυματολόγος

Το lockdown με βρήκε στα γυρίσματα του δεύτερου κύκλου επεισοδίων της τηλεοπτικής σειράς «Έτερος Εγώ» και μάλιστα στις πρώτες εβδομάδες γυρισμάτων και σε πολύ έντονη δράση.

Θεατρικά εκείνον τον καιρό είχα επιμεληθεί ενδυματολογικά δύο παραστάσεις, η μία εκ των οποίων ήταν το «Art» στο Μικρό Παλλάς. Είναι σίγουρα άγριο από τη μία στιγμή στην άλλη να βρίσκεσαι σπίτι σου, κλεισμένος και οτιδήποτε κάνεις και δημιουργείς να τίθεται σε παύση. Ακόμη και μία θεατρική παράσταση που μπορεί να έχεις ολοκληρώσει το δημιουργικό σου κομμάτι, συναισθηματικά είσαι ακόμη πολύ δεμένος. Ειδικά όταν είσαι με καλλιτέχνες που συνεργάζεται συχνά και εκτιμάς και αγαπάς, όπως τον Θοδωρή Αθερίδη. Νιώθεις ότι όλα έχουν παγώσει! Σίγουρα ήταν κάτι πέρα από κάθε φαντασία μας.

Ο χρόνος στην καραντίνα κύλησε με πολλή ξεκούραση, ευπρόσδεκτη ομολογώ. Netflix, υπέροχες παραστάσεις ειδικά του εξωτερικού που είχαμε την τύχη πλέον να δούμε, πολλές που δεν είχαμε μπορέσει να δούμε live τις είδαμε μέσω πλατφορμών, πολλή επικοινωνία με συνεργάτες, σκηνοθέτες και αγαπημένους φίλους καλλιτέχνες και πολύ χρόνο με τον εαυτό μας. Ευτυχώς το lockdown μάς βρήκε σε μία εποχή που το διαδίκτυο μάς δίνει πολλές ευκολίες.

Για το καλοκαίρι, θεατρικά και τηλεοπτικά ήμουν σε κάποιες πρώιμες συζητήσεις που προς το παρόν και λόγω συνθηκών έχουν παγώσει. Θεατρικά νομίζω τα πράγματα θα είναι δύσκολα στο άμεσο μέλλον. Ευτυχώς σύντομα θα συνεχίσω με τα γυρίσματα της σειράς «Έτερος Εγώ», κάτι που περιμένω με χαρά.

Πώς αισθάνεστε τώρα; Eίστε αισιόδοξος;

Τώρα αισθάνομαι απόλυτα ξεκούραστος, με πολλή ενέργεια για δημιουργία, αλλά επιφυλακτικός μιας και η δουλειά μου έχει να κάνει με πολλούς συνεργάτες, ηθοποιούς και μας φέρνει πολύ κοντά. Προσπαθώ να προσαρμοστώ στις νέες συνθήκες, πρακτικά, όπως και με την απόσταση μεταξύ μας. Δύσκολο… Γιατί η τέχνη είναι συναίσθημα, είναι άγγιγμα, φιλί, αγάπη, εκτόνωση και ανταλλαγή συναισθημάτων, είναι όλα. Ανησυχώ πώς θα κυλήσει η καλοκαιρινή σεζόν και τι μας περιμένει τη χειμερινή. Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά. Είναι αστείο, αλλά φτάσαμε να βλέπουμε σε ταινίες ανθρώπους να αγκαλιάζονται, να φιλιούνται και μας ξενίζει. Νομίζω ότι η απόσταση είναι κάτι που άθελά μας θα μπει στην τέχνη, θα τη στιγματίσει.

Από την Πολιτεία θα ήθελα να κατανοήσει ότι ζωή και κοινωνία χωρίς Τέχνη δεν υπάρχει. Οι καλλιτέχνες είναι επαγγελματίες με πολλή αξιοπρέπεια και με πολύ πάθος για ό,τι κάνουν. Και μία θεατρική παράσταση, μία κινηματογραφική ταινία, μία τηλεοπτική σειρά έχει από πίσω της πολλούς μικρούς δημιουργούς, καθέναν στο είδος του. Το να είσαι καλλιτέχνης είναι πάθος, είναι έκφραση. Δεν είναι χόμπι, είναι εργασία. Φυσικά και με βρίσκει σύμφωνο μια κίνηση όπως το SUPPORT ART WORKERS, αλλά θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε έτσι κι αλλιώς ενωμένοι μεταξύ μας όλοι οι εργαζόμενοι σ΄αυτόν τον χώρο, κάτι που στην Ελλάδα ίσως έχει μείνει λίγο πίσω και φταίμε εμείς γι΄αυτό. Ίσως ο κορωνοϊός μάς βοηθήσει να ενωθούμε πιο πολύ και να ακουστεί η φωνή μας.

