Αρχική > Πολιτική > 24 χρόνια χωρίς τον Ανδρέα Παπανδρέου: Ο ηγέτης μίας άλλης εποχής που λάτρευε τον Σινάτρα

24 χρόνια χωρίς τον Ανδρέα Παπανδρέου: Ο ηγέτης μίας άλλης εποχής που λάτρευε τον Σινάτρα

Ήταν Κυριακή, 23 Ιουνίου 1996. Οι περισσότεροι ανοίγοντας την τηλεόραση μάθαμε ότι έφυγε από τη ζωή ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο πολιτικός που  διαμόρφωσε σε πολύ μεγάλο βαθμό την πορεία της Ελλάδας στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου άφηνε την τελευταία του πνοή στις 02.30 τα ξημερώματα από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο, σε ηλικία 77 ετών.

Οι τελευταίες στιγμές του

Για τις 27 Ιουνίου της ίδιας χρονιάς ήταν προγραμματισμένη η έναρξη του 4ου συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ και όλοι περίμεναν να μάθουν τι θα κάνει ο Ανδρέας, καθώς η κατάσταση της υγείας του δεν ήταν καλή. Όλη η Ελλάδα περίμενε να μάθει εάν θα πήγαινε να μιλήσει αν θα έστελνε κείμενο ή θα άφηνε τα γεγονότα να εξελιχθούν χωρίς να παρέμβει. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τον Ανδρέα ήταν η τραχειοστομία στην οποία είχε υποβληθεί μήνες πριν στο Ωνάσειο με αποτέλεσμα να κάνει λογοθεραπεία προκειμένου να αποκατασταθεί η ομιλία του.

Μέχρι και τις τελευταίες ώρες της ζωής του βρισκόταν με τους στενούς συνεργάτες του Τηλέμαχο Χυτήρη και Νίκο Αθανασάκη, συζητώντας για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.

Στις 12.30 αποφάσισε να αποσυρθεί στο δωμάτιό του, για να αναπαυθεί, λέγοντας χαρακτηριστικά «Εμένα θα μου επιτρέψετε τώρα» και ανέβηκε στο δωμάτιό του.

Μισή ώρα αργότερα η προσωπική νοσοκόμα που κούραρε τον Ανδρέα Παπανδρέου εμφανίστηκε αναστατωμένη. Διέκοψε τη συζήτηση των συνεργατών του με τη Δήμητρα Λιάνη, λέγοντας ότι ο πρόεδρος δεν είναι καλά.

Αμέσως ο κ. Χυτήρης τηλεφώνησε  τον προσωπικό γιατρό και πρώην υπουργό Υγείας, Δημήτρη Κρεμαστινό και τον καρδιολόγο Αίαντα Αντωνιάδη του Ωνασείου.

Ο γιατρός υπηρεσίας που βρισκόταν το σπίτι του Παπανδρέου, άρχισε αμέσως να του παρέχει υποστήριξη. Όσοι βρέθηκαν στο σπίτι διαισθάνθηκαν ότι το τέλος ήταν πολύ κοντά.

Λίγο αργότερα, ένα μαύρο αυτοκίνητο έφτανε στην οδό Αγράμπελης. Ήταν ο Δημήτρης Κρεμαστινός, ενώ ακολούθησε  ο Αίαντας Αντωνιάδης.

Οι δύο γιατροί κατέβαλαν προσπάθειες να τον υποστηρίξουν. Λίγες ώρες αργότερα, ο Δημήτρης Κρεμαστινός έβγαινε έξω ενημερώνοντας τους παρευρισμόμενους ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είχε πάρα πολύ λίγες ελπίδες να ξεπεράσει τη νέα κρίση.

Στις 2.30 το πρωί ο Ανδρέας Παπανδρέου άφησε την τελευταία του πνοή.

Ο πολιτικός με τη μεγαλύτερη επιρροή στην Ελλάδα

O Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ίσως ο πολιτικός με τη μεγαλύτερη συμβολή στη διαμόρφωση του πολιτικού και κομματικού συστήματος στη σύγχρονη Ελλάδα.

