Αρχική > Infohealth > H Eλληνική Αντικαρκινική Εταιρεία εφιστά την προσοχή στην σύσταση της αντίστοιχης Αμερικανικής για λιγότερες μαστογραφίες

H Eλληνική Αντικαρκινική Εταιρεία εφιστά την προσοχή στην σύσταση της αντίστοιχης Αμερικανικής για λιγότερες μαστογραφίες

schultz-mammography-guidelines-630x413Πρόσφατα η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία ( American Cancer Society-ACS) ανακοίνωσε τις νέες οδηγίες της σχετικά με τον προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού. Αυτές διαφοροποιούνται από τις παλαιότερες, γεγονός που προκάλεσε αίσθηση στον διεθνή τύπο και αναμένεται να προκαλέσει ενδοϊατρικές «αντιπαραθέσεις» καθώς και παρεμβάσεις οργανώσεων πολιτών που ασχολούνται με τον καρκίνο του μαστού. Οι προηγούμενες επί του θέματος οδηγίες της ACS είχαν δημοσιευθεί το 2003 και πρότειναν τον ετήσιο μαστογραφικό έλεγχο όλων των γυναικών από την ηλικία των 40 ετών έως την ηλικία που η γυναίκα βρίσκεται σε καλή κατάσταση υγείας. Επίσης συνιστούσαν να γίνεται η κλινική εξέταση του μαστού από γιατρό από την ηλικία των 20 ετών έως την ηλικία των 40 ετών κάθε τρία χρόνια και στη συνέχεια κάθε χρόνο. Τέλος, πρότειναν να μην γίνεται αυτοεξέταση των μαστών.

Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία με αφορμή τις πρόσφατες θέσεις της ομόλογης Αμερικανικής εταιρείας βάσει των οποίων οι γυναίκες θα πρέπει να αρχίζουν την πρώτη μαστογραφία τους στην ηλικία των 45 ετών και όχι των 40, όπως ήταν έως τώρα η σύσταση έχει να παρατηρήσει τα εξής:

1. Οι οδηγίες της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας έχουν μεγάλη εγκυρότητα και ασκούν ιδιαίτερη επίδραση στον ιατρικό κόσμο. Αφορούν, όπως δηλώνει και ο τίτλος της δημοσίευσης τους στο περιοδικό JAMA, τις γυναίκες των Η.Π.Α. Όμως, επειδή οι συστάσεις της τεκμηριώνονται με εξαιρετική επιμέλεια και στηρίζονται σε βάσεις δεδομένων που είναι εξαιρετικά αξιόπιστες, συχνά γίνονται αποδεκτές και από άλλες αρμόδιες επιστημονικές ενώσεις και οργανισμούς υγείας σε πολλά μέρη του κόσμου.

2. Η συγκεκριμένη Εταιρεία είναι υπέρμαχος της πρόληψης, τόσο της πρωτογενούς, όσο και της δευτερογενούς (έγκαιρης διάγνωσης), καθώς τη θεωρεί βασικό μέσο για την καταπολέμηση του καρκίνου. Τα τελευταία χρόνια συνέχισε να συστήνει τον ετήσιο έλεγχο με μαστογραφία, ερχόμενη σε αντίθεση με τις πιο συντηρητικές προσεγγίσεις της Ομάδας εργασίας για τις προληπτικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών ( United States Preventive Services Task Force – USPSTF), οι θέσεις της οποίας έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα στη χάραξη της υγειονομικής πολιτικής στις Η.Π.Α.Αυτή η ομάδα εργασίας δημοσίευσε το 2009 συστάσεις (τις οποίες δεν φαίνεται να αλλάζει ούτε στην νέα έκδοση που ετοιμάζει) σύμφωνα με τις οποίες προτείνει οι γυναίκες μεταξύ 50-74 ετών να ελέγχονται με μαστογραφία κάθε δύο χρόνια, ενώ για τις γυναίκες μεταξύ 40-50 ετών πρότεινε η έναρξη και ο ανά διετία έλεγχος να είναι ατομική επιλογή και να λαμβάνει υπόψη του τα συνολικά δεδομένα για κάθε γυναίκα, κάτι στο οποίο περιλαμβάνονται και οι αντιλήψεις – εκτιμήσεις της για τα ιδιαίτερα οφέλη και τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις του ελέγχου.