Αικατερίνη Παπαγεωργίου – Νέα σκηνοθέτις

Αν έδινα έναν τίτλο στο πού με «βρήκε» η πανδημία του κορωνοϊού, θα έλεγα το γνωστό γνωμικό «όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια ο Θεός γελάει».

Η παράσταση «Ο άλλος» που είχα σκηνοθετήσει στο Μικρό Χορν είχε ξεκινήσει μόλις ένα μήνα και κάτι. Όλη η θεατρική ομάδα The Young Quill, που είχαμε αναλάβει το ανέβασμα του έργου, ήμασταν πολύ ευχαριστημένοι, καθώς το κοινό ανταποκρινόταν πολύ θετικά. Μάλιστα, είχαμε ξεκινήσει να εξετάζουμε και το ενδεχόμενο περιοδείας. Παράλληλα, με την ομάδα προετοιμαζόμασταν εντατικά για τις επόμενες δουλειές μας, που είχαν κλείσει για το Σεπτέμβριο. Επίσης, άλλο ένα όνειρό μας, για την δημιουργία θεατρικού εργαστηρίου που θα υποστήριζε και την μάθηση παιδιών από σχολεία ειδικής αγωγής είχε αρχίσει να εκπληρώνεται. Και κάπως έτσι «συστηθήκαμε» με τον κορωνοϊό!

Πώς αισθάνεστε τώρα; Είστε αισιόδοξη;

Στην αρχή λειτουργούσα με αισιοδοξία. Τώρα δε λέω ότι πρέπει να είμαστε απαισιόδοξοι, αλλά πια καταλαβαίνω ότι αυτή η πανδημία σχεδόν μας αναγκάζει να αναπροσδιορίσουμε τη στάση μας απέναντι σε μια πληθώρα θεμάτων, σύνθετων και μη, για παράδειγμα, την σχέση μας με την τεχνολογία, την εργασία μας, κ.ά.

Θα ήταν ψέμα αν έλεγα ότι δεν ανησυχώ πρωτίστως για το θέατρο. Όχι μόνο για το πότε και κάτω από ποιες συνθήκες θα είμαστε σε θέση να ξαναδουλέψουμε, αλλά και για το πότε το κοινό θα θέλει να έρθει στο θέατρο και τι θα περιμένει να δει.

Παράλληλα, ανησυχώ για την τρομολαγνεία που έχει γίνει το ίδιον των ημερών, το βήμα που έχει δοθεί σε ανθρώπους, ώστε να χειραγωγούν καταστάσεις, καθώς και για φαινόμενα βίας που πλέον συζητούνται ως κάτι το αναμενόμενο δεδομένων των συνθηκών. Ο καθένας από εμάς οφείλει κάπως να τοποθετηθεί απέναντι σε αυτά. Όλη αυτή η «λευκή» περίοδος για τον χώρο των τεχνών θα έπρεπε βεβαίως να συνεπάγεται την απόλυτη οικονομική στήριξη των εργαζομένων από την Πολιτεία. Πέραν αυτού, αποδεικνύεται και πάλι η ανάγκη δημιουργίας θεσμών και νόμων προστασίας των εργαζομένων ενός χώρου εντελώς ρευστού και αχαρτογράφητου.

Κινήματα όπως το Support Art Workers είναι ελπιδοφόρα και τα υποστηρίζω. Από την άλλη υπάρχουν στιγμές που φοβάμαι ότι λειτουργούν λίγο σαν πυροτεχνήματα – ναι μεν κάνουν θόρυβο, αλλά σύντομα ξεχνιούνται – γιατί εμείς οι ίδιοι, υποθέτω, αν επανέλθουμε σε μιας μορφής «κανονικότητα», θα πάψουμε να ασχολούμαστε. Νομίζω σε έναν χρόνο από τώρα, θα μπορώ να πω με βεβαιότητα αν πραγματικά πιστεύω στο κίνημα. Αυτό δεν εξαρτάται από το τι θα έχει επιτευχθεί ως τότε, αλλά από το αν η αγωνιστικότητα και η αλληλεγγύη θα συνεχίσουν να είναι εξίσου έκδηλες και ηχηρές όπως τώρα.

Πάτροκλος Σκαφίδας – Φωτογράφος

Η πανδημία με βρήκε να φωτογραφίζω την «Κυρία του Μαξίμ» που σκηνοθετεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος για το Εθνικό Θέατρο, τη «Νύχτα της Ιγκουάνα» σε σκηνοθεσία της Μαρίας Μαγκανάρη για το θέατρο Πορεία, και διάφορα άλλα πράγματα που εξελίσσονταν ή επρόκειτο να αρχίσουν. Ετοιμαζόμουν για ένα συνηθισμένα πολυάσχολο καλοκαίρι που ήλπιζα να καταλήξει σε κάποιο ήσυχο “Αυγουστιάτικο” νησί.

