Αρχική > Featured > Διαβάσαμε την «Απατηλή ζωή των ενηλίκων», το νέο βιβλίο της Έλενα Φερράντε

Διαβάσαμε την «Απατηλή ζωή των ενηλίκων», το νέο βιβλίο της Έλενα Φερράντε

Το νέο βιβλίο της δημοφιλούς και μυστηριώδους Έλενα Φερράντε, δε θα μπορούσε παρά να αποτελέσει ένα μεγάλο εκδοτικό γεγονός. Μετά την Τετραλογία της Νάπολης και την «Υπέροχη Φίλη μου» η Ιταλίδα συγγραφέας επιστρέφει με την «Απατηλή ζωή των ενηλίκων» (εκδόσεις Πατάκη).

Η ιστορία του βιβλίου περιστρέφεται γύρω από την έφηβη Τζοβάνα που μεγαλώνει στη Νάπολη των 90s, σε μια οικογένεια αριστερών πεποιθήσεων. Κομβική στιγμή της ζωής της είναι αυτή που ακούει κατά λάθος τον πατέρα της να τη χαρακτηρίζει «πολύ άσχημη» και να τη συγκρίνει με τη μισητή θεία Βιτόρια. Άραγε έτσι έχουν στ’ αλήθεια τα πράγματα; Και ποια είναι στην πραγματικότητα η μισητή αυτή θεία την οποία ποτέ στη ζωή της δε γνώρισε; Η συνάντησή της μ’ αυτήν είναι κυριολεκτικά εμπρηστική, καθώς αποδομεί ολοκληρωτικά τα όσα στη ζωή της θεωρούσε δεδομένα.

Η Τζοβάνα σταδιακά «χάνει» την ονειρική παιδικότητά της και αναζητά την πραγματικότητα πίσω από το «φαίνεσθαι» γύρω της. Προσπαθεί να ανακαλύψει ποιοι είναι στην πραγματικότητα οι γονείς της, αλλά και οι άνθρωποι που την περιβάλλουν, αποκαλύπτει την απατηλή τους ζωή και ξεσκεπάζει τα προσωπεία τους.

Η αποκάλυψη αυτή γίνεται με την ίδια να ακροβατεί ανάμεσα σε δύο κόσμους. Σε δύο γειτονιές της Νάπολης που φοβούνται και απεχθάνονται η μία την άλλη: αυτή των αστών ψηλά στον λόφο, που φορά το εκλεπτυσμένο της προσωπείο, και τη «βρώμικη» Νάπολη χαμηλά, αυτή που παριστάνει την αχαλίνωτη, την αγοραία. Σαστισμένη η κοπέλα προσπαθεί να βρει απαντήσεις σε θεμελιώδη ερωτήματα, καθώς όλοι γύρω της συνειδητοποιεί πως ψεύδονται -ακόμη και η ίδια ψεύδεται στον εαυτό της.

Η «Απατηλή Ζωή των Ενηλίκων» δεν μπορεί να ιδωθεί χωριστά από την Τετραλογία Της Νάπολης. Είναι απόλυτα ευδιάκριτο πως πρόκειται για την ίδια συγγραφέα, καθώς σ’ έναν βαθμό περιστρέφεται γύρω από τους ίδιους προβληματισμούς και τις ίδιες σχέσεις: γύρω από μία απατηλή πραγματικότητα και από ήρωες -μικρούς και μεγάλους- που ψεύδονται και εν μέρει αυταπατώνται μέσα από τις σχέσεις πατέρα- κόρης, μητέρας-κόρης, μέσα από τους φιλικούς δεσμούς και βέβαια μέσα από τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα…

Η διαφορά στο νέο αυτό βιβλίο είναι πως η Φερράντε καταπιάνεται ξεκάθαρα με την εφηβεία και με το πώς αλλάζει το ανθρώπινο «βλέμμα» κατά τα χρόνια αυτά. Και παρόλο που υπάρχουν στιγμές που το βιβλίο μπορεί να φαντάζει εφηβικό, δεν είναι. Μπορεί να ξεγελά σ΄ένα πρώτο επίπεδο γιατί είναι προσιτά γραμμένο, διεισδύει, ωστόσο, σε βάθος στην ψυχοσύνθεση των ηρώων της και εκπλήσσει με τον άκρατο ρεαλισμό στην περιγραφή των συναισθημάτων, των σκέψεων, αλλά και των πράξεών τους.

