Αφορμή για τη συνάντησή μας στάθηκε η πρόσφατη ανακήρυξή της από τη ΜΚΟ HOPEgenesis στο ρόλο της πρέσβειρας για την ανατροπή της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα. Η Όλγα Κεφαλογιάννη, όμως, πρώην υπουργός και νυν βουλευτής (μετά από δική της επιλογή, αν και αναδείχτηκε νικήτρια με 44.965 ψήφους στις πρόσφατες εκλογές) δεν αγωνίζεται μόνο για το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα. Η θέση της γυναίκας στην κοινωνία, ιδίως στα χρόνια της κρίσης, η ισότητα, η πρόσβαση σε δομές υγείας, ο θεσμός της οικογένειας και ξανά η δικαιοσύνη είναι θέματα που την απασχολούν έντονα και τους αφιερώνει όλες τις δυνάμεις της, όλο τον αγώνα της. Καθώς όμως οι συζητήσεις συχνά έχουν την τάση να ξεφεύγουν από τα σοβαρά, αναπόφευκτο ήταν κι αυτή εδώ η κουβέντα να στραφεί και σε άλλα, πιο χαλαρά, ίσως και πιο ευχάριστα θέματα.




– Πριν από λίγες μέρες είδαμε ότι ανακηρυχτήκατε πρέσβειρα της HOPEgenesis για την ανατροπή της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα. Είστε ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη ως προς αυτό το θέμα αυτό. Εσείς από την πλευρά σας τι σκοπεύετε να κάνετε;
Πιστεύω ότι το δημογραφικό είναι το κρισιμότερο εθνικό ζήτημα για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη θα έλεγα. Είναι ζήτημα άμεσης προτεραιότητας που πρέπει να τοποθετηθεί στην κορυφή της εθνικής ατζέντας. Ως πολιτικός, παρακολουθώ τις εξελίξεις, τις διεθνείς πρακτικές και συνομιλώ με ειδικούς για όλες τις πτυχές του δημογραφικού που είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Όπως το φαινόμενο της υπογεννητικότητας και η θέση της γυναίκας στην κοινωνία στα χρόνια της κρίσης. Τώρα η HOPEgenesis μου δίνει την χαρά, την ευθύνη και την ευκαιρία, να συμμετάσχω ενεργά στην υλοποίηση μίας πρωτοβουλίας που αποδεδειγμένα θα ωφελήσει τη χώρα μας. Ειδικά τις περιοχές εκείνες που είναι αποκομμένες από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Να καταβάλλω κάθε προσπάθεια για την υποστήριξη της πρωτοβουλίας της HOPEgenesis προς την κατεύθυνση της επίλυσης του δημογραφικού προβλήματος της χώρας. Την επαναφορά της αξίας της οικογένειας στο προσκήνιο, την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για τις επιπτώσεις της υπογεννητικότητας στο δημογραφικό ισοζύγιο της Ελλάδας, την υποστήριξη δικτύων όπως αυτό της Hopegenesis που προϋποθέτουν τη σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα.