Τώρα πια, προσαρμόζομαι στη νέα συνθήκη μέρα με τη μέρα, ελπίζοντας σε μια κανονικότερη κατάσταση από τον Σεπτέμβρη. Κρατάω όμως το νησί!

Πώς αισθάνεστε τώρα; Είστε αισιόδοξος;

Παραδόξως αισθάνομαι καλά. Είμαι σίγουρος ότι το θέατρο και οι άνθρωποί του έχουμε κάτι πολύ ισχυρό που μας κινεί προς τη δημιουργία. Η δουλειά μας είναι εγγεγραμμένη στον ψυχισμό μας με έναν τρόπο που την έχουμε ανάγκη για να ζήσουμε και όχι μονο για να βιοποριστούμε.

Ακόμη κι έτσι όμως η κρατική αρωγή είναι σημαντική καθώς νομίζω ότι η πολιτεία έχει υποχρέωση να δημιουργεί τις συνθήκες που θα δίνουν τη δυνατότητα στους καλλιτέχνες να δημιουργούν.

Αυτό δε σημαίνει ότι πιστεύω στην πολιτική των επιδομάτων μακροπρόθεσμα, αλλά θα εκτιμούσα μια έμπρακτη αναγνώριση από την πλευρά του κράτους πως οι άνθρωποι των τεχνών έχουν εξίσου ανάγκη για δομές και μηχανισμούς, που θα προστατεύουν την αξιοπρέπεια στην καθημερινότητά τους. Πιστεύω πως δεν θα έπρεπε να έχουμε ανάγκη από κινήματα για τα αυτονόητα.

Αχιλλέας Χαρίτος –  Make up artist

Ο Μάρτιος που πέρασε ήταν για όλους μας μια πρωτόγνωρη κατάσταση εντελώς ξαφνική. Είχα πριν λίγο τελειώσει με την παράσταση «Ωνάσης» στο θέατρο Παλλάς και ετοιμαζόμουν για έναν δυνατό μήνα πριν το Πάσχα. Ξαφνικά ακυρώθηκαν όλα… Έμεινα σπίτι. Ήταν περίεργο και πρωτόγνωρο. Είχα μάθει να τρέχω για να προλάβω και τώρα υπήρχε άφθονος χρόνος μαζί με φόβο. Αντέδρασα και έκανα όλα εκείνα που για καιρό δεν προλάβαινα. Συγύρισα, σκέφτηκα, ζωγράφισα και κάθε μέρα μάθαινα τα νέα. Λίγο λίγο, το θάρρος άρχισε να μπαίνει στη μέση. Αναγκαστικά ξεκουράστηκα και άρχισα να βλέπω αλλιώς την καθημερινή μου ζωή.

Πώς αισθάνεστε τώρα; Είστε αισιόδοξος;

Χαίρομαι πολύ με όλα όσα καταφέραμε ενωμένοι. Ξέρω πως ακόμα τίποτε δεν είναι οπως πριν, όμως είμαι σίγουρος ότι θα γίνει! Είμαι αισιόδοξος! Στην ιστορία του κόσμου έχουν βρεθεί λύσεις για πολύ δυσκολότερα πράγματα. Άρα αργά ή γρήγορα θα βρεθεί και γι’ αυτό.

Το γεγονός ότι οι δουλειές μας έχουν υποστεί καθίζηση είναι κάτι που αφορά όλο τον πλανήτη. Άλλωστε οι άνθρωποι σαν εμένα που δουλεύουμε ελεύθερα και στην κανονική περίοδο μπορεί να μη δουλεύουμε για κάποιο διάστημα ή μπορεί να δουλεύουμε Κυριακή ή Χριστούγεννα. Αυτό είναι κάτι που χαρακτηρίζει τη δουλειά μας και το ξέρουμε. Στην ερώτηση «πώς πάει η δουλειά;» ήξερα πάντα να πω πώς πήγε ως τώρα, αλλά ποτέ πώς θα πάει.

Άρα περιμένω, είμαι έτοιμος και συντονισμένος με την καινούργια πραγματικότητα και πιστεύω ότι τα πράγματα θα πάνε καλά, γιατί άλλωστε «τίποτε δεν κρατά για πάντα», όπως έχω μάθει απο τη δουλειά μου όλα αυτά τα χρονια!

* Η κεντρική φωτογραφία του άρθρου είναι του Πάτροκλου Σκαφίδα από το project του θεάτρου Πορεία “Είμαστε όλοι εδώ” (στη φωτό η Σίσσυ Τουμάση)