Νέα έκδοση: “Ύμνος εις την Ελευθερίαν”, Διονύσιος Σολωμός – Περιλαμβάνονται τα Προλεγόμενα του Ιάκωβου Πολυλά

νέα-έκδοση-ύμνος-εις-την-ελευθερίαν

O Ύμνος εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού μόνο τυχαίο γεγονός δεν υπήρξε στην αναγεννημένη ποίησή μας και στην Ιστορία της ελεύθερης νεοελληνικής ζωής. Γράφτηκε τις ώρες που εξελισσόταν η Επανάσταση του 1821, όταν οι καπνοί από τις μάχες είχαν σμίξει με τα πρώτα φανερώματα της νέας ποιητικής δημιουργίας, για ν’ αναστήσουν και πάλι ελεύθερη τη θεϊκιά κι όλη αίματα Πατρίδα.

Ο ποιητής είχε ήδη υψωθεί ολόθυμα στην έννοια και στη μορφή της Ελευθερίας και συνέθεσε τον Μάιο του 1823 το διαρκέστερο συνειδησια¬κό χρέος του ελληνικού λαού να ζήσει πλέον ελεύθερος. Από τότε ως τις μέρες μας, αυτό το άρρηκτο στον χρόνο έργο επικυρώνει διαρκώς ως νεότερο Δημόσιο Σήμα την ελεύθερη εθνική μας υπόσταση. Μέχρι το τέλος του 20ού αι., ο Ύμνος ήταν το πιο πολυμεταφρασμένο νεοελληνικό ποίημα.

Το άλλο μέρος που συναπαρτίζει αυτήν την έκδοση σ’ ένα ενιαίο οργανικό σύνολο είναι τα Προλεγόμενα του Ιάκωβου Πολυλά, του διανοητή και λογοτέχνη που «σαν μέλισσα τρύγησε την ποιητική ουσία του Σολωμού», σύμφωνα με τον Λορέντζο Μαβίλη. Αποτελεί την ουσιωδέστερη μελέτη και μαρτυρία από τον άνθρωπο που υπήρξε επιστήθιος φίλος του Σολωμού και αυτοπρόσωπος μάρτυρας της ζωής και του έργου του.

Η ζωή του

Ο Διονύσιος Σολωμός γεννήθηκε στη Ζάκυνθο στα 1798, πρωτότοκος γιος του πλούσιου κόμη Νικόλαου Σολωμού (η γενιά του οποίου ήρθε στη Ζάκυνθο από την Κρήτη) και της υπηρέτριάς του Αγγελικής Νίκλη. Από παιδί πήρε ιταλική μόρφωση, καταπώς συνήθιζαν τότε οι ευκατάστατοι Επτανήσιοι, και μόλις δεκαετής αναχώρησε για την Ιταλία, όπου μαθήτευσε και σπούδασε λατινική και ιταλική φιλολογία, καθώς και νομικά μετέπειτα. Φάνηκε όμως από πολύ νωρίς ότι η μοίρα του του είχε προσγράψει ότι μόνο ποιητής θα γινόταν.

Επιστρέφοντας στο νησί του στα 1818, συνέχισε να γράφει ποιήματα στα ιταλικά, ενώ ταυτόχρονα μελετώντας τη μητρική του γλώσσα άρχισε να γράφει και τα πρώιμα ελληνικά έργα του. Στα 1823 γνώρισε τον πολιτικό Σπυρίδωνα Τρικούπη, ο οποίος τον παρακίνησε αποτελεσματικά να στραφεί αποκλειστικά στην ελληνική τέχνη, λέγοντάς του ότι «… τώρα η αγωνιζόμενη Πατρίδα περιμένει τον δικό της Δάντη».

Το θαύμα, όπως όλα της επουράνιας τάξης, συντελέστηκε πολύ γρήγορα και ο νεαρός Σολωμός μέσα σ’ έναν μήνα (Μάιος 1823) έγραψε τον Ύμνον εις την Ελευθερίαν, πολύστιχο ποίημα υψηλής σύλληψης, με αρτιότητα στις ιδέες και στη σύνθεσή του, γραμμένο σε πολύχυμη δημοτική, την οποία ο δημιουργός της δεν είχε ποτέ διδαχτεί, ενώ οι λόγιοι της εποχής την περιφρονούσαν. Ευθύς μόλις διαβάστηκε το έργο, οι δυνατές συγκινήσεις υπερεκχείλισαν και στη μαχόμενη Ελλάδα και στη φιλελληνική Ευρώπη (μόνο στα 1825 μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στα γαλλικά, αγγλικά και ιταλικά) και ο νέος παράκλητος της Επανάστασης Σολωμός καθιερώθηκε μεμιάς ως η μεγαλόπνευστη λύρα του Αγώνα.