– Γιατί, πιστεύετε, ότι οι δείκτες γονιμότητας είναι στα χαμηλότερά τους στη χώρα μας; Πέρα από την κρίση και τις συνέπειές της, υπάρχουν άλλοι παράγοντες που ευθύνονται; Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί όλο αυτό;
Οι δείκτες γονιμότητας επιδεινώθηκαν λόγω της οικονομικής κρίσης. Γιατί η κρίση προκάλεσε αύξηση της ανεργίας, οικονομική ανασφάλεια και πτώση του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων. Σταδιακά οι πολίτες στερήθηκαν την πρόσβαση σε καλές υπηρεσίες υγείας, ειδικότερα δε, τα ζευγάρια που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν. Φυσικά, οι Ελληνίδες είναι το μεγάλο θύμα της κρίσης. Η γυναικεία ανεργία στην Ελλάδα, καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό σε όλη την ευρωζώνη. Αντίστοιχα, οι δείκτες γονιμότητας βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα σε όλη την Ε.Ε. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι γυναίκες συγκαταλέγονται στις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού. Εδώ και χρόνια στερούνται, εκτός από ευκαιρίες απασχόλησης, την υποστήριξη στον τόσο ευαίσθητο τομέα της τεκνοποίησης. Με λίγα λόγια στερούνται το δικαίωμα της μητρότητας. Πιστεύω ότι κάθε πολιτική και διοικητική απόφαση, κάθε νομοθετική παρέμβαση, θα πρέπει στο εφεξής να προσεγγίζονται και να ελέγχονται για τις επιπτώσεις τους στο δημογραφικό πρόβλημα. Η μητρότητα πρέπει να υποστηρίζεται από την Πολιτεία. Με συγκεκριμένες πολιτικές. Ώστε να παρέχουν κάθε δυνατή συνδρομή στις γυναίκες που θέλουν να τεκνοποιήσουν. Αλλά και να μεγαλώσουν σωστά τα παιδιά τους. Με τις ανάλογες δομές και υπηρεσίες. Η σημερινή κυβέρνηση, έχει επεξεργασθεί πολιτικές για τη σταδιακή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων. Η επανεκκίνηση της εθνικής οικονομίας, μέσω επενδύσεων και αναπτυξιακών σχεδίων, συμβάλλει προς την παραγωγή πλούτου. Την ενίσχυση των νοικοκυριών. Για μία δίκαιη ανάπτυξη, για όλους ανεξαιρέτως τους Έλληνες.


– Πόσο μια γυναίκα αξίζει να προσπαθήσει να αποκτήσει ένα παιδί; Βλέπουμε ότι σε περιπτώσεις υπογονιμότητας, η εξωσωματική φαντάζει ως η μόνη λύση.Πολλές φορές γίνεται εμμονή. Γιατί δεν γίνεται πιο σαφές το μήνυμα της υιοθεσίας στις γυναίκες και γιατί δεν απελευθερώνεται η όλη διαδικασία;
Θα πρέπει να τονίσουμε ότι μόνο με την αύξηση των γεννήσεων βελτιώνονται οι δημογραφικοί δείκτες. Το ζήτημα της επιλογής μεταξύ εξωσωματικής και υιοθεσίας είναι τελείως διαφορετικό. Είναι αυστηρά προσωπική επιλογή. Ως νομικός θεωρώ ότι δεν είναι εφικτή η πλήρης απελευθέρωση των διαδικασιών, στο άμεσο μέλλον. Για την προστασία των παιδιών προς υιοθέτηση, υπάρχουν και πρέπει να υπάρχουν κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες. Χωρίς όμως να αποθαρρύνουν τα ζευγάρια που θα ήθελαν να υιοθετήσουν παιδιά.

– Εσείς θα μπαίνατε ποτέ σε μια διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης ή υιοθεσίας;
Ήθελα να κάνω παιδί αλλά οι συνθήκες και οι καταστάσεις δεν το ευνόησαν. Αισθάνομαι όμως τρομερή αδυναμία, αγάπη και τρυφερότητα για τα ανίψια μου. Θέλω να είμαι διαρκώς κοντά τους, να τους προσφέρω κάτι διαφορετικό. Είμαι η θεία τους, η οποία κάνει κάτι διαφορετικό απ’ ό,τι κάνουν οι μαμάδες τους. Μαζί τους είμαι τελείως χαλαρή και αυθόρμητη. Με βλέπουν σαν να μην είμαι μεγάλη.

– Ποια η άποψή σας για την υιοθεσία στα ομόφυλα ζευγάρια;
Θεωρώ μη αποδεκτή κάθε έννοια διαχωρισμού και διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού. Είμαι υπέρ της αναδοχής παιδιών από ζευγάρια που έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης. Σε μία μελλοντική αναθεώρηση του νομικού πλαισίου της υιοθεσίας, χωρίς αιφνιδιασμούς, αλλά με συζήτηση και επεξήγηση των παραμέτρων, με την κοινωνία πιο ώριμη και έτοιμη, θα πρέπει να εξετασθεί και αυτή η περίπτωση.