Οικονομολόγος διεθνούς φήμης, με θητεία σε αμερικάνικα και ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ασχολήθηκε με την πολιτική από τα μέσα της δεκαετίας του εξήντα μέσα από τις τάξεις της Ένωσης Κέντρου (το κόμμα που συνίδρυσε και ηγήθηκε ο πατέρας του Γεώργιος Παπανδρέου) και μετά την επάνοδο της δημοκρατίας το 1974, ίδρυσε το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ), που έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της χώρας, προτού αρχίσει η κατάρρευσή του εξαιτίας των μνημονίων και της οικονομικής κρίσης.

Ανέτρεψε τον κυρίαρχο πολιτικό διαχωρισμό «Εθνικόφρονες-Κομμουνιστές» και στη θέση του επέβαλλε το δίπολο «Δεξιά-Αντιδεξιά».

Το ΠΑΣΟΚ που δημιούργησε ήταν το πρώτο κόμμα εξουσίας στην ελληνική ιστορία με μαζική οργάνωση, αντί του παραδοσιακού κόμματος στελεχών.

Από το κυβερνητικό του έργο ξεχωρίζουν έχουν η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, ο εκδημοκρατισμός του συνδικαλιστικού κινήματος, αλλά και των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η δημιουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας και του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) και η συνταγματική αναθεώρηση του 1985-1986, η οποία παγίωσε το σύστημα κοινοβουλευτικής εξουσίας που ισχύει έως και σήμερα, περιορίζοντας δραστικά τις «βασιλικές» εξουσίες του Προέδρου.

Στις σημαντικότερες στιγμές της πολιτικής του πορείας ήταν η νομιμοποίηση του πολιτικού γάμου, η ψήφος στα 18, η εισαγωγή του μονοτονικού συστήματος γραφής (1982), η κατάργηση της σχολικής ενδυμασίας (1982), η θέσπιση των επιδομάτων (τέκνων, αναπηρίας κτλ), η αναγνώριση του εργατικού ατυχήματος, οι αλλαγές στο Οικογενειακό Δίκαιο όπως η καθιέρωση της ισότητας των δύο φύλων και η απαγόρευση του αναχρονιστικού θεσμού της προίκας, η κατάργηση πλείστων μεταξικών και μετεμφυλιακών νόμων, όπως αυτοί του τεντιμποϊσμού και της κατασκοπείας, η άσκηση ακηδεμόνευτης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής και η μεγάλη ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, η αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και η παραχώρηση άδειας επιστροφής στην Ελλάδα στους πολιτικούς πρόσφυγες του Δημοκρατικού Στρατού.

Στη διάρκεια της πολιτικής του καριέρας, διετέλεσε πρωθυπουργός τις περιόδους 1981-1989 και 1993-1996.

Το ιστορικό νεύμα στην Δήμητρα Λιάνη

Το ημερολόγιο έγραφε 22 Οκτωβρίου του 1988 όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έτυχε αποθεωτικής υποδοχής από δεκάδες χιλιάδες Αθηναίους στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, επιστρέφοντας από το Λονδίνο, όπου είχε υποβληθεί σε εγχείρηση καρδιάς στο νοσοκομείο Χέρφιλντ, από τον διάσημο καρδιοχειρουργό Μαγκντί Γιακούμπ.

Τότε γράφτηκε η ιστορία του πιο διάσημου νεύματος. Στα μισά της σκάλας του αεροπλάνου που κατέβαινε, ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ και τρεις φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας κοντοστάθηκε, γύρισε και με ένα νεύμα του προς τη Δήμητρα Λιάνη, της ζήτησε να τον ακολουθήσει, επισημοποιώντας με τον τρόπο αυτό τη σχέση τους. Μάλιστα το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί αποθέωσε και τους δύο.

Ο Ανρέας Παπανδρέου και η Δήμητρα Λιάνη παντρεύτηκαν στις 13 Ιουνίου 1989.

Ο Παπανδρέου υπήρξε παντρεμένος με την Χριστίνα Ρασσιά, με την οποία ήρθαν εις σάρκα μία το 1941 και δεν απέκτησαν παιδιά.

Χώρισαν δέκα χρόνια αργότερα, ενώ είχε ήδη γνωρίσει την μετέπειτα σύζυγό του, την Αμερικανίδα Μαργαρίτα Τσαντ.

Ανδρέας και Μαργαρίτα παντρεύτηκαν το 1951 και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο Παπανδρέου, τη Σοφία Κατσανέβα, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου.

Ο Παπανδρέου είχε αποκτήσει και ένα ακόμη παιδί εκτός γάμου, το οποίο αναγνώρισε, την Αιμιλία Νίμπλουμ.