3. Σε συντηρητικότερη πολιτική σ’ ό,τι αφορά τον προληπτικό έλεγχο με μαστογραφία, κατέληξε στο τέλος του 2014 και το Ινστιτούτο για την Έρευνα στον Καρκίνο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, ενώ και άλλοι οργανισμοί υγείας έχουν δημοσιεύσει παρόμοιες συστάσεις (π.χ. από τον Καναδά,το Ην. Βασίλειο).

4. Στοιχεία κριτικής για την ωφελιμότητα του μαστογραφικού ελέγχου, για το πότε πρέπει να ξεκινά και πόσο συχνά να γίνεται, άρχισαν να βλέπουν το φως της δημοσιότητας τα τελευταία 15 χρόνια. Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό που προκάλεσαν τα αποτελέσματα των μεγάλων ερευνών σχετικά με την αξία του πληθυσμιακού ελέγχου, ιδιαίτερα από τη Σουηδία, στην εποχή μας είδαν το φως της δημοσιότητας κριτικές για την ορθότητα της μεθοδολογίας αυτών των ερευνών, με κύριο έναυσμα την έρευνα του P.C. Gøtzsche της οργάνωσης Cochrane, αλλά και άλλες που ακολούθησαν και έδειξαν πως η επίδραση του τακτικού μαστογραφικού ελέγχου στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού είναι μικρότερη απ’ ό,τι αρχικά είχε εκτιμηθεί. Από την άλλη δεν είναι λιγότερες και οι έρευνες που κατέληγαν σε συμπεράσματα ιδιαίτερα ευνοϊκά για την ωφελιμότητα του μαστογραφικού ελέγχου.

5. Σε πρόσφατη δήλωση – σχολιασμό των νέων οδηγιών της ACS, το Αμερικανικό Κολέγιο Ακτινολόγων (ACR), συνεχίζει να θεωρεί ως πιο σωστό να συστήνει στις γυναίκες ο μαστογραφικός έλεγχος να αρχίζει από την ηλικία των 40 ετών, ενώ παραμένει σταθερό στη θέση του για ετήσια επανάληψη του. Ναι μεν αναγνωρίζει και αυτό την ύπαρξη υπερδιάγνωσης και ασαφών ευρημάτων, αλλά εκτιμά το πραγματικό ποσοστό τους ως μικρό, γεγονός που καθιστά το όφελος που προκύπτει από τη μείωση της θνησιμότητας με τον μαστογραφικό έλεγχο σημαντικό και ως εκ τούτου ο τακτικός έλεγχος είναι πρέπον να αρχίζει από την ηλικία των 40 ετών και να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.

6. Για να κατανοηθούν οι διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ επιστημονικών εταιρειών και ερευνητών θα πρέπει να γνωρίζουμε πως:

α) Στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, η ανεύρεση του σε μικρό μέγεθος (σε αρχική φάση – στάδιο) προσφέρει τις καλύτερες πιθανότητες θεραπείας. Όμως, ένα μικρό ποσοστό γυναικών δεν θα ωφεληθεί, γιατί έτσι κι αλλιώς οι όγκοι τους χαρακτηρίζονται από επιθετική συμπεριφορά και έχουν δώσει μεταστάσεις όταν ακόμη είναι μικρού μεγέθους.

β) Η μαστογραφία έχει τη δυνατότητα να ανακαλύπτει μικρού μεγέθους καρκίνους, προτού αυτοί γίνουν αργότερα αντιληπτοί από την ίδια την ασθενή ή τον γιατρό της.

