Πώς μπορείτε να απελευθερωθείτε από τη μάστιγα του καπνίσματος

Γράφει η Ιφιγένεια Τσαντίλη M.Sc./Δημοσιογράφος-Επικοινωνιολόγος

www.ifigenia-tsantili.gr

Η καρδιά χτυπά περισσότερο από 100.000 φορές την ημέρα. Είναι μια αντλία που στέλνει το αίμα σε όλα τα όργανα και με τη συμβολή της συγχρονίζονται πολλά συστήματα του οργανισμού, για να λειτουργούν αρμονικά μεταξύ τους.

Η 29η Σεπτεμβρίου καθιερώθηκε από το 1999 από τη Διεθνή Ομοσπονδία Καρδιάς, με την υποστήριξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, να γιορτάζεται ως Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, ώστε να ευαισθητοποιείται η κοινή γνώμη πάνω σε θέματα που προασπίζουν την καλή λειτουργία της. O τρόπος ζωής μας επηρεάζει την καρδιαγγειακή υγεία, το ίδιο και οι επιλογές μας.

Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς

Σήμερα η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει η κύρια αιτία θνησιμότητας στον κόσμο, καθώς ένας στους τρεις θανάτους παγκοσμίως οφείλεται σε καρδιακή νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τραγικό στατιστικό στοιχείο σε αριθμούς, είναι ότι σημειώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο μια καρδιακή προσβολή κάθε 3’’ και ένα εγκεφαλικό επεισόδιο κάθε 4’’.

Εμείς τι κάνουμε για να το αποτρέψουμε αυτό;

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα στοιχεία, ώστε να πάρουμε αποφάσεις για την καλή υγεία μας. Από εμάς εξαρτάται να πάρουμε συνειδητές αποφάσεις. Να αρχίσουμε να ασκούμαστε καθημερινά και να έχουμε υγιεινές συνήθειες, ώστε να διευκολύνουμε τις λειτουργίες της καρδιάς μας, που χτυπά με 60-80 σφυγμούς το λεπτό κατά μέσο όρο, όταν λειτουργεί σωστά ο οργανισμός. Αυτό επηρεάζει θετικά τα ζωτικά όργανα και επιβραδύνει τις αλλαγές που σχετίζονται με τη γήρανση.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, ας αναλογιστούμε πόσο σημαντική και κρίσιμη απόφαση είναι η διακοπή του καπνίσματος, για να διατηρηθεί η καλή υγεία της.

Κάπνισμα και εγκέφαλος

Το κάπνισμα δεν είναι υπεύθυνο μόνο για καρδιαγγειακά επεισόδια αλλά επειδή η καρδιά συνδέεται άρρηκτα με τη λειτουργία του εγκεφάλου, η διακοπή του καπνίσματος, συμβάλλει επίσης στην καλή γνωσιακή υγεία.

«Αν η καρδιά δεν σπρώχνει αρκετά έντονα το αίμα ή τα αιμοφόρα αγγεία που οδηγούν στον εγκέφαλο δεν λειτουργούν σωστά, ο εγκέφαλος δεν θα πάρει αρκετό οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά τα οποία χρειάζεται για να λειτουργήσει”, δήλωσε ο Δρ. David B. Wheeler, από το Wyoming Medical Center.

Αυτόματα επηρεάζεται η μνήμη, η συγκέντρωσή μας και μειώνονται τα επίπεδα ενέργειας στον οργανισμό, αλλά και οι σωματικές λειτουργίες που τις ρυθμίζει το στρατηγείο του εγκεφάλου.

«Η διακοπή του καπνίσματος κάνει τόσο καλό στη μείωση του κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο και της άνοιας όσο σχεδόν όλες οι άλλες παρεμβάσεις μαζί», είπε.

Στατιστικά στοιχεία

Το κάπνισμα τριπλασιάζει τον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο και αυξάνει από 2 έως 4 φορές τον κίνδυνο για αιφνίδιο θάνατο στο έμφραγμα, ανέφερε η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος στις 31 Μαΐου.

Οι καπνιστές σύμφωνα με τα στοιχεία παθαίνουν 4-5 φορές συχνότερα οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου σε σχέση με τους μη καπνιστές.