Οι άγνωστες πτυχές του

Κάπνιζε τα βαριά τσιγάρα Philip Morris, από την εποχή που ήταν ακόμη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έπινε συνήθως ουίσκι με μία κουταλιά μέλι αλλά και ούζο.

Ήταν γκατζετάκιας, πολύ πριν αυτό γίνει μόδα και συνέλεγε κάθε είδους ηλεκτρονικές συσκευές. Ήταν επίσης λάτρης της φωτογραφίας και αγαπημένη του φωτογραφική μηχανή ήταν μία Leica.

Παρακολουθούσε σχεδόν πάντοτε τις ειδήσεις από την ΕΡΤ και του άρεσε να βλέπει βιντεοταινίες που προμηθευόταν από το κατάστημα ηλεκτρονικών του Ησαϊάδη στη Σταδίου.

Αγαπούσε να διαβάζει αστυνομικά μυθιστορήγματα.

Μπορεί στην μνήμη των περισσότερων ο Ανδρέας Παπανδρέου να έχει καταγραφεί ως ένας άνθρωπος που διασκέδαζε – έστω και σπάνια – στα μπουζούκια, και συγκεκριμένα στην Ρίτα Σακελαρίου, όμως τα μουσικά του ακούσματα είναι πολύ περισσότερα.

Ο Τσιτσάνης δεν ήταν μόνο αγαπημένος του καλλιτέχνης, ήταν ένας άνθρωπος με τον οποίο διατηρούσε φιλική σχέση για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε ότι αφορά στην διεθνή σκηνή αγαπημένος του ξένος καλλιτέχνης ήταν ο Φρανκ Σινάτρα, και διαχρονικά αγαπημένο του τραγούδι το “Strangers in the night” ενώ όταν ήθελε να χαλαρώσει επέλεγε να βάλει στο πικάπ ένα δίσκο με τζαζ.

Φόρος τιμής από τους ηγέτες του κόσμου

Στην είδηση του θανάτου του φόρο τιμής απέτισαν στον Ανδρέα Παπανδρέου ηγέτες και προσωπικότητες από όλο τον κόσμο.

  • «Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ένας από τους πλέον σημαίνοντες πολιτικούς ηγέτες στη σύγχρονη ελληνική ιστορία και μια εξέχουσα φυσιογνωμία κλειδί για την διασφάλιση του θριάμβου της δημοκρατίας στη χώρα που γεννήθηκε» Μπιλ Κλίντον, Πρόεδρος των  ΗΠΑ
  • «Χαιρετίζω τη μνήμη αυτού του δημόσιου άνδρα με τον οποίο είχα επανειλημμένα συναντηθεί και ο οποίος διηύθυνε την ελληνική κυβέρνηση, με κύρος, για περισσότερο από δέκα χρόνια. Τιμώ την ευρωπαϊκή προσήλωσή του. Η Ελλάδα χάνει σήμερα μια από τις μεγάλες φυσιογνωμίες της. Σας παρακαλώ να διαβιβάσετε στη σύζυγό του, στην οικογένειά του, καθώς και στον ελληνικό λαό τη συγκίνησή μου και όλη μου τη συμπάθεια», Ζακ Σιράκ, Πρόεδρος της Γαλλίας
  • «Ο Ανδρέας Παπανδρέου, με τα πολιτικά του οράματα και την δύναμη της πειθούς του, συνέβαλλε κατά την διάρκεια των περασμένων δεκαετιών όσο σχεδόν κανείς άλλος στην διαμόρφωση της σύγχρονης Ελλάδας» Χέλμουτ Κολ, Καγκελάριος της Γερμανίας
  • «Ο Ανδρέας Παπανδρέου υπηρέτησε την Ελλάδα και τον απανταχού ελληνισμό έχοντας πάντοτε κατά νουν το συμφέρον του ελληνικού έθνους. Η Ελλάδα, η οποία σήμερα αντιμετωπίζει εθνική δοκιμασία, στερείται των υπηρεσιών ενός διαπρεπούς πολιτικού. Ιδιαίτερα η Κύπρος πενθεί για το θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος, πέραν των άλλων, διά του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος, έδωσε απτά δείγματα της αποφασιστικότητας της κυβέρνησής του και του Έθνους για την υπεράσπιση της κυπριακής ελευθερίας». Γλαύκος Κληρίδης, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