– Συμμετέχετε σε ημερίδες και εκδηλώσεις που στόχο έχουν να ενδυναμώσουν το γυναικείο ρόλο μέσα στην κοινωνία, να βοηθήσουν να ακουστεί η φωνή της γυναίκας. Τι πιστεύετε ότι μπορεί να βγει μέσα από τέτοιες κινήσεις;
Όλες αυτές οι εκδηλώσεις, εισάγουν σε δημόσια συζήτηση ένα ζήτημα που αφορά την κοινωνία μας. Δεν μπορούμε να μιλάμε για κοινωνική συνοχή και να υπάρχουν στεγανά για τις γυναίκες. Οι γυάλινες οροφές όπως ονομάζονται. Δηλαδή, αόρατα εμπόδια που παρεμποδίζουν την ανέλιξη της γυναίκας σε επιτελικές θέσεις σε επιχειρήσεις και αλλού. Ο στόχος αυτών των εκδηλώσεων είναι η δημοσιοποίηση των πτυχών του ζητήματος της διαφοράς των φύλων. Η ενημέρωση, η τεκμηρίωση και ο προβληματισμός της κοινωνίας. Είναι ένα δημόσιο βήμα που επικοινωνεί την ανάγκη κατάρριψης κάποιων κοινωνικών στερεότυπων.

– Δεδομένου ότι η ανισότητα ακόμη και σήμερα καλά κρατεί, η επί ίσοις όροις συμμετοχή της γυναίκας στα κοινωνικο – οικονομικο – πολιτικά πράγματα της χώρας, ποια ουσιαστική αλλαγή θα έφερνε;
Tα στατιστικά στοιχεία υπογραμμίζουν ότι η ισότητα μεταξύ των φύλων, δεν είναι απλά μία ανθρωπιστική επιδίωξη. Αποδεδειγμένα, η ισότητα φέρνει την ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα τεράστιο άλμα προς την κατεύθυνση της κοινωνικής ευημερίας και συνοχής. Εύλογα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, επενδύει σε πολιτικές συνοχής και δεν είναι τυχαίο ότι ο δείκτης ισότητας φύλων στην Ε.Ε. – με αργούς ομολογουμένως ρυθμούς- βελτιώνεται σταθερά.

– Ποιες δυσκολίες καλείται να αντιμετωπίσει σήμερα μια γυναίκα που θέλει να κάνει καριέρα στην Ελλάδα. Υπάρχει ελπίδα ότι κάτι θα αλλάξει;
Η σημερινή κυβέρνηση εφαρμόζει ένα σύνολο πολιτικών με στόχο την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των εταίρων μας αλλά και του ελληνικού λαού. Χωρίς καθυστερήσεις προχωρά στην ανασυγκρότηση του κράτους με στόχο την οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική ευημερία για όλους τους Έλληνες. Χωρίς διακρίσεις. Χωρίς προκαταλήψεις. Με προδιαγραφές αριστείας, καινοτομίας και εξωστρέφειας. Για μία δίκαιη ανάπτυξη. Μέσα σε αυτή την αλληλουχία πολιτικών, μέτρων και ρυθμίσεων, δημιουργούνται οι συνθήκες για καινοτόμο επιχειρείν, μείωση της ανεργίας, ενίσχυση των ΜΜΕ, και βελτίωση των κοινωνικών παροχών. Όλα αυτά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της θέσης της γυναίκας στην εργασιακή κλίμακα.

– Γιατί δηλώνετε απούσα στην παρούσα κυβέρνηση; Η απουσία σας από το παρόν κυβερνητικό σχήμα ήταν δική σας απόφαση; Κι αν ναι, γιατί;
Είμαι παρούσα στην μάχη για την πολιτική αλλαγή. Επέλεξα να την δώσω από τη Βουλή, από τη θέση του Βουλευτή. Η ευθύνη που ανέλαβε η νέα κυβέρνηση είναι βαριά. Όχι μόνον γιατί οφείλει να σηματοδοτήσει την έξοδο από την κρίση, μετά από μια δεκαετία μνημονίων, αλλά και γιατί πρέπει να στείλει σαφή μηνύματα αλλαγής του κυβερνητικού υποδείγματος και των πολιτικών κατευθύνσεων στην οικονομία, την παιδεία, την κοινωνία, την ασφάλεια. Και αυτή η μεγάλη ευθύνη μπορεί να υπηρετηθεί αποτελεσματικά από πολλά μέρη.