Το λυπηρό είναι ότι 3 στα 10 παιδιά έχουν δοκιμάσει τσιγάρο μέχρι τα 13 τους, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία του Γαλλικού Κέντρου Έρευνας και Πληροφοριών τα ελληνόπουλα καπνίζουν 2-3 φορές περισσότερο από τους συνομηλίκους τους των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Κάθε μέρα 6.000 νέοι καπνιστές καπνίζουν το πρώτο τους τσιγάρο, πάνω από 1 εκατομμύριο νέοι καπνιστές κάθε χρόνο. Σήμερα στη χώρα μας και οι ενήλικοι καπνιστές είναι περισσότεροι κατ’ αναλογία από κάθε άλλο κράτος της Ευρώπης. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat δύο στους τρεις Ελληνες καπνίζουν κάθε μέρα και μία στις τρεις Ελληνίδες, ενώ συνολικά το 37,6% του πληθυσμού της χώρας είναι καπνιστές!

Η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο αριθμό καταναλισκόμενων τσιγάρων κατ’ άτομο στη Δυτική Ευρώπη. Μετά το 2000, ο μέσος ετήσιος κατά κεφαλή αριθμός τσιγάρων στην Ελλάδα είναι διπλάσιος από ότι στη Γερμανία, Γαλλία και Μ. Βρετανία και πενταπλάσιος από ότι στη Νορβηγία.

Τι προκαλεί το κάπνισμα στην υγεία

Δεν έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία του ανθρώπου άλλη συνήθεια που να έχει τόσο βλαβερές συνέπειες για την υγεία όσο το κάπνισμα. Ακόμα και τα ναρκωτικά ή το ποτό που είναι τόσο διαδεδομένα, δεν έχουν τόσο μεγάλη έκταση σε όλες τις ηλικίες, όπως έχει το κάπνισμα, που εκτείνεται από την παιδική ηλικία μέχρι και τα βαθιά γεράματα, προκαλώντας αναρίθμητες ασθένειες στον οργανισμό:

  • Είναι αιτία για σοβαρότατη απώλεια μνήμης
  • Επηρεάζει την γονιμότητα των ανδρών
  • Είναι συχνή αιτία τύφλωσης, προκαλεί κερατίτιδα και καταρράκτη
  • Προκαλεί τερατογενέσεις
  • Ευθύνεται για τον καρκίνο στις περισσότερες του μορφές
  • Θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου για το έμφραγμα του μυοκαρδίου
  • Στο αναπνευστικό σύστημα προξενεί χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, βρογχίτιδα και εμφύσημα
  • Στο καρδιαγγειακό σύστημα προξενεί αρτηριοσκλήρυνση, υπέρταση και στηθάγχη
  • Μειώνει την αίσθηση της όσφρησης, της γεύσης και τη σωματική ευεξία

Οι κίνδυνοι είναι εξίσου μεγάλοι και σημαντικοί τόσο για τους καπνιστές όσο και για τους παθητικούς καπνιστές, που αναγκάζονται να εισπνέουν τον καπνό των διπλανών τους που περιέχει πάνω από 4.000 διαφορετικά συστατικά, τα περισσότερα καρκινογόνα, τα οποία είναι άλλα σε αεριώδη κατάσταση και άλλα σε μικροσωματιδιακή μορφή.

Εκτίμηση κινδύνου και άγνοια

Η εκτίμηση κινδύνου είναι η υποκειμενική αντίληψη της απειλής που σχετίζεται με την υγεία. Ουσιαστικά, πρόκειται για την προσωπική εκτίμηση κάθε ατόμου ως προς το τι συνιστά απειλή για τον ίδιο, και ποιο είναι το μέγεθος της απειλής αυτής.

Μελετάμε αρχικά το κάπνισμα ως φαινόμενο ψυχοκοινωνικό, με την έννοια ότι ως καθημερινή πρακτική εκατομμυρίων ανθρώπων έχει ένα υποκειμενικό νόημα, τη σχέση του καπνιστή με το τσιγάρο, αλλά και ένα δι-υποκειμενικό, κοινωνικό, νόημα τη σχέση του καπνιστή με τον άλλο. Γύρω από την πρακτική του καπνίσματος έχει δημιουργηθεί μια «γνώση» που ένα τμήμα της είναι συνειδητό στον καπνιστή και βάσει αυτής της γνώσης παίρνει αποφάσεις σχετικά με το κάπνισμα. (Γκότοβος, 1998) Συνεπώς όσο πιο ελλιπείς είναι οι γνώσεις πάνω στο θέμα αυτό, τόσο πιο μεγάλο είναι το πρόβλημα σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο.

