Ελένη, Ανδρομάχη, Κασσάνδρα: τρία μυθικά πρόσωπα που ενέπνευσαν το ομηρικό έπος και τις μεγάλες τραγωδίες· σε αυτές τις συναρπαστικές γυναικείες μορφές εστιάζει η μουσική παράσταση «Πεπρωμένον φυγείν…», εμβαθύνοντας στις ιστορίες τους, εξερευνώντας τους ρόλους και αναδεικνύοντας τα βάσανά τους.
Τρεις γυναίκες, οι δύο με ξεχωριστή πορεία στο λυρικό τραγούδι, η Μυρσίνη Μαργαρίτη και η Μαίρη-Έλεν Νέζη, και η τρίτη, η ηθοποιός Μάρθα Τομπουλίδου, συναντιούνται στη σκηνή του Θεάτρου Ολύμπια σε μια μουσική παράσταση που παντρεύει τον μύθο με το μπαρόκ.
Οι τρεις καταξιωμένες ερμηνεύτριες ενσαρκώνουν την Κασσάνδρα, την Ελένη και την Ανδρομάχη αντίστοιχα στο «Πεπρωμένο φυγείν…», που παρουσιάζεται την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026, στις 20:00.
Με αφορμή αυτή τη σπάνια παραγωγή –όπου τέσσερις από τις πέντε καντάτες ακούγονται σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση χάρη στη μουσικολογική έρευνα και καλλιτεχνική επιμέλεια της Elisa Barbessi– τους ζητήσαμε να μιλήσουν για τις ηρωίδες που υποδύονται και για το πώς οι αρχαίοι μύθοι «μιλούν» στο σήμερα.
Από την Ανδρομάχη, σύμβολο της μητρικής αγωνίας και της αξιοπρέπειας μέσα στη βία, μέχρι την Ελένη, με τη σκηνική της υπερβολή και τη ματαιοδοξία όπως αναδεικνύεται στο μπαρόκ, και την προφήτισσα Κασσάνδρα, οι απαντήσεις τους φωτίζουν τη διαχρονική γυναικεία εμπειρία που η παράσταση φέρνει στο προσκήνιο.
«Πεπρωμένον φυγείν…»: Μουσική παράσταση για 3 ομηρικές ηρωίδες σε 5 καντάτες στο Θέατρο Ολύμπια
Μάρθα Τομπουλίδου-Κασσάνδρα
Η Κασσάνδρα θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα ώς ένα σχόλιο πάνω στη γυναικεία φωνή που ιστορικά αγνοείται ή υποτιμάται; Υπάρχει προκληση για να να μεταφερθεί η Κασσάνδρα από τον αρχαίο μύθο σε μια σύγχρονη ηρωίδα;
Στην συγκεκριμένη εκδήλωση, η Κασσάνδρα έχει φωνή. Ή μάλλον δανείζει τη φωνή της, είτε ως σχόλιο πάνω σε όλα αυτά που συμβαίνουν, είτε ως ώθηση στις άλλες ηρωίδες, την Ελένη και την Ανδρομάχη, να βρουν φωνή και να φωτίσουν μέσα απ’ την ιστορία τους την αλήθεια τους.
Το “Πεπρωμένον φυγείν…” δεν είναι μια θεατρική παράσταση κι ως εκ τούτου δεν μπορεί να κριθεί με ανάλογα κριτήρια. Η Κασσάνδρα δεν αναπτύσσεται ως ρόλος στη σκηνή. Είναι η σύγχρονη φωνή μιας γυναίκας που βλέπει και αντιλαμβάνεται τα πράγματα πιο βαθειά απ’ τους άλλους και τους ωθεί να βρουν φωνή και να μιλήσουν. Η δική μας Κασσάνδρα δικαιώνεται γιατί η φωνή της, επιτέλους, εισακούεται. Και γίνεται η φωνή που αγκαλιάζει όλες τις άλλες.
Η πρόκληση σ’ εμάς θα έλεγα πως είναι πώς συνομιλούν οι ηρωίδες μεταξύ τους. Η μεν Κασσάνδρα μιλάει μέσα απ’ την ποίηση ή την αρχαία τραγωδία, οι δε Ελένη και Ανδρομάχη με καντάτες.
Όμως αποδεικνύεται πως ο διάλογος στη σκηνή είναι δυνατός μέσα από κάθε τέχνη.
Πώς απευθύνεται το ιδιαίτερο αυτό θέμα στο σημερινό κοινό;
Το θέμα της μοίρας, του πεπρωμένου, του γραμμένου είναι ένα θέμα πάνω στο οποίο έχουμε όλοι αναρωτηθεί. Αν υπάρχει, αν καθορίζει τη ζωή μας και πώς; Και πόσο οι άνθρωποι έχουμε την ελευθερία και την βούληση να ορίζουμε τις πράξεις και να γράφουμε εμείς “τη μοίρα” μας.
