Μαριάννα Κάλμπαρη: «Με τρελαίνει η ιδέα ότι μια γυναίκα συνεχίζει να θεωρείται “κτήμα” ενός άνδρα»

μαριάννα-κάλμπαρη-με-τρελαίνει-η-ιδέ

Η Μαριάννα Κάλμπαρη, η γυναίκα που κρατά στιβαρά την καλλιτεχνική διεύθυνση του θεάτρου Τέχνης τα τελευταία χρόνια, υπό τη βαριά σκιά των γυναικοκτονιών που έχουν συγκλονίσει την ελληνική κοινωνία παρουσιάζει μία παράσταση αφιερωμένη στις «αδικοθανατισμένες» Λυγερές αυτού του κόσμου, οι οποίες έχασαν τη ζωή τους λόγω του φύλου τους.

Η πιο άγρια «αδικοθανατισμένη» από τις «αδικοθανατισμένες» νέες γυναίκες, όλες εκείνες τις «λυγερές του Άδη» που συναντάμε στα δημοτικά τραγούδια, είναι χωρίς άλλο η λυγερή της παραλογής του Γεφυριού της Άρτας ή αλλιώς «του Πρωτομάστορα η όμορφη γυναίκα». Εκείνη που ποτέ δε ρωτήθηκε αν θα δεχόταν να χτιστεί ζωντανή για να στεριώσει το περίφημο γεφύρι που θα έφερνε την πολυπόθητη πρόοδο στην κοινωνία. Εκείνη που με δόλο παρασύρθηκε και θυσιάστηκε, όπως συνέβη και συνεχίζει να συμβαίνει μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά, σε εκατομμύρια γυναίκες στον πλανήτη.

Η διάσημη παραλογή του «Γιοφυριού της Άρτας» της δίνει την αφορμή να μιλήσει για τα ήθη που υποχρεώνουν τη γυναίκα να καταπνίγει και να θυσιάζει τις επιθυμίες της αλλά και την ίδια τη ζωή της στο βωμό του πατριαρχικού συστήματος. Ενός κοινωνικού συστήματος με στερεοτυπικούς ρόλους από τους οποίους κανένα φύλο δεν μπορεί να ξεφύγει. Ενός κόσμου όπου η κοινωνία θέτει αυστηρούς κανόνες συμπεριφοράς με συγκεκριμένο κώδικα «τιμής». Ενός κόσμου σκοτεινού και βίαιου όπου η «αρετή» ισοδυναμεί με αδικία και θυσίες, η «ντροπή» ξεπλένεται με αίμα, ο άντρας πρέπει να διαφεντεύει και η γυναίκα να υπηρετεί.

Εμείς με αφορμή την παράσταση αυτή που έκανε την πρεμιέρα της στον… φυσικό της χώρο, στο εντυπωσιακό σκηνικό του Γεφυριού της Άρτας, και στις 29/7 έρχεται στο Ανοιχτό θέατρο Κολωνού μιλήσαμε μαζί της.

%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%ce%ba%ce%ac%ce%bb%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b7-%ce%bc%ce%b5-%cf%84%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%ce%b7-%ce%b9%ce%b4%ce%ad0

Πώς πέρασε όλη αυτή η περίοδος της πολιτιστικής σιωπής; Αναθεωρήσατε πράγματα/αξίες;

Η αλήθεια είναι ότι δούλευα ακατάπαυστα, απλώς με άλλο τρόπο. Μέσα από το σπίτι. Μπροστά από τον υπολογιστή και μέσα από το τηλέφωνο. Αυτή η πρωτόγνωρη συνθήκη, μαζί φυσικά με το σοκ που βιώσαμε όλοι και όλες, με έκανε να συνειδητοποιήσω καταρχάς πόσο ευάλωτοι/ες είμαστε και πόσο σημαντικό είναι να είμαστε έτοιμοι/ες να αναπροσαρμόσουμε τα όνειρά μας, τα σχέδιά μας ανάλογα με τις συνθήκες που αλλάζουν. Να μη θεωρούμε τίποτε δεδομένο. Και να συνειδητοποιήσουμε πόσο εξαιρετικό γεγονός είναι η δημιουργία μιας παράστασης, πράγμα που κοντεύαμε να ξεχάσουμε μέσα στην τόση υπερπαραγωγή και υπερδραστηριότητα των τελευταίων ετών.