Οι καπνιστές είναι υπεραισιόδοξοι ότι δεν θα αγγίξει αυτούς η ασθένεια, είναι κάτι που συμβαίνει μόνο στους άλλους και ότι αυτοί θα είναι οι τυχεροί. Διαχωρίζουν έτσι τον εαυτό τους. Κάποιοι πιστεύουν ότι οι ίδιοι δεν θα το πάθουν ποτέ, γιατί είναι άτρωτοι, όπως αναφέρει ο McKenna. Κάτι τέτοιο όμως δε φαίνεται να ισχύει, καθώς οι γνώσεις που έχουν σχετικά με τις επιπτώσεις του καπνίσματος είναι ελλιπείς και πολλές φορές τελείως λανθασμένες.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α, το 94% των καπνιστών θεωρεί ότι είναι επαρκώς ενημερωμένο για τις συνέπειες του καπνίσματος, τη στιγμή που το 53% εξ’ αυτών πιστεύει ότι η νικοτίνη είναι η καρκινογόνος ουσία του καπνού, αγνοώντας όμως ότι αυτή ευθύνεται για τον εθισμό στον καπνό και ότι τα παράγωγα από την καύση του καπνού ευθύνονται για την εμφάνιση καρκίνου.

Στην έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Roswell Park Cancer και της οποίας τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο National Conference on Tobacco or Health, που πραγματοποιήθηκε στην Λουιζιάνα των Η.Π.Α., συμμετείχαν 1000 καπνιστές ηλικίας 18 έως 89 ετών.

Γενική διαπίστωση είναι ότι οι περισσότεροι καπνιστές έχουν επίγνωση του κινδύνου που αντιμετωπίζει η υγεία τους. Γνωρίζουν ότι τους κάνει κακό αλλά δεν υπάρχουν επαρκή προγράμματα που μπορούν να πείσουν τον εκάστοτε πληθυσμό-στόχο για τις αρνητικές συνέπειες του καπνίσματος.

Πώς εξηγείται ότι ενώ γνωρίζουμε τις επιπτώσεις στην υγεία μας, είμαστε εξαρτημένοι;

Η κοινωνική ψυχολογία μελετά όλο το πλέγμα των κινήτρων που οδηγούν τους νέους στο ρόλο του καπνιστή, των διαδικασιών που έπονται της απόφασης του καπνιστή να νικήσει την εξάρτηση από τη νικοτίνη και τις συμπεριφορές του.

Είναι φανερό ότι πρέπει να τεκμηριώσουμε τους ισχυρισμούς για τη δράση της νικοτίνης, παρουσιάζοντας τη σχέση ανάμεσα στη κατανάλωση τσιγάρων και στις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, αφού παρουσιάζεται το κάπνισμα και ως ιατρικό-βιολογικό πρόβλημα. Οι ισχυρισμοί που διατυπώνονται στο πλαίσιο της αντικαπνιστικής διαφώτισης, δεν είναι παρά εκλαϊκευμένες εκδοχές της επιστημονικής γνώσης που διαθέτουμε μέχρι σήμερα σχετικά με τις επιπτώσεις της κατανάλωσης τσιγάρων στον οργανισμό του καπνιστή.

Η νικοτίνη αντιπροσωπεύει ένα ισχυρό ναρκωτικό:

  • βελτιώνει τη διάθεση
  • ελαττώνει το άγχος
  • και στα άτομα που είναι εθισμένα σε αυτήν αυξάνει την εγρήγορση

Σε μικρή ποσότητα διεγείρει, ενώ σε μεγάλη ναρκώνει και προκαλεί το θάνατο. Επίσης είναι γνωστό ότι η ποσότητα νικοτίνης που διοχετεύεται στον οργανισμό ενός υπερκαταναλωτή τσιγάρων (>30) φτάνει τα 40-60 miligram την ημέρα και ότι η ίδια δόση αν ληφθεί μια φορά είναι θανατηφόρα. Αρκετές έρευνες διαπίστωσαν πως η νικοτίνη είναι το ίδιο εθιστική με την ηρωίνη την κοκαΐνη και το αλκοόλ. Μεταξύ των νεαρών καπνιστών η μετάβαση από τον πειραματισμό στην εξάρτηση συμβαίνει το ίδιο συχνά όπως και μεταξύ των χρηστών ναρκωτικών ουσιών, δηλαδή ηρωίνης και κοκαΐνης.