– Ήσασταν υπεύθυνη του τομέα πολιτισμού της Νέας Δημοκρατίας μέχρι τις εκλογές. Δηλώνατε διαρκώς παρούσα στις θεατρικές σκηνές της Αθήνας. Να υποθέσουμε ότι έχετε μια αδυναμία στο θέατρο;
Είναι αλήθεια ότι έχω μεγάλη αδυναμία στο θέατρο. Παρακολουθώ όσες περισσότερες παραστάσεις μου επιτρέπουν οι υποχρεώσεις μου. Εντυπωσιάζομαι από το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης, δημιουργήθηκαν τόσες θεατρικές σκηνές. Νέοι καλλιτέχνες, με όραμα, με φαντασία και πολύ ταλέντο, δημιουργούν εξαιρετικές καλλιτεχνικές παραστάσεις.

– Εν τέλει γιατί ασχοληθήκατε με την πολιτική; Ήταν θέμα οικογενειακών καταβολών, άρα και μονόδρομος; Αν δεν ήσασταν πολιτικός τι θα θέλατε να είστε;
Δεν ήταν μονόδρομος. Όταν ήμουν νέα δεν περνούσε από το μυαλό μου η σκέψη να γίνω πολιτικός. Λόγω του πατέρα μου, ήμουν φυσικά, εξοικειωμένη με την πολιτική. Ενημερωνόμουν για τις πολιτικές εξελίξεις και τα κοινωνικά ζητήματα. Όμως είχα ως προτεραιότητα να τελειώσω τις σπουδές μου και να δικηγορήσω. Κάτι το οποίο και έκανα φυσικά πριν με απορροφήσει η πολιτική. Εργάστηκα ως δικηγόρος και διατηρώ ακόμα σχέση με το επάγγελμα. Αν δεν ήμουν πολιτικός, σίγουρα θα εργαζόμουν αποκλειστικά ως δικηγόρος.

– Ποιο είναι το πολιτικό σας όραμα;
Το όραμά μου έχει ως επίκεντρο την Ελλάδα και την ελληνική κοινωνία. Οραματίζομαι μία Ελλάδα κυρίαρχη, ισχυρή, αυτάρκη, οικονομικά εύρωστη. Μία χώρα μέλος της ΕΕ που θα είναι ταυτόσημη με την καινοτομία και πολλά επιστημονικά επιτεύγματα. Μία χώρα συνδεδεμένη με τις αξίες που την κάνουν ξεχωριστή. Υπερήφανη. Δυνατή. Και φυσικά, στο όραμα αυτό, η Αθήνα έχει ξεχωριστή θέση. Είναι η πρωτεύουσα του πολιτισμού. Μία σύγχρονη μητρόπολη, λαμπρή, ασφαλής, γεμάτη παλμό και ενέργεια. Κέντρο συνάντησης της σύγχρονης διανόησης. Μία πόλη υπόδειγμα. Σε ανθρώπινη κλίμακα.

– Σας φοβίζει το πέρασμα του χρόνου; Προσέχετε τον εαυτό σας; Το σώμα σας; Η διατροφή σας, να φανταστώ, είναι η παραδοσιακή κρητική για τα οφέλη της οποίας τόσα λέγονται;
Είμαι απόλυτα συμφιλιωμένη με τον χρόνο. Προσέχω τον εαυτό μου, θέλω να είμαι υγιής και γεμάτη ενέργεια. Γι’ αυτό το λόγο γυμνάζομαι συστηματικά. Για να μπορώ να απολαμβάνω την παραδοσιακή κρητική κουζίνα αλλά και να δοκιμάζω νέες γαστρονομικές προτάσεις.

– Θα καταφεύγατε σε αισθητικές επεμβατικές μεθόδους;
Αυτή τη στιγμή που με ρωτάτε, δεν νομίζω.