Γιατί αποφασίσατε να ανεβάσετε το συγκεκριμένο έργο το φετινό καλοκαίρι; Πώς το «χειριστήκατε» δραματουργικά και σκηνοθετικά;

Η φετινή διοργάνωση του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», μου έδωσε την αφορμή να προτείνω μια νέα δραματουργία που ξεκινώντας από την παραλογή του Γεφυριού της Άρτας, αντλεί υλικό από τη δημοτική ποίηση προκειμένου να μιλήσει για όλες τις «Λυγερές που αδικοθανατίστηκαν» όπως η Λυγερή γυναίκα του Πρωτομάστορα. Νέες γυναίκες που δολοφονήθηκαν, κακοποιήθηκαν, αυτοκτόνησαν για «ένα καθαρό κούτελο», επειδή «έτσι έπρεπε» ή «για το γενικό καλό». Εκτός από την παραλογή του Γεφυριού της Άρτας, το κείμενο της παράστασης συμπεριλαμβάνει δημοτικά τραγούδια του γάμου, του Χάρου, του Κάτω Κόσμου, λιανοτράγουδα, καταλόγια (βυζαντινά ερωτικά ποιήματα) αλλά και αποσπάσματα από τον «Απόκοπο» του Μπεργαδή. Όλα τα παραπάνω συνδέθηκαν μεταξύ τους με δικά μου κείμενα. Σκηνοθετικά, αυτός ο κόσμος ζωντανεύει μέσα από τη σύμπραξη αφήγησης, ζωντανής μουσικής και τραγουδιών, χορού και ακροβατικών.

Μιλήστε μας για τη φόρμα που ακολουθείτε στην παράσταση….

Πηγή έμπνευσης για τη φόρμα μέσα από την οποία παρουσιάζονται όλα τα παραπάνω, στάθηκε ο «παντόμιμος», θεατρικό είδος με αφήγηση-χορό-τραγούδι, που αναπτύχθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους και παρουσίαζε αποσπάσματα αρχαίων τραγωδιών ή και πρωτότυπα κείμενα πάνω στους αρχαίους μύθους. Έτσι και στην παράστασή μας, προσπαθούμε να πούμε όλες αυτές τις ιστορίες μέσα από τη μουσική και τα τραγούδια που συνέθεσε ο Θοδωρής Αμπαζής και που ερμηνεύονται ζωντανά με σαξόφωνο( Στέλλα Αραμπατζόγλου), σαντούρι (Ιωάννα Ρήγα) και νταούλι (Μαριλένα Μόσχου), τον χορό-ακροβατικά από την Χριστίνα Σουγιουλτζή («Κι όμως κινείται») και βέβαια την αφήγηση από τους ηθοποιούς Κατερίνα Λυπηρίδου, Βασίλη Μαυρογεωργίου, Θοδωρή Σκυφτούλη, Αμαλία Τσεκούρα. Πρόκειται με λόγια για έναν μεικτό τρόπο αφήγησης.

Πώς αγγίζει η παράσταση αυτή το σήμερα; Ποιο είναι το σύγχρονο γεφύρι της Άρτας;

Για τη δική μας παράσταση και ερμηνεία, το σύγχρονο γεφύρι της Άρτας είναι τα ήθη που όσο κι αν αλλάζουν φαινομενικά, μένουν αμετακίνητα ακριβώς γιατί η πατριαρχία και οι αξίες της είναι πολύ βαθιά ριζωμένες στην ελληνική κοινωνία. Απόδειξη: οι φρικαλέες γυναικοκτονίες που συγκλόνισαν τον πανελλήνιο τον τελευταίο καιρό, αλλά και όλα όσα ζήσαμε το χειμώνα με το ελληνικό metoo, που παρεμπιπτόντως έχει ακόμα πολύ-πολύ δρόμο μέχρι να φέρει αλλαγές σε όλη την κοινωνία.