Στην εκδήλωσή μας δεν δίνονται απαντήσεις.
Κάθε ρόλος αφήνει το ερώτημα ανοιχτό.
Οι θεατές ίσως στο τέλος της βραδιάς φύγουν λέγοντας “ναι, ίσως και να ήταν το πεπρωμένο της Ελένης να οδηγήσει έναν λαό στον αφανισμό”
“Μπορεί να ήταν θέλημα Θεών και η μοίρα της Ανδρομάχης να υπομείνει στωϊκα απώλειες συζύγου, παιδιού και αιχμαλωσία”.
Τι να γίνεται άραγε με την δική μου τη ζωή…
Μαίρη Έλεν Νέζη-Ανδρομάχη
Η Ανδρομάχη συχνά λειτουργεί ως σύμβολο απώλειας και σιωπηλής αντοχής. Πώς αποφεύγετε τον κίνδυνο μιας μονοδιάστατης, παθητικής ανάγνωσης του ρόλου;
Η Ανδρομάχη εκφράζει τη φωνή της ειρήνης και της λογικής . Είναι στοργική και προστατευτική μητέρα και ο φόβος της για το μέλλον του μικρού γιου της, Αστυάνακτα, είναι διαρκής. Οραματίζεται το παιδί της ορφανό, εκτεθειμένο στη βία των νικητών, κι αυτός ο φόβος συμπυκνώνει τη μοίρα των αμάχων στον πόλεμο.
Σε αντίθεση με την ηρωική πολεμική ηθική, η Ανδρομάχη εκφράζει την ανθρώπινη επιθυμία για ζωή και ασφάλεια.
Η Ανδρομάχη είναι το πρόσωπο της οδύνης των γυναικών και των παιδιών. Μέσα από αυτήν, ο Όμηρος αντιπαραθέτει τη δόξα των ηρώων με το ανθρώπινο τίμημα.
Με λίγα λόγια, η Ανδρομάχη είναι η ηθική και συναισθηματική συνείδηση της Ιλιάδας: μια μορφή αγάπης, απώλειας και αξιοπρέπειας μέσα στην καταστροφή.
Πώς απευθύνεται το ιδιαίτερο αυτό θέμα στο σημερινό κοινό;
Το θέμα απευθύνεται άμεσα στο σημερινό κοινό, γιατί οι γυναίκες του μύθου μιλούν για ζητήματα διαχρονικά: απώλεια, βία, εξαναγκασμό, αλλά και αξιοπρέπεια και αντοχή. Το γεγονός οτι τα έργα παρουσιάζονται σε παγκόσμια πρώτη εκτέλεση, χάρη στην έρευνα της εξαιρετικής Ελιζας Μπαρμπεσσι, δημιουργούν ένα διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.
Η σύγχρονη ακρόαση αυτών των καντάτων μας επιτρέπει να ξαναδούμε τους μύθους όχι ως μακρινές ιστορίες, αλλά ως καθρέφτη σύγχρονων εμπειριών και προβληματισμών, ιδιαίτερα γύρω από τη γυναικεία φωνή και το δικαίωμα στην αφήγηση της μοίρας της.
Μυρσίνη Μαργαρίτη-Ελένη
Η Ελένη είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πρόσωπα της αρχαιότητας. Πώς προσεγγίσατε ερμηνευτικά μια μορφή που πάλλεται διαρκώς ανάμεσα στον μύθο της ενοχής και στην ανθρώπινη ευαλωτότητα;
Προσωπικά για μένα οδηγός μου είναι παντα το μουσικό και ποιητικό κείμενο που έχω μπροστά μου. Μέσα από την εμπειρία τόσων χρόνων, έχω φτάσει στο συμπερασμα ότι ο συνθέτης έχει ήδη κάνει μια σκηνοθεσία και μια δραματουργία μέσα στο έργο και το μόνο που μένει είναι να διαβασεις σωστά την μουσική για να καταλάβεις τι θέλει στον καθε ρόλο. Το ίδιο έκανα και στην περίπτωση της Ελένης. Εχει δε ιδιαίτερο ενδιαφέρον η μεγεθυνση του στοιχείου της ματαιοδοξίας στην προσωπικότητα της, μιας και τα έργα γραφτηκαν στην εποχή του μπαρόκ και βλεπουμε καθαρα την υπερβολή ως προς αυτο το στοιχείο στον χαρακτηρα της Ελένης. .
Πώς απευθύνεται το ιδιαίτερο αυτό θέμα στο σημερινό κοινό;
Τα θέματα με τα οποία καταπιάνονται όλοι οι αρχαίοι μυθοι είναι τόσο ανθρώπινα, επίκαιρα και αιώνια που παντα θα απευθύνονται σε καθε άνθρωπο, καθε εποχής και κάθε χώρας. Για αυτό και χρησιμοποιήθηκαν ως αφετηρία για δημιουργία έργων σε όλες τις μετεπειτα εποχές.
Σχετικά Άρθρα
Google News