γ) Μία κατηγορία αρχικών καρκίνων, που χαρακτηρίζεται ως μη διηθητικοί (in situ) είναι δυνατό (σ’ ένα αξιοσημείωτο ποσοστό) να μην εξελιχθούν σε διηθητική μορφή (η οποία θέτει σε κίνδυνο τη ζωή της γυναίκας, γιατί είναι αυτή που δίνει μεταστάσεις). Επομένως, η ανακάλυψη και θεραπεία τέτοιων “ανώδυνων” μορφών καρκίνου δεν θα προσέφερε κάτι ουσιαστικό στην υγεία της γυναίκας. Το πρόβλημα είναι πως η ανακάλυψη αυτών των καρκίνων γίνεται ολοένα και πιο συχνότερα από τον μαστογραφικό έλεγχο. Τα επόμενα χρόνια αναμένεται ότι ο αριθμός αυτών των μη διηθητικών καρκίνων που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στις Η.Π.Α. να φτάσει το ένα εκατομμύριο. Από τη στιγμή, όμως, που δεν είναι εφικτό με τα υπάρχοντα μέσα να διευκρινιστεί ποιοι απ’ αυτούς θα είναι ακίνδυνοι και ποιοί επικίνδυνοι, όλες οι γυναίκες με τέτοιους είδους καρκίνο υποβάλλονται σε θεραπεία (Χειρουργική και ακτινοθεραπεία, ενώ συχνά χορηγείται ορμονοθεραπεία). Η διάγνωση καρκίνων που δεν πρόκειται να δώσουν συμπτώματα ή να επηρεάσουν τη ζωή της γυναίκας καλείται υπερδιάγνωση. Η θεραπεία τέτοιων καρκίνων ονομάζεται υπερθεραπεία. Και οι δύο περιπτώσεις δεν είναι καλές ιατρικές πρακτικές. Όταν μάλιστα ο αριθμός τέτοιων περιπτώσεων είναι τόσο μεγάλος, όπως υπολογίζεται στις Η.Π.Α. είναι φανερό πως δημιουργείται πρόβλημα που χρήζει αντιμετώπισης.

δ) Υπάρχουν δύο περιπτώσεις που γίνεται μαστογραφία (δύο ειδών μαστογραφίες). Αυτές που γίνονται για να διερευνηθεί κάποιο σύμπτωμα ή κάποιο εύρημα που παρουσιάζει η γυναίκα (π.χ. ένας όγκος). Αυτού του είδους η μαστογραφία χαρακτηρίζεται ως διαγνωστική. Οι οδηγίες της ACS, αλλά και όλων των άλλων οργανώσεων, δεν αφορούν αυτού του είδους την μαστογραφία. Η δεύτερη κατηγορία είναι αυτή που γίνεται σε μία γυναίκα που δεν έχει συμπτώματα ή ευρήματα, είναι δηλ. υγιής. Αυτού του είδους η μαστογραφία χαρακτηρίζεται προληπτική. Με αυτήν επιδιώκουμε να ανακαλύψουμε καρκίνους του μαστού σε όσον το δυνατόν πιο πρώιμη φάση. Οι συζητήσεις και συστάσεις αφορούν αυτή την κατηγορία μαστογραφίας Άλλα και αυτή πάλι η κατηγορία διακρίνεται σε δύο είδη. Το πρώτο είναι η προληπτική μαστογραφία που κάνει μία γυναίκα η οποία με πρωτοβουλία της ή μετά από σύσταση, επισκέπτεται τον γιατρό και κάνει ατομικό προληπτικό έλεγχο. Το δεύτερο είδος είναι αυτό που γίνεται σε γυναίκες μίας περιοχής, με οργανωμένο τρόπο (δηλ. με προσκλήσεις, παρακολούθηση, επίτευξη μεγάλου ποσοστού συμμετοχής, σε τακτά χρονικά διαστήματα κ.λ.π.). Αυτό το είδος χαρακτηρίζεται με τον όρο πληθυσμιακός έλεγχος ή διαλογή ή screening (στα αγγλικά). Αυτού του είδους ο έλεγχος αποτελεί το ιδιαίτερο πεδίο αντιδικίας, γιατί αυτός είναι που έχει άμεση επίδραση στη μείωση της θνησιμότητας, αλλά και πολλαπλασιάζει την εμφάνιση των αρνητικών επιπτώσεων, αφού αφορά μεγάλο αριθμό γυναικών.

