Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου: Η συνιδρύτρια της πρώτης σχολής σκύλων-οδηγών και Ψυχολόγος στο Παίδων μιλά στο Infowoman.gr

ιωάννα-μαρία-γκέρτσου-η-συνιδρύτρια-τ

Η Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου έχασε την όρασή της λίγο μετά την γέννησή της. Πώς έγινε αυτό; Λόγω της κακής παροχής οξυγόνου στην θερμοκοιτίδα, έπαθε αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας. Αργότερα θα ανακαλύψει, ότι αυτό συνέβη και σε άλλα μωρά το ίδιο διάστημα, στο ίδιο μαιευτήριο. Δεν αποδόθηκαν ποτέ ευθύνες. Ωστόσο, δεν ξεκινάμε να σας συστήσουμε έτσι τη συγκεκριμένη γυναίκα για να κάνουμε επίκληση στο συναίσθημά σας. Ο λόγος είναι, ότι η τύφλωσή της υπήρξε καθοριστικός παράγοντας στη ζωή της, προκειμένου να ακολουθήσει έναν εντυπωσιακό δρόμο μόρφωσης, ακτιβισμού και προσφοράς -στον άνθρωπο και τα ζώα.

Κάποιος που δουλεύει ψυχοθεραπευτικά, ‘βλέπει’ αλλιώς”

“Πετύχαμε” την Ιωάννα στην Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική του Παίδων Αγ. Σοφία, όπου εργάζεται ως ψυχολόγος παρέα με τον Μπάμπου, ο οποίος εδώ και έναν χρόνο είναι ο σκύλος-οδηγός της. Η ίδια παρακολουθεί κυρίως παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού και τους γονείς τους. Αναρωτιέμαι πώς το κάνει. Αφελώς υποθέτω, ότι ειδικά ένα παιδί με αυτισμό θα πρέπει να το βλέπεις για να το “διαβάσεις”. Οι γονείς του, άραγε, εμπιστεύονται την κρίση της;

Με αποστομώνει πανηγυρικά. Και αυτή δεν θα είναι η πρώτη φορά στην ενδιαφέρουσα κουβέντα μας.

%ce%b9%cf%89%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%ba%ce%ad%cf%81%cf%84%cf%83%ce%bf%cf%85-%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b9%ce%b4%cf%81%cf%8d%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%840

“Κάνω διδακτορικό στην συμβουλευτική ψυχολογία, δουλεύω και με ενήλικες… Με τα χρόνια καταλαβαίνεις… Δεν χρειάζεται να βλέπεις. Κάποιος που δουλεύει ψυχοθεραπευτικά, ‘βλέπει’ αλλιώς. Πάντως, δεν μου έχει τύχει να μη με εμπιστευτούν οι γονείς επειδή δεν βλέπω. Αντιλαμβάνονται, όταν με γνωρίζουν, ότι όλα είναι ομαλά. Ότι ο σκύλος-οδηγός μου είναι μέρος της ομάδας. Και αυτό τους αλλάζει την εικόνα που περιμένουν να δουν στο νοσοκομείο. Τους φτιάχνει το κέφι! Έπειτα βλέπουν και εμένα, με την αναπηρία μου, και ενώ έρχονται όχι πάντα με την καλύτερη διάθεση, συνειδητοποιούν ότι δεν έχει έρθει το τέλος του κόσμου, αναφορικά με το πρόβλημα που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν.”

Ένα διαφορετικό παιδί…

Οι γονείς, λοιπόν, σήμερα αποδέχονται πλήρως την αναπηρία της και αυτό είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Δεν ήταν, όμως, πάντα στη ζωή της έτσι. Ανατρέχουμε στα παιδικά χρόνια της Ιωάννας και αναρωτιόμαστε πώς την αντιμετώπιζαν οι συμμαθητές της, τα άλλα παιδιά.