%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b1-%ce%ba%ce%ac%ce%bb%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b7-%ce%bc%ce%b5-%cf%84%cf%81%ce%b5%ce%bb%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%ce%b7-%ce%b9%ce%b4%ce%ad2

Έχει αλλάξει πιστεύετε η πατριαρχική κοινωνία μας σήμερα; Ποια είναι η θέση της γυναίκας μέσα σ΄αυτή; Έχει η γυναίκα τη θέση που της αξίζει;

Η κοινωνία μας πιστεύω ότι παραμένει βαθιά πατριαρχική με άλλους, κρυμμένους τρόπους. Ο μισογυνισμός καραδοκεί. Τα στερεότυπα παραμένουν. Αλλάζει η μορφή τους, όχι το περιεχόμενο. Η θέση της γυναίκας είναι φυσικά καλύτερη, μπορεί πλέον να σπουδάζει, να δουλεύει, να μην κάνει παιδιά αν δε θέλει (πολύ πρόσφατο δικαίωμα), αλλά όλα όσα έχει «κατακτήσει» -στον δυτικό κόσμο, μην ξεχνιόμαστε- είναι τρομερά εύθραυστα. Η γυναίκα δεν αξίζει κάτι διαφορετικό από τον άνδρα. Όλες οι ζωές αξίζουν το ίδιο. Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να βιώνουν τη σεξουαλικότητά τους, τα όνειρά τους, τη ζωή τους με τον τρόπο που επιθυμούν.

Ζούμε εν μέσω κινήματος #metoo στο ελληνικό θέατρο. Γιατί πιστεύετε ότι συνέβη όλη αυτή η κατάχρηση εξουσίας προς τον πιο αδύναμο; Τελικά το θέατρο έγινε καλύτερο;

Δεν υπάρχει πιο νοσηρό πράγμα από το να χρησιμοποιεί κανείς την εξουσία του για να αποκομίσει οφέλη σεξουαλικά. Δεν υπάρχει πιο εγωϊστικό πράγμα από το να ξεσπάει κανείς στον αδύναμο μόνο και μόνο επειδή έχει εξουσία. Όλοι μπορεί να έχουμε προβλήματα και καλό είναι, όταν δε νιώθουμε καλά να πηγαίνουμε στον ψυχολόγο, να παίρνουμε φαρμακευτική αγωγή. Δε μας χρωστάνε τίποτε οι άλλοι. Το θέατρο πρέπει να είναι χώρος αλληλοσεβασμού και αγάπης, όχι φόβου και βίας. Δεν υπάρχει καμμία δικαιολογία. Δεν απαιτείται βία και κατάχρηση εξουσίας για να επιτευχθεί ένα καλό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Απλώς το να είμαστε ευγενικοί και υπομονετικοί απαιτεί περισσότερο χρόνο και ενέργεια και λιγότερο ναρκισσισμό. Τι να κάνουμε; Ο κόσμος προχωράει. Το θέατρο θα γίνει καλύτερο αν όλοι και όλες συνειδητοποιήσουμε ότι στην εποχή μας, δεν επιτρέπεται πλέον να μη σεβόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους.

Υπάρχει κάποιο περιστατικό γυναικοκτονίας που σας έχει συγκλονίσει περισσότερο και γιατί;

Κάθε γυναικοκτονία, κάθε κακοποίηση με συγκλονίζει. Με τρελαίνει η ιδέα ότι μια γυναίκα συνεχίζει να θεωρείται «κτήμα» ενός άνδρα που πιστεύει ότι έχει δικαίωμα να την τιμωρήσει αν δε συμπεριφέρεται όπως εκείνος επιθυμεί.