Mammograms

Για να κατανοήσουμε τη διαφοροποίηση των συστάσεων και τα διαφορετικά αποτελέσματα των σχετικών μελετών χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε σε ποια ερωτήματα αναζητούνται απαντήσεις που κρίνουν το πότε και πόσο συχνά θα πρέπει να γίνεται ο προληπτικός έλεγχος με μαστογραφία:

Το πρώτο ερώτημα είναι το κατά πόσο ο έλεγχος μειώνει τη θνησιμότητα από τον καρκίνο του μαστού. Ερώτημα που η ακριβής απάντηση του μέσω των υπαρχόντων σχετικών μελετών είναι ασαφής, εξαιτίας μεθοδολογικών διαφορών ή ανεπαρκειών στατιστικής ανάλυσης που υπάρχουν σε αυτές και δεν επιτρέπουν τη σωστή σύγκριση τους. Όλες, όμως, καταλήγουν στο συμπέρασμα πως ο μαστογραφικός έλεγχος όντως συμβάλει στην μείωση της θνησιμότητας. Διαφέρουν μόνο ως προς το πόσο έντονη είναι αυτή η μείωση.

Το δεύτερο ερώτημα είναι σε ποια ηλικιακή ομάδα είναι πιο αποτελεσματική η μείωση της θνησιμότητας. Σύμφωνα με την ανάλυση που συνοδεύει τις οδηγίες της ACS η αποτελεσματικότητα της μείωσης της θνησιμότητας στις γυναίκες 45 – 50 φαίνεται να είναι ίδια με αυτή που παρατηρείται στις γυναίκες 51-55 (έτσι απαντά στην τοποθέτηση του ορίου των 50 ετών ως αρχή ελέγχου που πρότεινε η USPSTF). Στην ηλικία μεταξύ 40-44 το όφελος είναι μικρότερο. Όσοι προτείνουν την ηλικία των 40 ετών ως αρχή της προληπτικής εξέτασης παραθέτουν στοιχεία αναλύσεων που δείχνουν ότι και σε αυτή την κατηγορία το όφελος είναι μεγάλο.

Για τις μεγάλης ηλικίας γυναίκες, οι περισσότεροι συμφωνούν, πως το πιο σημαντικό κριτήριο για τη συνέχιση του προληπτικού ελέγχου είναι το αναμενόμενο προσδόκιμο επιβίωσης. Η χρονολογική οριοθέτηση ενός ανώτατου ορίου, π.χ. 70 ή 75 ετών δεν είναι ορθή στο βαθμό που μεγαλύτερη σημασία έχει η “βιολογική ηλικία” και όχι η χρονολογική. Μία γυναίκα 80 ετών σε καλή φυσική κατάσταση μπορεί να έχει μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης, από μία άλλη 73 ετών η οποία υποφέρει από πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας. Στην πρώτη γυναίκα έχει σημασία η πρόληψη ( θα τις χαρίσει περισσότερα χρόνια ζωής). Στη δεύτερη όχι, γιατί και αν ακόμα εμφανιστεί ο καρκίνος κλινικά, συνήθως θα έχει καλύτερη πορεία, ενώ η ζωή της απειλείται περισσότερο από τις άλλες νόσους παρά από τον καρκίνο του μαστού.