“Ήταν άλλες εποχές τότε. Ο κόσμος δεν γνώριζε. Η Ελλάδα άργησε πολύ να υιοθετήσει αρχές όπως η ενσυναισθηση και η συμπερίληψη. Σήμερα, μέσα από την «κοινωνία της πληροφορίας» έχουμε αποκτήσει μια κάποια παιδεία.” Δεν θέλησε να πει περισσότερα για την εποχή εκείνη, ωστόσο έβγαλε νωρίς ένα συμπέρασμα που λειτούργησε ως ‘οδηγός’ της.

“Αν δεν παλέψεις μόνη σου την αναπηρία σου, δεν θα προχωρήσεις διαφορετικά”, λέει. Και εξηγεί, ότι πολύ νωρίς πήρε κάποιες αποφάσεις που την οδήγησαν εδώ που είναι σήμερα. “Ήταν αδιάφορα τα σχολικά χρόνια για εμένα. Έβλεπα, ότι δεν ταιριάζω με το σύστημα εκπαίδευσης. Δεν ταιριάζω με την νοοτροπία αυτή που τα θέλει όλα κομμένα και ραμμένα για όλους, χωρίς προσωποποιημένη φροντίδα για τους μαθητές, χωρίς ψυχολογική στήριξη. Εγώ ήξερα τις δικές μου ικανότητες και έβλεπα, ότι έπρεπε να ξεπεράσω αυτά που συμβαίνουν γύρω μου. Γιατί έβαζα στόχους με βάση πράγματα που δεν υπάρχουν στην Ελλάδα.”

Αναφέρεται στις σπουδές της και μας εξηγεί, ότι την απασχόλησε ιδιαίτερα η έρευνα. Έκανε μεταπτυχιακό στις γνωσιακές επιστήμες και τη μοντελοποίηση γνωστικών θεωριών, δηλαδή στο πώς μπορεί να αναπαραστήσει κάποιος την τεχνητή νοημοσύνη για να βοηθήσει τον άνθρωπο. Θεωρίες με εξαιρετικό ενδιαφέρον, οι οποίες όμως στην Ελλάδα δεν έχουν βρει ακόμα έδαφος εφαρμογής.

Τι ρόλο, όμως, έπαιξαν στη μέχρι τότε πορεία της οι γονείς;

%ce%b9%cf%89%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%ba%ce%ad%cf%81%cf%84%cf%83%ce%bf%cf%85-%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b9%ce%b4%cf%81%cf%8d%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%842

Η Ιωάννα μοιάζει να είναι ένα εξαιρετικά δυναμικό άτομο, με τρομερή αυτοπεποίθηση και διάθεση προσφοράς. Δεν μπορεί να μην έπαιξε ρόλο ο τρόπος που μεγάλωσε σε αυτό.

Δύο καλά είχαν οι γονείς μου. Με εμπιστεύτηκαν και δεν με ενοχλούσαν. Με άφησαν να ζήσω τη ζωή μου. Δεν ήταν υπερπροστατευτικοί” απαντά. Και διευρύνει τη συζήτηση:

“Οι γονείς, αν κρίνουμε από την ελληνική κουλτούρα, φέρνουν παιδιά στον κόσμο, χωρίς να έχουν λύσει πρώτα τα δικά τους προβλήματα, τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και στον γάμο τους. Προβάλλουν τα δικά τους απωθημένα στα παιδιά τους και μέσω της παθολογικής φροντίδας (που είναι το άλλο άκρο της κακοποίησης) νομίζουν, ότι έτσι το μεγαλώνουν σωστά. Βλέπεις, λοιπόν, ότι ζητούν μέσω του παιδιού και της υπέρμετρης αυτής φροντίδας να δώσουν και να πάρουν αγάπη, την οποία ίσως να μην έχουν πάρει κάπως αλλιώς στη ζωή τους -π.χ. μέσω της σχέσης τους. Πόσο μάλλον όταν έχουν ένα ανάπηρο παιδί.