Αξίζει να σταθεί κάποιος σε δύο πράγματα διαβάζοντας το βιβλίο αυτό. Καταρχάς πέρα από την απατηλότητα και το ψέμα, το βιβλίο αυτό έχει να κάνει με την έννοια της αποστασιοποίησης και συνεκδοχικά της αποξένωσης. Η Τζοβάνα αποστασιοποιείται από τα γεγονότα, κοιτάζει μέσα από την κλειδαρότρυπα τις ζωές των ενηλίκων προκειμένου να μάθει την αλήθεια και την ίδια στιγμή αποξενώνεται από αυτούς. Αυτό είναι ιδιαίτερα αισθητό στο σημείο που η ηρωίδα περιγράφει πως αγκαλιάζει τον πατέρα της, αλλά δεν αντλεί αίσθημα οικειότητας και ασφάλειας από τη γνωστή μυρωδιά του. Τουναντίον την κατακλύζει μία αίσθηση αποξένωσης που την κάνει να υποφέρει.

Κατά δεύτερον, έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δει κάποιος πώς αξιολογείται το ψέμα. Η Φερράντε δεν το αξιολογεί μόνο ως ηθικό πρόβλημα, το εξυψώνει και το προβάλλει ως μία πρόκληση αισθητική και γι΄αυτό καταλήγει να αποτελεί μία μορφή τέχνης που τελικά εξηγεί την ίδια μας τη ζωή μέσα από την απατηλότητά της.

Στο σύνολό του το βιβλίο δεν απογοητεύει. Κινείται μεν στον δρόμο που έχει χαράξει η ίδια η συγγραφέας, διαφοροποιείται ωστόσο στην ανάπτυξή του. Δημιουργεί έναν νέο διαφορετικό κόσμο, βυθίζει τον αναγνώστη σ΄αυτόν και τον κερδίζει με την απλότητα της περιγραφής του γιατί καταφέρνει να λειτουργήσει συμβολικά και πολυεπίπεδα. Αξίζει τελειώνοντας την ανάγνωση να ξαναδιαβάσει κανείς την πρώτη παράγραφο του βιβλίου…  Θα ανακαλύψει και το νόημά του.

Ποια είναι η Έλενα Φερράντε

Η Elena Ferrante είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο μιας σύγχρονης Ιταλίδας συγγραφέως που η πραγματική της ταυτότητα δεν έχει αποκαλυφθεί. Το μυθιστόρημά της “L amore molesto” (“Βάναυση αγάπη”, ελλ. εκδ. Perugia, 1997), έγινε ταινία το 1995 από τον σκηνοθέτη Mario Martone. Το επόμενο μυθιστόρημά της, “Μέρες εγκατάλειψης” (ελλ. εκδ. Άγρα, 2004), ήταν ένα από τα πιο επιτυχημένα λογοτεχνικά έργα στην Ιταλία το 2002, στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη ταινία του Μάριο Μαρτόνε. Έχει γράψει μεταξύ άλλων το βιβλίο “La frantumaglia”, στο οποίο αφηγείται τη συγγραφική της εμπειρία, καθώς κι ένα διήγημα για παιδιά. Το 2011 εκδόθηκε το πρώτο βιβλίο της Tετραλογίας της Νάπολης με τίτλο “Η υπέροχη φίλη μου” (ελλ. εκδ. Πατάκης, 2016) που κατέκτησε παγκοσμίως κοινό και κριτικούς.