Με την πάροδο του χρόνου προκαλεί μεταβολές στον εγκέφαλο των καπνιστών, κάνοντας την ανάγκη για επαναλαμβανόμενες δόσεις νικοτίνης αδήριτη. Με λίγα λόγια οι καπνιστές αναπτύσσουν εξάρτηση από τη νικοτίνη τόσο ψυχική όσο και σωματική. Γι’ αυτό όταν προσπαθούν να διακόψουν το κάπνισμα εμφανίζουν ανεπιθύμητα συμπτώματα, όπως ευερεθιστότητα, ακαταμάχητη ανάγκη να καπνίσουν έστω και “μισό τσιγάρο” και αδυναμία συγκέντρωσης.
Ένα επιπρόσθετο πρόβλημα είναι η έντονη ψυχική εξάρτηση, αφού οι περισσότεροι καπνιστές έχουν συνδυάσει πολλές από τις ημερήσιες δραστηριότητές τους με το τσιγάρο και έτσι καπνίζουν πολλές φορές τελείως μηχανικά χωρίς καν να το συνειδητοποιούν.

Προσπαθώντας να αναβάλουν για όσο το δυνατόν αργότερα την απόφασή τους να διακόψουν το κάπνισμα, οι καπνιστές προσπαθούν να πείσουν τον εαυτό τους ότι γνωρίζουν τους κινδύνους που διατρέχει η υγεία τους και ότι θα καταφέρουν να κόψουν το τσιγάρο, πριν υποστούν κάποια σοβαρή βλάβη.

Πολλοί καπνιστές που ταυτόχρονα είναι και γονείς, έχουν υπ’ όψιν τους πολλά από αυτά τα στοιχεία που παρουσιάσαμε, με αποτέλεσμα να γνωρίζουν σαφώς το πρόβλημα και παρ’ όλα αυτά να εθελοτυφλούν. Αρνούνται, όπως είναι φυσικό στην ανθρώπινη ψυχολογία, την αρρώστια και το θάνατο.

Υπάρχει η «γνωστική ασυμφωνία», αφού ο καπνιστής γνωρίζει τις ασθένειες που προκαλεί το τσιγάρο στον οργανισμό του και αρνείται ότι ο ίδιος θα νοσήσει εξ αιτίας της βλαπτικής του συνήθειας, με το σκεπτικό ότι μπορεί να ελέγξει τον εθισμό του στη νικοτίνη. Εκλογικεύει αυτό το διχασμό προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά του σε μια από τις συγκρουόμενες πεποιθήσεις.

Πώς μπορώ να απελευθερωθώ από το τσιγάρο;

Σε ερώτηση προς τον καρδιολόγο Δρ. Ηλία Τσούγκο, στο διαδικτυακό σεμινάριο του ΕΛ.Ι.ΚΑΡΔ.ΜΕΤ. για το τι συμβουλεύει τους ασθενείς του, πάνω στο θέμα, μας απάντησε: «Δεν παύει να είναι μάστιγα το τσιγάρο. Έχουμε κάνει προσπάθειες ως κοινωνία. Χαίρομαι που αρκετοί νέοι μεταξύ 25-30 ετών είναι αντικαπνιστές. Μπορεί ο άνθρωπος να επιβληθεί στον εαυτό του και να το κόψει. Τα συμπτώματα στέρησης από την νικοτίνη υποχωρούν τα περισσότερα σε δυο εβδομάδες, τα οφέλη για την υγεία είναι τεράστια ακόμα και για τους χρόνιους καπνιστές, επειδή ο οργανισμός επανέρχεται σταδιακά, εκτός από τα όργανα που ήδη έχουν υποστεί βλάβη από το κάπνισμα».%cf%80%cf%8e%cf%82-%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%81%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b5-%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%b8%ce%b5%cf%81%cf%89%ce%b8%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b5-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%840

Όμως η συνολική υγεία βελτιώνεται με την διακοπή του τσιγάρου, όπως ανέφερε ο γιατρός, που ειδικεύεται στην καρδιακή ανεπάρκεια.

Δημιούργησε τα διαδικτυακά σεμινάρια «45’ με τον Γιατρό», για να ενισχύσει την πρόληψη.

Στο σεμινάριο του Σεπτεμβρίου με θέμα @Διακοπή καπνίσματος», εξήγησε ότι δεν παύει να είναι μια μάχη, άνιση πολλές φορές.