Το τρίτο ερώτημα αφορά το πόσο συχνά πρέπει να γίνεται ο έλεγχος. Πολλές μελέτες δείχνουν πως σε νεαρή ηλικία υπάρχει ένας ταχύτερος χρόνος διπλασιασμού του όγκου και γι΄ αυτό πρέπει να επαναλαμβάνεται ο έλεγχος συχνότερα, κάθε χρόνο. Σε μεγάλη ηλικία αυτός μπορεί να γίνεται ανά διετία. Από την άλλη πλευρά μελέτες που συνέκριναν τον ετήσιο με τον ανά διετία έλεγχο σε ομάδες πληθυσμού δεν έδειξαν κάποια αξιόλογη διαφορά, όσον αφορά τη συνολική θνησιμότητα ανάμεσα στις γυναίκες που έκαναν έλεγχο ανά διετία και σ’ εκείνες που τον έκαναν ανά έτος. Οι υπέρμαχοι του ετήσιου ελέγχου αναφέρουν ότι η διευρυμένη χρονική απόσταση μεταξύ των ελέγχων οδηγεί σε σημαντική αύξηση του αριθμού των καρκίνων που θα εμφανιστεί στο μεσοδιάστημα δύο διαδοχικών εξετάσεων ( οι “ενδιάμεσοι καρκίνοι”, όπως αποκαλούνται). Οι προτείνοντες τον ανά διετία έλεγχο στηρίζονται στις αυξημένες πιθανότητες ταλαιπωρίας των γυναικών από τα ασαφή ευρήματα ή τα ψευδώς θετικά της μαστογραφίας, που είναι συχνότερα στον ετήσιο έλεγχο, κάτι που γέρνει την πλάστιγγα προς μια διεύρυνση του διαστήματος επανεξέτασης, αφού και το θέμα των ενδιάμεσων καρκίνων εκτιμούν ότι δεν έχει τόσο μεγάλη αρνητική επίπτωση.

Το τέταρτο ερώτημα είναι τι είδους αρνητικές επιδράσεις μπορεί να έχει μαστογραφικός έλεγχος. Αυτές είναι η υπερδιάγνωση (ανακάλυψη καρκίνων που δεν θα προκαλούσαν προβλήματα στις γυναίκες, ιδίως στις περιπτώσεις μη διηθητικών καρκινωμάτων) και τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα (δηλ. ευρήματα ύποπτα για την ύπαρξη καρκίνου που οδηγούν συχνά τις γυναίκες να υποβληθούν σε πρόσθετες εξετάσεις, σε παρακεντήσεις ή και σε ανοικτές βιοψίες, χωρίς τελικά να αποδειχθεί ότι τα ευρήματα ήταν καρκίνος). Αυτές οι καταστάσεις προκαλούν περιττή ταλαιπωρία, ψυχική και σωματική στις γυναίκες και είναι συχνότερες στις νεότερες, προεμμηνοπαυσιακής, ηλικίας (40- 50 ετών). Αυτές οι “παρενέργειες” πέρα από την ατομική ταλαιπωρία, προκαλούν και πρόσθετα προβλήματα σε οργανωμένους πληθυσμιακούς ελέγχους (αυξημένο αριθμό επανακλήσεων, ανάγκη πρόσθετων εξετάσεων ή επεμβατικών διαγνωστικών παρεμβάσεων).

7) Όλοι όσοι ασχολούνται με τον καρκίνο του μαστού αναγνωρίζουν ότι υπάρχει ανάγκη να βρεθούν και να εφαρμοστούν μέθοδοι που θα προσδιορίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιές ομάδες γυναικών έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού. Αν αυτές οι ομάδες προσδιοριστούν και υπάρξει μία ακριβής μέθοδος έγκαιρης διάγνωσης, τότε και ο προληπτικός έλεγχος θα είναι πιο στοχευμένος και τα αποτελέσματα του τα καλύτερα δυνατά. Βεβαίως και οι άλλες γυναίκες, με μικρότερο κίνδυνο θα πρέπει να ακολουθούν προληπτικό έλεγχο, αλλά αυτός θα μπορεί να είναι κατάλληλα προσαρμοσμένος στις δικές τους ανάγκες, τόσο σ’ ό,τι αφορά την ηλικία έναρξης, όσο και την περιοδικότητα του.