Η συμβουλή που θα δίνατε σε ένα νέο κορίτσι ποια είναι; Ποια είναι η πολυτιμότερη συμβουλή που σας έχουν δώσει εσάς σαν γυναίκα;

Η συμβουλή που δίνω στην κόρη μου και σε όλα τα νέα κορίτσια είναι να εμπιστεύονται το συναίσθημά τους και να μη φοβούνται να γίνουν δυσάρεστες όποτε χρειαστεί. Να μη λένε ποτέ στον εαυτό τους «Μήπως είναι της φαντασίας μου;». Όταν κάποιος μας κάνει να νιώθουμε άβολα ή άσχημα, νιώθουμε έτσι, τελεία. Κάποιος λόγος υπάρχει για αυτό. Και ο λόγος δεν είναι το στραβό μας μυαλό, αλλά μια στραβή συμπεριφορά. Μια γυναίκα δεν οφείλει να είναι «κάπως». Το φύλο δεν αποτελεί ταυτότητα. Κάθε άνθρωπος οφείλει να είναι ευγενής, να σέβεται τους άλλους αλλά και τον εαυτό του. Να τον αγαπά, να τον φροντίζει και να τον υπερασπίζεται όπου και όποτε χρειαστεί.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σας;

Το να εξαρτώμαι από άλλους για να επιβιώσω. Σε κάθε επίπεδο. Να μη νιώθω ελεύθερη. Με διαλύει.

Μελλοντικά θεατρικά σχέδια; Κοιτάτε αισιόδοξα το μέλλον του θεάτρου Τέχνης;

Οφείλω να είμαι αισιόδοξη και να κάνω σχέδια και όνειρα. Και τα κάνω. Θα τα καταφέρουμε. Έχουμε ένα φιλόδοξο καλλιτεχνικό πρόγραμμα που θα ανακοινώσουμε, αν όλα πάνε καλά, τον Σεπτέμβριο. Ολημερίς το χτίζουμε και εύχομαι να μη γκρεμιστεί…

Info παράστασης εδώ

Διαβάστε επίσης

Good Job Nicky: Ο 25χρονος Έλληνας καλλιτέχνης-φαινόμενο live στο Ξέφωτο του SNF Nostos

Pink: Θέλει να πληρώσει το πρόστιμο των αθλητριών που είπαν “Όχι” στο μπικίνι

Σχετικά Άρθρα
danai-nielsen-%ce%bf-%ce%ba%cf%8d%ce%ba%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%ce%b9%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%ce%ba%ce%bf%ce%bb0
Danai Nielsen: «Ο κύκλος του έρωτα μοιάζει να ακολουθεί την πορεία της εκτόξευσης στα σύννεφα»
Φένια Παπαδόδημα, πόσο ιαματική είναι μία ζωντανή παράσταση;
Φένια Παπαδόδημα, πόσο ιαματική είναι μία ζωντανή παράσταση;
%cf%83%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%bf%cf%85%ce%b2%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82-%ce%bc%ce%b5-%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%bd%ce%b5%ce%bf%cf%83%cf%85%ce%bd0
Σπύρος Κουβαράς: «Με τρομάζει ο νεοσυντηρητισμός και η λογοκρισία στη σύγχρονη τέχνη»
Δανάη Στράτου, ποιο έργο τέχνης αντικατοπτρίζει την Ελλάδα του σήμερα;
Δανάη Στράτου, ποιο έργο τέχνης αντικατοπτρίζει την Ελλάδα του σήμερα;
Μαριάννα Παπαθανασίου: Τα ζαλισμένα αεράκια και ο Espresso με τον Σταμάτη Κραουνάκη
Μαριάννα Παπαθανασίου: Τα ζαλισμένα αεράκια και ο Espresso με τον Σταμάτη Κραουνάκη
Ιουλίτα Ηλιοπούλου: «Την εποχή την φτιάχνουμε εμείς. Ας αντισταθούμε λοιπόν εμείς!»
Ιουλίτα Ηλιοπούλου: «Την εποχή την φτιάχνουμε εμείς. Ας αντισταθούμε λοιπόν εμείς!»

Ακολουθήστε μας στο Google News
και ενημερωθείτε πρώτοι για τα νέα άρθρα του