«Οποιος έχει εξάρτηση από τη νικοτίνη δεν μπορεί να το αποχωριστεί εύκολα. Όμως να γνωρίζει, ότι όλες αυτές οι κατεχολαμίνες οι οποίες εκκρίνονται μέσω της εισροής της νικοτίνης στον οργανισμό, που τον χαλαρώνουν και του δημιουργούν ευχαρίστηση, κρατούν δυο εβδομάδες. Όταν αποφασίσει να το κόψει, το δύσκολο είναι να περάσει η πρώτη εβδομάδα και να περάσει ο μήνας. Μετά είναι εύκολο».

«Δεν υπάρχει μέση λύση, το τσιγάρο πρέπει να κοπεί. Καλό είναι να κάνει προσπάθειες καθημερινά ο καπνιστής να το διακόψει και να το αποφασίσει άμεσα να μην αναβάλει. Στη συνέχεια να αναζητήσει πληροφορίες. Να εξετάσει αν υπάρχουν κέντρα διακοπής, αν υπάρχουν κάποια φάρμακα κ.ά.

Ο Δρ. Τσούγκος μίλησε και για τα βήματα που μπορεί να κάνει ένας καπνιστής, όταν αποφασίζει να διακόψει το τσιγάρο. Μπορεί να μοιάζουν απλά αλλά έχουν αποτέλεσμα. «Είναι κάποιες τεχνικές για να κόψει κάποιος το τσιγάρο».

%cf%80%cf%8e%cf%82-%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%81%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b5-%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%b8%ce%b5%cf%81%cf%89%ce%b8%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b5-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%842

“Δεν υπάρχει ασφαλές τσιγάρο. Ο μόνος τρόπος για μην κινδυνεύει κάποιος είναι ή να διακόψει το κάπνισμα ή να μην το αρχίσει” δήλωσε ο Δρ. Ντέιβιντ Μπερνς, που συνέταξε τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσίευσε το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ.

Είναι μια απόφαση ζωής που την χρωστάμε στην ύπαρξή μας.

Πηγή: Μεταπτυχιακή εργασία για το Κάπνισμα, μάθημα «Αγωγή Υγείας», Ι.Τσαντίλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Sansimera.gr

health.ec.europa.eu

Διαβάστε επίσης

Novo Nordisk Hellas: Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί την κύρια αιτία αναπηρίας και θανάτου για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διακοπή καπνίσματος: Ποια τα οφέλη στην υγεία μας – Τι συμβαίνει στον οργανισμό σας μετά από 2 ώρες!

«45’ με τον Γιατρό»: Δωρεάν webinar με τον Δρ. Ηλία Τσούγκο για τη διακοπή του καπνίσματος

Σχετικά Άρθρα
%ce%ba%ce%b9%ce%bd%ce%b4%cf%85%ce%bd%ce%b5%cf%8d%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%ac%ce%bd%ce%b8%cf%81%cf%89%cf%80%ce%bf%cf%82-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%b1%ce%bd%cf%8e%ce%bb%ce%b7-%cf%840
Κινδυνεύει ο άνθρωπος από την πανώλη των αιγοπροβάτων;
%cf%85%cf%80-%cf%85%ce%b3%ce%b5%ce%af%ce%b1%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b9%cf%82-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b5%ce%af%cf%88%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%83%ce%b5-%ce%b9%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%8c0
Υπ. Υγείας για τις ελλείψεις σε Ιατρικό Προσωπικό στα Κέντρα Υγείας Πελοποννήσου
Φλεβίτιδα: Υπάρχει Θεραπεία;
Φλεβίτιδα: Υπάρχει Θεραπεία;
%ce%ba%ce%b1%cf%8d%cf%83%cf%89%ce%bd%ce%b1%cf%82-%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%86%ce%ad%cf%81%ce%bf%cf%85%ce%bd-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%83%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%bf%ce%b9-%ce%b3%cf%850
Καύσωνας: Υποφέρουν περισσότερο οι γυναίκες;
Υπερδιέγερση ωοθηκών: ένας κίνδυνος που πλέον εκλείπει
Υπερδιέγερση ωοθηκών: ένας κίνδυνος που πλέον εκλείπει
%cf%84%ce%b9-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%80%cf%8c%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b10
Τι είναι η θερμική καταπόνηση των εργαζομένων

Ακολουθήστε μας στο Google News
και ενημερωθείτε πρώτοι για τα νέα άρθρα του