Στη γόνιμη δεκαετία 1823-1833, μην έχοντας τίποτε άλλο στον νου του πάρεξ ελευθερία και γλώσσα (το πιο αληθινό οικόσημο της τέχνης του Σολωμού), έγραψε τ’ αθάνατα πεζά Διάλογος, Η γυναίκα της Ζάκυθος και τα ποιήματα Εις Μάρκο Μπότσαρη, Η καταστροφή των Ψαρών, Η φαρμακωμένη, Νεκρική ωδή κ.ά. Την ίδια περίοδο συνέθεσε σε ατελή σχεδιάσματα τα εμβληματικά ποιητικά έργα του Ο Λάμπρος και Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι (οι μέρες της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγιού), το σπουδαιότερο δημιούργημά του, που αν και ανολοκλήρωτο αναδεικνύει και σήμερα το άφθαρτο ποιητικό μεγαλείο του.

Από το 1833 και ως τον θάνατό του, ο Σολωμός εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα, για να βρει τη δημιουργική γαλήνη του, μακριά από τις ενδοοικογε¬νειακές ρήξεις, όπου τον ενέπλεξαν άθελά του. Έγραψε εκεί τ’ αποσπάσματα από τα ποιήματα Ο Κρητικός (1833), Ο Πόρφυρας (1847-49), ενώ ακολούθησαν και άλλα έργα: σχεδιάσματα, επιγράμματα, σατιρικά ποιήματα, νέες συνθέσεις στα ιταλικά και οι μεταφράσεις του. Ο Ύμνος μελοποιήθηκε από τον Νικόλαο Μάντζαρο και το 1865 καθιερώθηκε ως ο ελληνικός εθνικός ύμνος.

Πέθανε στην Κέρκυρα το 1857, παραδομένος στην ασθένεια και στο αλκοόλ. Ο ιερομνήμονάς του Ιάκωβος Πολυλάς παρέδωσε στα ελληνικά γράμματα το 1859 για πρώτη φορά τακτοποιημένο και φροντισμένο με αγάπη το μεγαλύτερο σχεδόν μέρος από τη σολωμική δημιουργία.

Κώστας Σταμάτης

Περιλαμβάνονται τα Προλεγόμενα του Ιάκωβου Πολυλά στην έκδοση Διονυσίου Σολωμού Τα Ευρισκόμενα [1859]

Εκδόσεις: Πατάκη

ΣΕΙΡΑ: ΠΟΙΗΣΗ ISBN 978-960-16-9818-2 ΣΧΗΜΑ: 11Χ17 ΣΕΛΙΔΕΣ: 128 ΤΙΜΗ ΠΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: 6,50€ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2022

Διαβάστε επίσης

Άγιος Νικόλαος ο «Ορφανός»: Ποιο είναι το εκκλησάκι στη Θεσσαλονίκη με τις μοναδικές τοιχογραφίες

To 8o Santa Run έφερε τα Χριστούγεννα στο Ο.Α.Κ.Α

Κερδίστε 5 διπλές προσκλήσεις για την παράσταση, Απίθανα Χριστούγεννα και δέκα κιλοβάτ Γαλλίας! – Για τις 8/12

Σχετικά Άρθρα
5 βιβλία για το Ολοκαύτωμα που πρέπει να διαβάσεις
5 βιβλία για το Ολοκαύτωμα που πρέπει να διαβάσεις
Ρεζέρβα: Η πολυαναμενόμενη αυτοβιογραφία του Πρίγκιπα Χάρι συγκλονίζει από τις πρώτες γραμμές...
Ρεζέρβα: Η πολυαναμενόμενη αυτοβιογραφία του Πρίγκιπα Χάρι συγκλονίζει από τις πρώτες γραμμές…
«Αραπιάν Τσαρσί-Αθήνα» του Πάρι Μηλίτση - Ένα δυνατό μυθιστόρημα που θα σας ταξιδέψει
«Αραπιάν Τσαρσί-Αθήνα» του Πάρι Μηλίτση – Ένα δυνατό μυθιστόρημα που θα σας ταξιδέψει
Για τους λάτρεις των βιβλίων: Οι εκδόσεις Διόπτρα μας ενημερώνουν για την κυκλοφορία 19 νέων τίτλων και μια εκδήλωση
Για τους λάτρεις των βιβλίων: Οι εκδόσεις Διόπτρα μας ενημερώνουν για την κυκλοφορία 19 νέων τίτλων και μια εκδήλωση
Στη Γαλλίδα συγγραφέα Ανί Ερνό το Νόμπελ Λογοτεχνίας
Στη Γαλλίδα συγγραφέα Ανί Ερνό το Νόμπελ Λογοτεχνίας
Η Αγγελική Aριάδνη Βούλγαρη μας διδάσκει την «Τέχνη της Σύνδεσης» μέσα από το νέο της βιβλίο
Η Αγγελική Aριάδνη Βούλγαρη μας διδάσκει την «Τέχνη της Σύνδεσης» μέσα από το νέο της βιβλίο

Ακολουθήστε μας στο Google News
και ενημερωθείτε πρώτοι για τα νέα άρθρα του