Υπάρχουν γονείς που θέλουν να ελέγχουν παντοτινά τα παιδιά τους, ικανοποιώντας έτσι τα δικά τους συναισθήματα φόβου κι ανησυχίας, κι επιζητώντας έμμεσα την προσοχή και την αναγνώριση του γονεϊκού τους ρόλου.”

Η συμβουλή της σε γονείς παιδιών με αναπηρίες;

“Οι γονείς πρέπει να καταλάβουν, ότι το παιδί δεν τους ανήκει. Είναι ένα αυτόνομο πλάσμα που δεν θα τους έχει μόνιμα ανάγκη. Τουλάχιστον όταν έχουμε να κάνουμε με παιδιά αυτοεξυπηρετούμενα. Δυστυχώς, είναι πολλά τα παιδιά με αναπηρίες που δεν εξελίσσονται επειδή οι γονείς δεν τους το επιτρέπουν. Επειδή οι ίδιοι τα ιδρυματοποιούν. Φυσικά, θα έπρεπε στην Ελλάδα να υπάρχουν και δομές για αυτόνομη διαβίωση. Θα έπρεπε θεσμικά να υπάρχει το πλαίσιο που να στηρίζει τους γονείς.

Και μου κάνει εντύπωση, ότι ενώ υπάρχουν δυνατά συνδικαλιστικά όργανα αναπήρων, δεν υπάρχουν δομές. Δεν ξέρω πώς γίνεται αυτό.

Υποτίθεται, ότι εισάγεται τώρα το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού ΑμεΑ, αλλά δεν ξέρω πώς θα λύσει ουσιαστικά το πρόβλημα. Θα έπρεπε να υπάρχει παρέμβαση στα μέτρα του κάθε ανθρώπου. Στον τρόπο που ζει και εργάζεται.

Και θα έπρεπε και οι ίδιοι οι άνθρωποι να μη φοβούνται να βγαίνουν μπροστά”.

Η κ. Γκέρτσου μας θύμισε ένα περιστατικό στο οποίο πρωταγωνίστησε πριν από μερικά χρόνια, κατά το οποίο οδηγός λεωφορείου κάλεσε την αστυνομία για να την κατεβάσει από το λεωφορείο, επειδή είχε μαζί της σκύλο οδηγό. “Ελάχιστοι σύλλογοι βγήκαν τότε να με υποστηρίξου픨, λέει η ίδια. Και συνεχίζει.

Οι περισσότεροι ανάπηροι μεγαλώνουν και δεν έχουν υποστήριξη. Δεν έχουν μόρφωση, παιδεία, άρα δεν ξέρουν πώς να κινηθούν ώστε να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους. Τι πρέπει π.χ. να κάνουν, ότι δεν μπορούν να μετακινηθούν στα πεζοδρόμια επειδή οι ράμπες είναι κλεισμένες από οχήματα ή επειδή υπάρχουν εμπόδια στους οδηγούς όδευσης τυφλών. Δύο μηνύσεις να γίνονταν την ημέρα, δεν θα υπήρχαν τόσες παραβάσεις.”

Η πρότασή της για να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ΑμεΑ στην Ελλάδα;

Η ίδια θεωρεί, ότι μεγάλο ρόλο θα έπρεπε να παίξουν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις. “Ο κάθε ανάπηρος θα πρέπει να χαρτογραφείται. Να ξέρουν οι δήμοι πού είναι και τι ανάγκες έχει. Από εκεί ξεκινά η λύση. Δυστυχώς μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη υπάρχουν τοπικές υπηρεσίες για ΑμεΑ, στην επαρχία τίποτα. Ακόμα και στην Κρήτη που έχει πολλούς τυφλούς (γύρω στις 3.000) δεν υπάρχουν εκπαιδευτές. Η επίσημη πολιτεία δεν έχει κανένα σχέδιο, πέραν του προσωπικού βοηθού που είναι και αυτό πιλοτικό. Υπάρχει τεράστιο κενό στο σύστημα, το οποίο λειτουργεί για τα απολύτως απαραίτητα. Ακόμα και κάποιες υπηρεσίες που υπήρχαν στο παρελθόν λόγω των κρίσεων (προσφυγική, οικονομική, κορωνοϊός) έχουν χαθεί.