Σήμερα για την αναγνώριση των γυναικών με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο μαστό χρησιμοποιούνται ειδικές κλίμακες αξιολόγησης, που στηρίζονται κυρίως στο ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα να εκτιμηθεί ο απόλυτος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου για τα επόμενα χρόνια. Αυτές οι κλίμακες αποτελούν χρήσιμο εργαλείο στην καθημερινή κλινική πράξη.

8) Τέλος θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στη σχετική συζήτηση πως η βελτίωση της επιβίωσης που παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες στους ασθενείς με καρκίνο του μαστού αποδίδεται τόσο στην έγκαιρη διάγνωση, όσο και στις νεότερες θεραπευτικές παρεμβάσεις. Ο ισχυρισμός ότι η θνησιμότητα μειώθηκε εξαιτίας του μαστογραφικού ελέγχου αδικεί την πραγματικότητα, αφού αγνοεί την μεγάλη συμβολή των νέων θεραπειών.

mammogram

Τώρα, σ’ ό,τι αφορά τη χώρα μας η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία τονίζει τα εξής:

1.Καμιά μεγάλη έγκυρη επιστημονική εταιρεία ή ομάδα εργασίας ειδικών δεν συνιστά να αρχίζει ο μαστογραφικός έλεγχος των γυναικών χαμηλού κινδύνου από την ηλικία των 35 ετών, μία πρακτική που πολλοί Έλληνες γιατροί συνεχίζουν να συστήνουν. Η αποκαλούμενη “μαστογραφία αναφοράς” δεν έχει νόημα. Δεν συγκρίνεται ( δεν αναφέρεται) μία μαστογραφία γυναίκας 50 ετών με την εικόνα που είχαν οι μαστοί της στα 35, αλλά με την εικόνα της προηγούμενης μαστογραφίας της. Για γυναίκες υψηλού κινδύνου, ο μαστογραφικός έλεγχος μπορεί να αρχίζει πριν από τα 40, μετά από σχετική συμβουλή του γιατρού (π.χ. αν η μητέρα έχει εμφανίσει καρκίνο του μαστού στα 46, η κόρη συνιστάται να ελέγχεται από την ηλικία των 36).

2.Το υπερηχογράφημα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την μαστογραφία ως εξέταση προληπτικού ελέγχου. Χρησιμοποιείται είτε σε νεαρής ηλικίας γυναίκες, για τη διάγνωση κάποιου προβλήματος, είτε ως συμπληρωματική στη μαστογραφία εξέταση. Επίσης, όταν δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί ακτινοβολία (π.χ. γυναίκα στην αρχή της εγκυμοσύνης της, σε πολύ νεαρή ηλικία).

3.Η Μαγνητική μαστογραφία δεν είναι εξέταση προληπτικού ελέγχου, παρά μόνο για γυναίκες με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Πιο αναλυτικά η μαγνητική μαστογραφία έχει ένδειξη στην πρόληψη σε γυναίκες με: α) με αποδεδειγμένη κληρονομική μετάλλαξη των γονιδίων BRCA1 &2 ή, σε περιπτώσεις που δεν έχουν εξεταστεί οι ίδιες, υπάρχει συγγενής τους πρώτου βαθμού με τέτοιες μεταλλάξεις β) σε γυναίκες με σπάνια γενετικά σύνδρομα που σχετίζονται με αυξημένη εμφάνιση καρκίνου του μαστού, γ) σε γυναίκες που είχαν υποβληθεί κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία σε ακτινοθεραπεία στην περιοχή του θώρακος , δ) σε γυναίκες με διάγνωση λοβιακής υπερπλασίας ή λοβιακού καρκινώματος in situ, και ε) σε γυναίκες που λόγω ενθεμάτων σιλικόνης είναι δύσκολος ή ασαφής ο μαστογραφικός έλεγχος.