– Αν κλείσετε τα μάτια σας, ποια ανάμνηση από τα παιδικά σας χρόνια σας έρχεται πρώτα στο μυαλό σας;
Τα καλοκαίρια στην Κρήτη. Τα ατελείωτα μπάνια με τις αδελφές μου και τα παιχνίδια στις υπέροχες παραλίες, τη γιαγιά μου με τις τόσο έντονες και γλυκές αναμνήσεις που έχω γι’ αυτήν.

– Ζήσατε ανέμελα παιδικά χρόνια; Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτά.
Οι γονείς μου, μας μεγάλωσαν με πολλή αγάπη, φροντίδα και ταυτόχρονα με αρχές και όρια. Μεγαλώσαμε σε ένα σπίτι γεμάτο ενέργεια και ζωή. Σπουδαίοι γονείς, είμαι περήφανη και για τους δύο. Η μητέρα μας ήξερε να κρατάει τις ισορροπίες, να δίνει τη συναισθηματική κάλυψη. Ο πατέρας ήταν ο θεματοφύλακας των αυστηρών αρχών. Όλα όμως έβρισκαν το μέτρο και την ισορροπία. Στην Αθήνα όπου μεγάλωσα κυριαρχούν οι εικόνες του σχολείου, οι αδελφές μου, όλη η οικογένεια, ο Λυκαβηττός και η Δεξαμενή. Στην Κρήτη για διακοπές, η θάλασσα, οι επισκέψεις στο σπίτι της γιαγιάς που αγαπούσα πολύ.

– Ως έφηβη μπορέσατε να ζήσετε τα χρόνια αυτά όπως οι υπόλοιποι νέοι της ηλικίας σας; (Μεθύσατε ποτέ, παρεκτραπήκατε;) Ή υπήρχε πάντα το βάρος του οικογενειακού ονόματος;
Διασκέδαζα όπως οι υπόλοιποι συνομήλικοί μου. Χωρίς κάποιες ακρότητες. Όχι τόσο λόγω ονόματος, αλλά κυρίως λόγω ιδιοσυγκρασίας. Δεν στερήθηκα όμως τίποτα. Όλα κυλούσαν φυσιολογικά.

– Τι σας χαλαρώνει;
Ο χρόνος που μοιράζομαι με την οικογένειά μου. Με τις αδελφές μου και τα ανήψια μου. Είναι πολύτιμος και δεν θα τον άλλαζα με τίποτα. Επίσης όπως σας είπα και πριν γυμνάζομαι πολύ το τελευταίο διάστημα και αυτό με βοηθά πολύ και να χαλαρώνω και να “αδειάζει” το κεφάλι μου.

– Έχετε κολλητές φίλες;
Έχω καλές φίλες, η μια είναι στη Θεσσαλονίκη δυστυχώς και αναζητώ πάντα ευκαιρίες να την δω. Φίλες μου όμως είναι οι αδελφές μου. Είμαστε πολύ δεμένες. Επικοινωνούμε καθημερινά. Βρισκόμαστε με κάθε ευκαιρία. Μοιραζόμαστε τα πάντα. Χαρές, λύπες. Είμαστε το στήριγμα η μια για την άλλη.

– Ποιος ο μεγαλύτερος φόβος σας και τι αυτό που σας δίνει κίνητρο ως γυναίκα και ως πολιτικό;
Με φοβίζει η ταχύτητα με την οποία καταστρέφεται ο πλανήτης. Με τρομάζουν οι βίαιες κοινωνικές αντιπαραθέσεις και η πόλωση. Ανησυχώ για το μέλλον. Για τις νεότερες γενιές. Αυτές οι ανησυχίες, μου δίνουν κίνητρο για να ασχοληθώ με τα μεγάλα ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, οι κοινωνικές διακρίσεις με κυρίαρχο ζήτημα τις διαφορές των φύλων και με οποιαδήποτε απειλή τείνει να στερήσει από τον άνθρωπο κεκτημένα που του εξασφαλίζουν αξιοπρέπεια και καλές συνθήκες διαβίωσης.

Photo credits: Ευθύμης Παπαπάσχος

από Σοφία Κωστάρα