Βέβαια, πόσο συμφέρει το σύστημα να δώσει πραγματικά κονδύλια στους ανάπηρους; Να γίνεται έλεγχος στους δήμους, π.χ. στα πεζοδρόμια, με άμεση διασύνδεση με την αστυνομία, όταν π.χ. δεν μπορώ να περπατήσω.”

%ce%b9%cf%89%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%ba%ce%ad%cf%81%cf%84%cf%83%ce%bf%cf%85-%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b9%ce%b4%cf%81%cf%8d%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%844

“Με τη Σχολή Σκύλων-Οδηγών «Λάρα» θέλησα να αποδείξω στο κράτος, ότι είναι εφικτό να γίνουν πράγματα αν το θέλεις”

Η κ. Γκέρτσου, όταν δεν εργάζεται στο Παίδων, βρίσκεται στην πρώτη ελληνική Σχολή Σκύλων-Οδηγών «Λάρα» που η ίδια έχει συνιδρύσει από το 2005.

“Όταν πήρα σκύλο το 2003 και εκπαιδεύτηκα μαζί του στο εξωτερικό, κατάλαβα, ότι υπήρχε ανάγκη να δημιουργηθεί αυτή η σχολή στην Ελλάδα. Παράλληλα, ένιωθα στην ανάγκη μέσα από τη σχολή κάτι να προσφέρω. Αλλά και να αποδείξω στο κράτος μας -αυτό το υποτίθεται ευρωπαϊκό- ότι είναι εφικτό να αλλάξεις τα πράγματα αν το θέλεις.

Οι σκύλοι οδηγοί αποτελούν ένα μεγάλο βοήθημα, σε πάρα πολλά επίπεδα, στη νοοτροπία του κόσμου και την καθημερινότητα των τυφλών. Έτσι, αποφάσισα να κάνω αυτή τη ΜΚΟ με δύο ακόμα άτομα.

Σε εμάς θα έρθει κάποιος που θέλει να αποκτήσει έναν σκύλο-οδηγό. Τα σκυλιά τα επιλέγουμε εμείς από επιλεγμένους εκτροφείς, βάσει του γενεαλογικού τους δέντρου και των ελέγχων που γίνονται στη γέννα. Τα συγκεκριμένα σκυλιά (κατά κανόνα ράτσας Λαμπραντόρ) έχουν χαρακτηριστικά όπως μεγάλη ψυχική ανθεκτικότητα (π.χ. να μη φοβούνται έντονους ήχους, μην αντιδρούν σπασμωδικά) και καλή σωματική υγεία. Η εκπαίδευση διαρκεί περίπου δύο χρόνια.

Οι σκύλοι-οδηγοί βοηθούν τυφλούς άνω των 18 ετών που γνωρίζουν κινητικότητα με λευκό μπαστούνι και μπορούν να συντηρήσουν τον εαυτό τους, π.χ. δουλεύουν, σπουδάζουν κ.λ.π. Στο εξωτερικό υπάρχουν σκύλοι βοήθειας και για άλλες αναπηρίες -κινητικές, αυτισμό, για κωφούς- αλλά όχι στην Ελλάδα.”