4. Στο ερώτημα αν είναι καλύτερα να κάνει η γυναίκα ψηφιακή ή απλή μαστογραφία η απάντηση είναι πως το πιο σημαντικό είναι να υποβληθεί σε μαστογραφικό έλεγχο. Η απλή μαστογραφία ( αυτή που χρησιμοποιούσε φιλμ που εμφανιζόντουσαν με τη χρήση ειδικών υγρών) μετά από σχετική Ευρωπαϊκή οδηγία θα εξαλειφθεί, καθώς τα υγρά και τα φιλμ ενοχοποιούνται για μόλυνση του περιβάλλοντος Τα περισσότερα εργαστήρια χρησιμοποιούν ψηφιακή τεχνολογία, είτε με ψηφιοποιητή, είτε με άμεση ψηφιακή επεξεργασία. Σε γυναίκες ηλικίας 40-50 ετών η ψηφιακή μαστογραφία έχει μεγαλύτερη ικανότητα στην ανακάλυψη πρώιμων καρκίνων. Η κοστολόγηση της ψηφιακής μαστογραφίας πρέπει να μειωθεί, ώστε να μπορούν τα ασφαλιστικά ταμεία να την καλύψουν.

5. Καθώς απ’ όλες τις σχετικές ενδείξεις προκύπτει ότι οι Ελληνίδες υπολείπονται σ’ ό,τι αφορά τον προληπτικό έλεγχο για καρκίνο του μαστού, πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες της πολιτείας και των οργανώσεων που ασχολούνται με τον καρκίνο να ενημερώσουν τις γυναίκες για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του, αλλά και να προσφέρουν ευχερή πρόσβαση σ’ αυτόν, ανεξάρτητα της οικονομικής κατάστασης ή του τόπου διαμονής της κάθε γυναίκας.

29health_mammogram-superJumbo

6. Οι υπάρχουσες οδηγίες του ΕΟΠΥΥ για τον προληπτικό έλεγχο με μαστογραφία καλύπτουν τις ανάγκες των γυναικών.

7.Καθώς η Ελλάδα δεν διαθέτει αρχείο νεοπλασιών (σύστημα καταγραφής των περιπτώσεων καρκίνου) δεν γνωρίζουμε την ηλικιακή διασπορά του καρκίνου του μαστού στη χώρα μας, ούτε τις διάφορες μορφές του. Υπάρχουν εξειδικευμένα κέντρα όπου παρατηρείται τα τελευταία χρόνια μία αύξηση των κρουσμάτων σε νεαρής ηλικίας γυναίκες, αλλά αυτό μπορεί να είναι επιλεγμένο δείγμα και να μην αντιπροσωπεύει την συνολική κατάσταση στη χώρα μας. Η έλλειψη στοιχείων καθιστά δύσκολη την προσαρμογή των οδηγιών για τον προληπτικό έλεγχο στον ελλαδικό χώρο, αλλά από την άλλη το να αγνοηθούν οι εμπειρίες και η γνώση των επιστημόνων από άλλες χώρες θα ήταν λάθος.

8.Στο βαθμό που οι θέσεις της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας δεν αποκλείουν ούτε το να αρχίζει ο έλεγχος από την ηλικία των 40, ούτε να γίνεται ετησίως, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία προτείνει να γίνεται ο ατομικός προληπτικός έλεγχος με αυτό τον τρόπο. Αν η γυναίκα το επιθυμεί μπορεί να εξετάζεται ανά διετία.

Προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου μπορούν να αρχίζουν για γυναίκες ηλικίας άνω των 45 ετών και ο έλεγχος να επαναλαμβάνεται κάθε διετία, μετά από πλήρη και αντικειμενική ενημέρωση των γυναικών.

9.Η απάλειψη του κλινικού ελέγχου που προτείνει η ACS, χαρακτηρίζεται απ’ αυτήν ως σύσταση με επιφύλαξη (καθώς όπως προέκυψε από την έρευνα της δεν υπάρχουν μελέτες που να διερευνούν τη σημασία της κλινικής εξέτασης στη μείωση της θνησιμότητας. Η σύσταση της ACS βασίστηκε σε μικρό αριθμό μελετών (3), οι οποίες και αυτές δεν απορρίπτουν κατηγορηματικά τη συμβολή της κλινικής εξέτασης).Το γεγονός ότι ένα μικρό ποσοστό καρκίνων μπορεί να διαλάθει της διαγνωστικής ικανότητας της μαστογραφίας, σε συνδυασμό με την ανάγκη αξιολόγησης του ατομικού κινδύνου μίας γυναίκας (με τις υπάρχουσες κλίμακες αξιολόγησης) και της σύγχυσης που μπορεί να της προκαλούν ευρήματα που η ίδια ανακαλύπτει κατά την αυτοψηλάφηση του μαστού της, καθιστούν την κλινική εξέταση συνιστώμενη πρακτική.