“Όσο μεγαλώνω έχω προσμονή να δω πού θα φτάσω”

%ce%b9%cf%89%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%ba%ce%ad%cf%81%cf%84%cf%83%ce%bf%cf%85-%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b9%ce%b4%cf%81%cf%8d%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%846

“Έχουμε βάλει πλώρη να μεγαλώσει η ‘Λάρα’ και να εξελιχθούμε και σε άλλους τομείς, π.χ. προσφέροντας μαθήματα κινητικότητα σε τυφλούς και στην επαρχία”, λέει η κ. Γκέρτσου αναφερόμενη στη δουλειά της και τα όνειρά της για το μέλλον.

Και σε προσωπικό επίπεδο; “Κάνω ένα διδακτορικό στην συμβουλευτική ψυχολογία και αυτό θα δώσει νέες προοπτικές στη δουλειά μου. Γενικά όσο μεγαλώνω έχω προσμονή να δω πού θα φτάσω. Έχω όρεξη να κάνω πράγματα, έχω ενέργεια, βαριέμαι εύκολα… Και επειδή έχω ασχοληθεί με την έρευνα, θέλω να γίνονται πράξη αυτά που μελετώ.”

Όσο για τη δημιουργία οικογένειας; “Με τη στερεοτυπική έννοια δεν είναι κάτι που με ενδιαφέρει στην προσωπική μου ζωή. Μέχρι τώρα δεν έχω την επιθυμία να κάνω παιδιά. Έχω ασχοληθεί πολύ με την επιστήμη, τον ακτιβισμό, την ανθρώπινη ποικιλομορφία και είμαι της άποψης, ότι πρέπει να σταματήσουμε να συνδέουμε τις γυναίκες αυτομάτως με τη δημιουργία οικογένειας.”

Διαβάστε ακόμα:

Η Σαμάνθα Φοξ, η γυναίκα που προκαλούσε ντελίριο στον ανδρικό πληθυσμό, παντρεύτηκε την αγαπημένη της

Τα τρία βιβλία που πρέπει να πάρεις μαζί σου στις καλοκαιρινές διακοπές

Hoovering: Η ύπουλη τοξική συμπεριφορά σε μία σχέση που μπορεί να σε ρουφήξει σαν… ηλεκτρική σκούπα

Σχετικά Άρθρα
Βάσω Αλαγιάννη: Πέθανε η στιχουργός του «Αχ Ελλάδα» - Το αντίο της Χαρούλας Αλεξίου και του Χρήστου Μάστορα
Βάσω Αλαγιάννη: Πέθανε η συνθέτις του «Αχ Ελλάδα» – Το αντίο της Χαρούλας Αλεξίου και του Χρήστου Μάστορα
Δέσποινα Μοιραράκη: Έφυγε από τη ζωή ο σύζυγός της - Η γνωριμία τους
Δέσποινα Μοιραράκη: Έφυγε από τη ζωή ο σύζυγός της – Η γνωριμία τους
Συραγώ Τσιάρα: Ποια είναι η νέα διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης
Συραγώ Τσιάρα: Ποια είναι η νέα διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης
%ce%bc%ce%ad%cf%81%ce%b9%ce%bb-%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b9%cf%80-%ce%bc%ce%af%ce%b1-%cf%83%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b1%ce%af%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b1%cf%81-%ce%b5%cf%84%cf%8e%ce%bd-730
Μέριλ Στριπ: Μία σπουδαία σταρ, ετών 73
Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα: Η γυναίκα πίσω από το όραμα
Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα: Η γυναίκα πίσω από το όραμα της Τέχνης
‘’Χρόνος, ο Πανδαμάτωρ…’’: Το κείμενο της συγγραφέως Σταυρούλας Αποστολίδου για τον χρόνο θα σε κάνει να αναθεωρήσεις πολλά!
‘’Χρόνος, ο Πανδαμάτωρ…’’: Το κείμενο της συγγραφέως Σταυρούλας Αποστολίδου για τον χρόνο θα σε κάνει να αναθεωρήσεις πολλά!

Ακολουθήστε μας στο Google News
και ενημερωθείτε πρώτοι για τα νέα άρθρα του