Ιδιαίτερα αυτό ισχύει για γυναίκες χωρίς εύκολη πρόσβαση σε μαστογραφικό έλεγχο και στις συνθήκες της χώρας μας, όπου επιπλέον το ποσοστό των γυναικών που υπόκειται σε τακτικό μαστογραφικό έλεγχο είναι μικρό. Όμως, επειδή η κλινική εξέταση των μαστών είναι μία ιδιαίτερα εξειδικευμένη πρακτική, η εκπαίδευση των γιατρών της χώρας στην ψηλάφηση και στην αναγνώριση παθολογικών καταστάσεων του μαστού πρέπει μεθοδικά να προωθηθεί.

10. Σ΄ό, τι αφορά την αυτοεξέταση η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία συστήνει να μάθουν οι γυναίκες πως να ελέγχουν το στήθος τους, καθώς είναι ένα επιφανειακό όργανο προσιτό στην παρατήρηση και την ψηλάφηση. Δεν συστήνει, όμως, τον συστηματικό αυτο-έλεγχο (αυτοεξέταση) καθώς έχει αποδειχθεί ότι δεν μειώνει τη θνησιμότητα, ενώ συχνά προκαλεί αδικαιολόγητο άγχος στις γυναίκες.

Το κύριο ζητούμενο στην χώρα μας αυτή την χρονική περίοδο, όπου τα οικογενειακά εισοδήματα, η διάθεση μεγάλου μέρους του πληθυσμού και οι δυνατότητες του κράτους δοκιμάζονται σκληρά από την οικονομική κρίση, είναι να ανακαλύψουμε τις πιο κατάλληλες πρακτικές για να βελτιώσουμε την πρόληψη και να αντιμετωπίσουμε τον καρκίνο. Η ικανότητα των υπεύθυνων πολιτειακών αρχών θα κριθεί από το κατά πόσο είναι σε θέση να επεξεργαστούν και να εφαρμόσουν τέτοιες πρακτικές, προστατεύοντας και βελτιώνοντας την υγεία όλων των πολιτών. Όμως, για την επίτευξη αυτού του σκοπού κανείς δεν περισσεύει, αφού κανείς δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνος του. Χρειάζεται συντονισμένη δράση κράτους, πολιτών και οργανώσεων της κοινωνίας για να προωθηθούν οι επιστημονικά κατάλληλες μέθοδοι για την προστασία και φροντίδα όλων από τον καρκίνο. Οφείλουμε όλοι να σταθούμε δημιουργικά και υπεύθυνα για να υπηρετηθεί το κοινό καλό. Ο καρκίνος είναι υπόθεση όλων μας και είναι στο χέρι μας να τον αντιμετωπίσουμε!

Διαβάστε επίσης:

Νέος γονιδιακός «στόχος» υπόσχεται αποτελεσματικότερα φάρμακα για την πρόληψη και θεραπεία της μετάστασης του καρκίνου του μαστού

Ελληνική Εταιρεία Μαστολογίας: Έκκληση στις Ελληνίδες να μη σταματήσουν τη μαστογραφία

Αληθινή ιστορία: «Ο γιατρός την κοιτά και της λέει «Τι ήρθες τώρα σε μένα;» «Πώς το άφησες να γίνει έτσι; Πού ζεις; Στον περασμένο αιώνα; Τι να κάνω τώρα εγώ μαζί σου;»

14 αλήθειες και μύθοι για τον καρκίνο του μαστού